"Người rửa xe tự ý đánh xe của khách đi sửa chữa đèn trên taplo thì chủ phương tiện không có lỗi vì không giao xe nhờ đi sửa… Chủ phương tiện không có trách nhiệm phải bồi thường trách nhiệm dân sự khi lái xe gây tai nạn”, luật sư Anh Thơm cho biết.

Xung quanh vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra vào sáng 29/2, ở phố Ái Mộ, quận Long Biên, Hà Nội khiến 3 người tử vong, PV Infonet có cuộc trao đổi với luật sư Nguyễn Anh Thơm (VPLS Nguyễn Anh, Đoàn LSTP Hà Nội) để hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Hiện trường vụ tai nạn.

Theo luật sư Nguyễn Anh Thơm, như  báo chí đưa tin vào khoảng 7h30 ngày 29/2/2016, chiếc Camry chạy tốc độ cao lấn sang làn đường ngược chiều tông ôtô 5 chỗ, nhiều xe máy trên phố Ái Mộ (quận Long Biên, Hà Nội) làm 2 ông cháu và một phụ nữ tử vong. Đến chiều ngày 29/2, lái xe Nguyễn Quang Vinh (39 tuổi) đến trình diện cơ quan CSĐT và khai nhận gây ra vụ tai nạn khiến 3 người tử vong.

“Nếu cơ quan điều tra có căn cứ chứng minh người rửa xe tự ý đánh xe của khách đi sửa chữa đèn trên taplo thì chủ phương tiện không có lỗi vì không giao xe nhờ đi sửa. Do đó, chủ phương tiện không có trách nhiệm phải bồi thường trách nhiệm dân sự khi lái xe gây tai nạn. Tuy nhiên, nếu cơ quan điều tra có căn cứ chứng minh chủ phương tiện ô tô đã nhờ người rửa xe đánh xe đi sửa hộ đèn taplo thì chủ phương tiện phải bồi thường trách nhiệm dân sự.

Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra” có qui định chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì những người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Sau đó chủ phương tiện có thể khởi kiện lái xe để giải quyết đòi lại số tiền đó ở vụ kiện dân sự khác. Nếu không khởi kiện thì thì hai bên tự thỏa thuận về số tiền chủ phương tiện đã bồi thường. Nguyên tắc bồi thường là xét trên cơ sở chủ phương tiện, là người có điều kiện để để bồi thường.

Còn nếu cơ quan điều tra chứng minh chủ phương tiện xe ô tô biết rõ người rửa xe không có đủ các điều kiện theo qui định của pháp luật (không có giấy phép lái xe) mà nhờ đánh xe đi sửa hộ đèn taplo ô tô thì chủ phương tiện này có dấu hiệu phạm Tội điều động hoặc giao cho người không đủ điều kiện điều khiển các phương tiện giao thông đường bộ. Tội phạm và hình phạt được qui định tại Điều 205 BLHS. Ngoài ra chủ phương tiện phải có trách nhiệm bồi thường trách nhiệm dân sự theo qui định tại Điều 632 Bộ luật dân sự”, luật sư Anh Thơm cho biết.

Chiếc xe gây tai nạn khiến 3 người tử vong.

“Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

Không có giấy phép hoặc bằng lái xe theo quy định, điều khiển phương tiện trong khi say rượu hoặc say do dùng các chất kích thích mạnh khác. Gây tai nạn rồi bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn. Không chấp hành hiệu lệnh của người đang làm nhiệm vụ điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông.

Gây hậu quả rất nghiêm trọng. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm. Vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ mà có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nếu không được ngăn chặn kịp thời, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm”, luật sư anh Thơm phân tích.

Từ những tình tiết nêu trên, luật sư Anh Thơm khẳng định: “Hành vi của người lái xe đã có dấu hiệu phạm Tội vi phạm các qui định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ. Tội phạm và hình phạt được qui định tại điểm a Khoản 3 Điều 202 BLHS. Để truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 202 BLHS thì cần phải xác định cụ thể hành vi của người điều khiển phương tiện đã vi phạm qui định nào của Luật giao thông đường bộ”.

Đối tượng Nguyễn Quang Vinh tại cơ quan công an.

Tuy nhiên, luật sư Anh Thơm cũng phân tích: “Thiệt hại nghiêm trọng xảy ra là dấu hiệu bắt buộc của trong cấu thành của tội phạm này. Hành vi vi phạm chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây thiệt hại về tính mạng, thiệt hại nghiêm trọng về sức khỏe hoặc tài sản của người khác.

Theo lời khai của lái xe khi đi đến đoạn cua rẽ phải để lên đường Ái Mộ thì do mở cua rộng quá sang bên trái đường. Lúc đó, lái xe mất bình tĩnh và không xử lý được nên đã đâm vào bên trái đường và gây ra tai nạn. Như vậy có thể thấy, lái xe do mất bình tĩnh, đi không đúng làn đường, không làm chủ tay lái, đạp nhầm chân phanh ga làm ô tô tăng tốc đâm vào hàng loạt xe máy và người tham gia giao thông đi trên đường. Hậu quả làm tử vong 3 người và gây thiệt hại đến tài sản của người khác. Hành vi đạp nhầm chân phanh ga thể hiện năng lực của người lái xe. Lỗi của người lái xe đã vi phạm.

Người tham gia giao thông phải có ý thức tự giác, nghiêm chỉnh chấp hành quy tắc giao thông, giữ gìn an toàn cho mình và cho người khác. Chủ phương tiện và người điều khiển phương tiện phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc bảo đảm an toàn của phương tiện tham gia giao thông đường bộ. Người tham gia giao thông phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định và phải chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ. Xe xin vượt chỉ được vượt khi không có chướng ngại vật phía trước, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn đường định vượt, xe chạy trước không có tín hiệu vượt xe khác và đã tránh về bên phải”.

Cũng theo luật sư Anh Thơm, người điều khiển phương tiện không có giấy phép hoặc bằng lái xe quy định tại điểm a khoản 2 Điều 202 Bộ luật hình sự. Tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc có sử dụng các chất kích thích mạnh khác mà pháp luật cấm sử dụng quy định tại điểm b khoản 2 Điều 202 Bộ luật hình sự được hiểu là một trong những trường hợp sau đây: Người điều khiển xe ô tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.

Đây là những tình tiết định khung tăng nặng được qui định tại Khoản 2 Điều 202 Bộ luật hình sự. Nhưng do lái xe đã bị xử lý về Khoản 3 Điều 202 Bộ luật hình sự có khung hình phạt lớn hơn nên khi xét xử Tòa án vẫn coi là những tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự về tính chất mức độ hành vi phạm tội khi quyết định hình phạt.

Tiến Dũng