Vừa qua, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chủ trì và lắng nghe các ý kiến tại Hội nghị báo cáo việc triển khai nghị quyết 77 của Chính phủ về việc thí điểm tự chủ.
Các đại biểu tham dự Hội nghị (ảnh: Tiến Dũng)

Thực hiện Nghị quyết số 77/NĐ-CP ngày 24/10/2014 của Chính phủ về thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập giai đoạn 2014-2017, đến nay đã có 13 trường đại học trực thuộc các Bộ, ngành Trung ương được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động. Cũng tại Hội nghị, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: “Tôi đề nghị các trường, các bộ không nêu chung chung mà giải quyết cụ thể từng kiến nghị”.

Theo đó, lãnh đạo các trường ĐH đã nêu một số đề xuất khi gặp vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện. Một trong số đó là xem xét, nghiên cứu, áp dụng tỷ lệ nhất định đối với các đội ngũ giảng viên, thỉnh giảng để làm căn cứ xác định chỉ tiêu tuyển sinh vì đội ngũ này đóng góp rất nhiều kinh nghiệm thực tế trong quá trình giảng dạy.

Bởi lẽ, các trường cho rằng nếu áp dụng đúng quy định này nhiều đơn vị không thể mở ngành, xác định chỉ tiêu vì không có đủ số giảng viên và đúng chuyên ngành và giảng viên cơ hữu đáp ứng trình độ quy định là giáo sư, phó giáo sư...

Tại Hội nghị, lãnh đạo ĐH RMIT cho biết, trước đó đơn vị này xin mở ngành ĐH không gặp khó khăn nhưng mở hệ đào tạo thạc sĩ thì số lượng giảng viên cơ hữu như thông tư 38 thì nhà trường lại chưa có. Vì thế, nhà trường đành đưa giáo viên từ Úc về tham gia giảng dạy.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga cho biết, hiện nay việc quản lý giáo viên thỉnh giảng rất khó vì họ có thể giảng ở nhiều đơn vị khác nhau nên khi tính chỉ tiêu mở ngành Bộ chỉ quan tâm giáo viên cơ hữu. Hiện nay để mở ngành đào tạo ĐH chỉ cần 1 Tiến sĩ, 3 Thạc sĩ thuộc ngành đó.

Nếu “mở cửa” cho các trường ồ ạt tuyển giáo viên thỉnh giảng rồi đề xuất tăng quy mô đào tạo, tới lúc đó, Bộ GD&ĐT sẽ khó lòng kiểm soát được chất lượng của các trường. Nhất là khi các trường vì mục tiêu lợi nhuận mà không quan tâm đến chất lượng.

Vì thế, các chỉ tiêu giáo viên thỉnh giảng các trường phải công khai hoặc có lộ trình bên cạnh đó cũng phải đảm bảo quy định về chỉ tiêu và luôn đặt chất lượng đầu ra là trên hết. Bởi lẽ, khi kiểm định và xếp hạng các trường ĐH, trường nào chất lượng tốt, đáp ứng yêu cầu thị trường mới tăng quy mô lên chứ không phải ồ ạt mời giáo viên thỉnh giảng rồi tăng chỉ tiêu.

Có nhiều ý kiến cho rằng, Bộ GD&ĐT nên cho phép các trường nâng học phí theo trần mới và phải tự chịu trách nhiệm với chất lượng đào tạo của mình. Từ đó quy định chỉ tiêu tuyển sinh chứ không phải dựa vào số lượng giảng viên cơ hữu với thỉnh giảng cùng với đó là Bộ tăng cường kiểm định chất lượng và thực hiện đối với thị trường lao động. Chỉ có thế mới tạo được cơ chế cho các trường khẳng định vị thế của mình.  

Cũng tại hội nghị, hầu hết các trường đều cam kết quan tâm đến chất lượng, uy tín cũng như có lộ trình điều chỉnh quy mô tuyển sinh, quy mô đào tạo theo quy hoạch của Thủ tướng Chính phủ quy định.  Đồng thời trong 3 năm tới tăng quy mô không quá 10% hoặc không tăng.

Thứ trưởng Bùi Văn Ga cho hay, nếu các trường cam kết không tăng chỉ tiêu thì Bộ GD&ĐT hoàn toàn ủng hộ việc các trường mời giảng viên thỉnh giảng để nâng cao chất lượng giảng dạy.

Hoàng Thanh