Cây chuối hợp với đất nhiễm phèn, nếu trồng đúng kỹ thuật cho trái to và nhiều giúp bà con nông dân có thể tăng thu nhập, nâng cao đời sống gia đình.

Chuối dễ trồng cho năng suất cao.

Trồng chuối nhàn thu nhập ổn định

Ông Trần Văn Hiếu, Phó Trưởng Phòng Kỹ thuật, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ, người đã hơn 20 năm gắn bó với đất rừng U Minh Hạ dẫn chúng tôi vào thăm liên tiểu khu 30/4 thuộc quản lý của công ty đã được giao cho bà con nông dân kết hợp canh tác nông lâm với diện tích lâm nghiệp 70 %, nông nghiệp 30 %.

Con đường vào tiểu khu 30/4 là không còn là đường đất đỏ nhiễm phèn mà đã được đổ đường đá sạch sẽ. Ấn tượng của những người đi vào đây đó là dọc hai bên đường là những rặng chuối xanh chen chúc rủ bóng mát. Ông Hiếu tâm sự ngày trước bà con ở đây lúc nào cũng đòi chuyển đổi đất lâm nghiệp thành nông nghiệp để họ trồng lúa. Vì đất nhiễm phèn nặng nên năng suất thấp. Từ năm 2009, công ty đẩy mạnh phát triển cây keo lai, nhìn nhận rõ tiềm năng của cây keo lai nên bà con đã tích cực trồng rừng và thâm canh với các loại cây ăn trái khác. Từ đó, những đê bao được bà con tranh thủ trồng chuối. Chuối hợp với đất nhiễm phèn, đẻ cây và ra trái nhanh nên chẳng mấy chốc, ở U Minh Hạ tràn ngập chuối.

Chuối cho bà con thu nhập tốt vì thu được cả bắp chuối và quả chuối. Những khóm chuối hàng hơn chục cây chen chúc nhau đua nhau phát triển. Hợp đất, chuối tự lớn cho ra trái không phải thuốc sâu hay các biện pháp chăm sóc. Chuối chặt buồng đi lại hạ xuống cho chuối con lên. 

Ông Trần Văn Vinh xã Khánh Thuận, huyện U Minh tỉnh Cà Mau tâm sự ông và gia đình trước kia cũng khó khăn vì không biết canh tác gì trên vùng đất nhiễm phèn. Cây ăn trái, rau màu và lúa cho thu hoạch rất thấp. Từ ngày nhận giao khoán đất rừng, gia đình ông trồng chuối. 

Cây chuối hợp đất lạ kỳ cho năng suất cao và không bị sâu bệnh, úa cây. Mỗi buồng chuối bán với giá 2500 đến 3000 đồng/kg ngoài ra bắp chuối bán 4000 đồng/kg. Từ người trồng chuối, ông Vinh đã trở thành người đi buôn chuối. Ông cho biết hầu hết người trồng chuối không phải chăm sóc, cắt gì mà những thương lái vào tận vườn rồi thu hoạch. Thường thì một tuần họ sẽ vào vườn chuối 1 lần để thu hoạch. Chuối cho thu hoạch quanh năm nên thu nhập của người dân cứ rải đều đủ họ trang trải cuộc sống sinh hoạt hàng ngày.

Vườn chuối nhà bà Nhìn xung quanh đê bao.

Nhà ông Vinh có 1,5 ha đất bờ bao trồng chuối tính ra mỗi năm ông thu nhập trên 50 triệu đồng. Đó là chưa kể tiền mua chuối trong xóm đi bán cho chủ vựa. Chính vì vậy từ chỗ gia đình khó khăn, nay ông đã vươn lên khá giả trong xóm. 

Bà Nhìn trú tại ấp 12 xã Khánh Thuận nơi được ví là “vựa chuối” ở cà mau kể so với trồng cam và trồng dưa hấu, trồng chuối nhàn hơn nhiều. Mỗi đợt thu hoạch gia đình bà Nhìn có hàng nghìn nải chuối và bán cho thương lái với giái khoảng 3000 đồng/nải. Chuối cho thu nhập cao nhất vào khoảng từ tháng 7 đến tháng 12 lúc này mùa mưa cây chuối “sung” nhất. Để có bắp chuối lớn, buồng chuối sai trái thì phải theo dõi và xắn bắp kịp lúc tốt nhất khi buồng chuối đã ra khoảng trên 8 nải – bà Nhìn chia sẻ.

Chuối xiêm có hương vị thơm ngon, ngọt lịm, dễ tiêu thụ nên được thương lái ngoài tỉnh tìm đến tận nơi thu mua. Do vậy, nhiều hộ dân ở rừng tràm U Minh hạ, tỉnh Cà Mau hưởng ứng phong trào trồng chuối xiêm. Nếu hộ dân trồng từ 1 ha trở lên sẽ cho thu nhập gần 100 triệu đồng/năm.

Trước kia người nông dân khốn khổ để thau chua rửa phèn giờ đây, người dân sống giữa đại ngàn quanh năm nước phèn vàng cáu không còn lo lắng về cuộc sống hàng ngày của mình nữa. Bà Nhìn tự hào chúng tôi xem việc bảo vệ rừng, bảo vệ tự nhiên như bảo vệ những gì thiết thân nhất đối với cuộc đời mình. Bởi rừng không chỉ là tài sản quý mà vấn đề sinh kế dưới tán rừng của người dân.

Biện pháp lấy ngắn nuôi dài

Ông Lâm Thanh Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Khánh Thuận, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau hồ hởi tâm sự giờ đây đi tới đâu bà con cũng phẫn khởi vì những khu đất nhiễm phèn bỏ hoang đã được bà con nông dân cải tạo, đắp đê bao trồng rừng và tranh thủ trồng cây chuối xiêm trên những phần đất trống. Bình quân mỗi năm xã Khánh Thuận thu hoạch hơn 50 tấn chuối xiêm. Nhờ tận dụng đất vườn, đất ruộng trồng chuối nên nông dân có nguồn thu nhập khá ổn định. 

Trao đổi với báo Infonet, ông Nguyễn Văn Tranh – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Cà Mau cho biết trên địa bàn tỉnh Cà Mau hiện nay có hai khu vực người dân được giao, giao khoán đất lâm nghiệp theo quy định của nhà nước là khu vực rừng ngập mặn và khu vực rừng tràm. Đối với khu vực rừng ngập mặn cuộc sống người dân đã gắn bó từ lâu với rừng, họ vừa trồng rừng, quản lý bảo vệ rừng và được sản xuất kết hợp (nuôi tôm) dưới tán rừng theo qui định của nhà nước (phương thức lâm ngư kết hợp) để đảm bảo cuộc sống nhưng không làm ảnh hưởng tới mục đích sử dụng chính của rừng.

Đối với khu vực rừng tràm trên các bờ kênh, bờ bao ranh giới hộ (bờ chữ L), trong quá trình sản xuất, người dân đã tận dụng những bờ này trồng chuối để có thêm thu nhập, cải thiện đời sống. Việc trồng chuối trên các bờ nêu trên còn có tác dụng làm băng xanh cản lửa, hạn chế thực bì phát triển, giảm nguy cơ cháy rừng trong mùa khô và là một giải pháp tận dụng tiềm năng đất đai, lợi thế của vùng để phát triển kinh tế gia đình, lấy ngắn nuôi dài (phương thức nông lâm kết hợp).

Trong quản lý và sử dụng đất lâm nghiệp cần được dung hòa giữa lợi ích trước mắt và lâu dài của người dân nhận đất, nhận rừng; người dân được phép sử dụng một phần diện tích đất chưa có rừng để sản xuất kết hợp (lấy ngắn nuôi dài) theo qui định của pháp luật (tại Điều 33 và Điều 42 - Quyết định số 186/2006/QĐ-TTg ngày 14 tháng 8 năm 2006 của Thủ tướng chính phủ về Ban hành quy chế quản lý rừng; Điều 14 – Quyết định 147/2007/QĐ-TTg về một số chính sách phát triển rừng sản xuất giai đoạn 2007 - 2015).

Nhóm PV