Một học giả hàng đầu Trung Quốc nhận định Bắc Kinh không nên cố gắng đơn phương thiết lập vùng nhận diện phòng không trên Biển Đông để tránh làm tình hình căng thẳng trong khu vực ngày càng leo thang.

Hôm 20/7, phát biểu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Washington, D.C, ông Wu Sichun, người đứng đầu Viện Nghiên cứu quốc gia về Biển Đông tại Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh không nên đơn phương tuyên bố thành lập vùng phòng không. Theo ông Wu, việc Bắc Kinh không thành lập vùng phòng không là cách thể hiện sự kiềm chế và giảm thiểu căng thẳng tại Biển Đông. 

Hành động mở rộng diện tích khai hoang và quân sự hóa tại một số khu vực trên Biển Đông trong thời gian gần đây đã làm dấy lên mối lo ngại về khả năng Bắc Kinh sẽ sớm đơn phương tuyên bố lập vùng phòng không trên Biển Đông tương tự như những gì Trung Quốc đã làm trên biển Hoa Đông hồi tháng 11/2013. 

Trung Quốc âm mưu lập vùng phòng không trên Biển Đông để mở rộng chủ quyền trên vùng biển chiến lược này. 

Bởi một khi tuyên bố lập vùng phòng không trên Biển Đông, Trung Quốc sẽ mở rộng kiểm soát không phận và áp đặt các quy định hạn chế bay trong khu vực này. Đây là một phần trong chuỗi hành động nhằm mở rộng chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông. 

"Trung Quốc không nên đơn phương tuyên bố thiết lập vùng phòng không", ông Wu nói. 

Ngoài ra, ông Wu còn đề xuất một danh sách dài "những việc nên và không nên làm" đối với cả Mỹ và Trung Quốc trên khu vực Biển Đông. 

Liên quan tới danh sách "những việc Trung Quốc không nên làm", chia sẻ với tạp chí The Diplomat, ông Wu cho biết đầu tiên, Bắc Kinh không nên tuyên bố thiết lập vùng phòng không, đảm bảo tự do hàng không và đẩy mạnh hợp tác xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). 

Hành động xây dựng các đảo nhân tạo và chậm chạp tham gia tiến trình đàm phán COC từ phía Trung Quốc đã làm dấy lên mối lo ngại đối với các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế rằng Bắc Kinh vẫn sẽ tiếp tục quả quyết thực hiện mưu đồ trên Biển Đông. 

Về phía Mỹ, ông Wu cho rằng Washington không nên cố gắng kiềm chế Trung Quốc và nên có lập trường trung lập về vấn đề này. Theo ông Wu, đối với vấn đề Biển Đông, Mỹ nên tiếp cận Trung Quốc theo cách "tôn trọng lẫn nhau" và cả hai bên nên tiến tới hợp tác quân sự. 

Ngoài "danh sách nên và không nên làm", ông Wu cũng đề nghị xây dựng một cơ chế tham vấn các vấn đề hàng hải trong khu vực. Tuy nhiên, ông Wu không nói cụ thể cơ chế này sẽ giải quyết các tranh chấp hàng hải hiện thời như thế nào khi mà khu vực đã có rất nhiều tổ chức đảm nhận trọng trách này như Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM Plus), và gần đây là Diễn đàn Hàng hải ASEAN mở rộng.

Cũng theo ông Wu, sự can thiệp của Nhật Bản trong các vấn đề liên quan tới Biển Đông sẽ chỉ khiến tình hình trong khu vực diễn biến theo chiều hướng xấu hơn. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin The Diplomat, một tạp chí có trụ sở ở Tokyo, chuyên về chính trị, văn hóa và xã hội tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.


MINH THU (lược dịch)