Tuột phanh, tuột kích, kết cấu thiết kế và độ an toàn thấp là nguyên nhân dẫn đến sập giàn giáo tại công trường Formosa, thuộc Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh) làm 13 người chết, 29 người bị thương.
Hiện trường vụ sập giàn giáo kinh hoàng xảy ra vào 20h đêm ngày 20/5 (ảnh: Trương Hoa)

Tổ công tác điều tra lao động tỉnh Hà Tĩnh vừa có báo cáo gửi Bộ LĐTB&XH, Bộ xây dựng cùng các ban ngành liên quan về báo cáo kết quả điều tra, nguyên nhân chính thức vụ sập giàn giáo tại Công trường Formosa (Hà Tĩnh). 

Như vậy, quá trình thực hiện công tác điều tra rõ nguyên nhân được Viện khoa học công nghệ xây dựng (Bộ Xây dựng) và Công ty cổ phần kiểm định kỹ thuật, an toàn và tư vấn xây dựng thực hiện.

Theo báo cáo, vụ sập giàn giáo có 4 nguyên nhân chính:

Về việc khởi nguồn của sự cố, giàn giáo sập do tuột phanh, tuột kích. Cụ thể, khi một cụm kích trượt xuống và vượt 30-35mm thì lực nén tác dụng lên cột ray lân cận sẽ tăng dần và lớn hơn sức chịu tải cho phép của cụm kích là 425 kN (sức chịu tải của kích) dẫn tới cụm kích này bị tuột phanh, tuột kích và trượt dần xuống. Sau đó là sự bắt đầu mất ổn định của thanh cột ray, gây rung lắc cho giàn giáo.

Về nguyên nhân kết cấu, giàn giáo được thiết kế với độ an toàn thấp, chưa xét đến sự mất ổn định ngoài mặt phẳng khung của hệ phanh cột ray nâng hạ kích. Vì thế, dù hệ cột ray hoàn toàn đảm bảo khả năng chịu lực trong mặt phẳng khung nhưng lại mất an toàn ngoài mặt phẳng khung cột. 

Về việc vận hành, tại thời điểm trước khi giàn giáo sập, sai lệch cao độ các kích (do tuột phanh, tuột kích) lớn hơn giới hạn cho phép theo quy định của nhà sản xuất là 3mm. Trong khi đó, giàn giáo lại không có hệ thống cảnh báo sớm về nguy hiểm trên.

Nguyên nhân cuối cùng được đưa ra là do bề mặt của một số má phanh bị rỉ sét vì không được bảo dưỡng. Qua thử nghiệm cho thấy, một số má phanh bị tụt khi gia tải tới 420 kN, một số cụm không đủ khả năng chịu tải theo thiết kế, độ tin cậy không cao. 

Như Infonet đã thông tin trước đó, vào 20h ngày 25/3, giàn giáo đúc bê tông giếng chìm do Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp, thuộc Công trình Formosa bị sập ở độ cao gần 20m khiến 13 người tử nạn, 29 người khác bị thương nặng. Dù trước khi xảy ra sự cố, công nhân làm việc tại công trình đã cảnh báo cho người quản lý về sự cố rung lắc giàn giáo 2 lần nhưng họ đã không nghe, buộc công nhân quay lại làm việc tiếp.

Ngay sau đó, trong cuộc họp báo tại Hà Tĩnh, Trưởng đại diện Formosa tại Hà Tĩnh cùng chủ nhà thầu Samsung C&T và Samku (đơn vị lắp đặt hệ thống kết cấu thép của giàn giáo) đã cúi đầu xin lỗi trước nạn nhân, gia đình nạn nhân cùng toàn thể người dân Việt Nam.

Ngày 19/5, cơ quan điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam 2 đối tượng người Hàn Quốc là Lee Jae Myeong (SN 1953) và Kim Jong Wook (SN 1972), đều là người Hàn Quốc, về tội "Vi phạm quy định về an toàn lao động" trong vụ sập giàn giáo tại công trường Formosa, thuộc Khu  kinh tế Vũng Áng, huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh).

Trương Hoa