Cộng đồng ASEAN không chỉ có duy nhất một trụ cột kinh tế, mà còn là một cộng đồng chính trị- an ninh và cộng đồng văn hóa xã hội. Điều này có nghĩa gì đối với hơn 600 triệu dân của 10 quốc gia thành viên? V

Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN

Nói chung hợp tác ASCC là những vấn đề trực tiếp ảnh hưởng đến quần chúng các nước thành viên không hoàn toàn là kinh tế, như giáo dục, thanh niên, y tế, quản lý thiên tai và xóa đói giảm nghèo.

"Khi bạn nói về văn hóa-xã hội, điều đầu tiên cần nói đến là cái gì đó để làm với bài hát và điệu nhảy", bà Moe Thuzar, một nhà lãnh đạo nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu ASEAN của Viện Ishak ISEAS-Yusof nó, "Nhưng nó không phải là bài hát hay điệu nhảy. Đó là sự ứng phó với các tác động của những gì sẽ xảy ra trong các lĩnh vực chính trị, hoặc những gì sẽ xảy ra do hội nhập kinh tế".

Lễ trao búa - Biểu tượng ASEAN - của Malaysia cho nước Chủ tịch ASEAN năm 2016 - Lào.

ASCC cũng là một cấu trúc ASEAN được thiết kế theo hướng thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các thành viên.

Ra mắt vào năm 2000, Sáng kiến ​​Hội nhập ASEAN là một tổ công tác gồm đại diện của tất cả các thành viên có nhiệm vụ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước ASEAN và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của các thành viên mới như Campuchia, Lào, Myanmar và Việt Nam. Theo bà Thuzar, đó cũng là cách mà các nước như Singapore, Malaysia và Thái Lan chia sẻ kinh nghiệm của họ và bí quyết kỹ thuật với các thành viên mới.

Nhưng trong khi ASCC đạt được một số thành công nhất định, tạo cơ chế cho các quan chức thành viên làm việc với nhau về các chủ đề như phụ nữ, trẻ em, quản lý thiên tai và ứng phó khẩn cấp, một số quốc gia thành viên vẫn loay hoay với công việc của mình.

Đám mây đen gần đây đã bao phủ khu vực tại điểm nóng ở Sumatra và Kalimantan chứng tỏ điều này, bà Thuzar nhận định. "Chúng tôi đã nhìn thấy những ảnh hưởng từ việc các quốc gia yếu kém trong cách ngăn chặn các đám khói cháy rừng lây lan qua biên giới".

Vai trò của Cộng đồng Kinh tế ASEAN

Giữa lúc căng thẳng đang nổi lên trong không gian địa chính trị ASEAN, một khía cạnh của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) có ý nghĩa khích lệ thiết thực cho các thành viên gắn kết với nhau: gia tăng thu nhập và sự thịnh vượng chung thông qua rèn dũa mối quan hệ giữa các quốc gia.

“Ý tưởng về AEC được sinh ra một phần từ nhận thức hội nhập sâu hơn sẽ hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế”, một báo cáo đặc biệt về ASEAN của Cơ quan tình báo kinh tế cho biết, “Các nhà lãnh đạo quốc gia ở Đông Nam Á hy vọng rằng, bằng cách tham gia với nhau, ASEAN có thể trở thành một công cụ kinh tế thứ ba đáng gờm trong thị trường mới nổi châu Á".

Các thành viên đang gần về đích trong việc đàm phán một thỏa thuận cuối cùng về việc tự do hóa ngành dịch vụ. Các bên đã cam kết thực hiện các thỏa thuận mở cửa bầu trời ASEAN, điều sẽ mở ra sự cạnh tranh trong thị trường du lịch hàng không của khu vực.

Theo một báo cáo của Viện Mckinsey Global, các công nghệ dựa trên nền tảng internet di động, chẳng hạn như sự tăng trưởng của thương mại điện tử trong hầu hết các lĩnh vực điện thoại thông minh đang bão hòa của thế giới, có khả năng sẽ đạt từ 220 tỷ USD đến 625 tỷ USD trong khu vực vào năm 2030.

Điều này có nghĩa là các thành viên sẽ khó có thể thúc đẩy một mạng di động chuyển vùng miễn phí trên toàn Đông Nam Á, loại bỏ chi phí chuyển vùng điện thoại di động trong nội ASEAN.

Ý tưởng này lần đầu tiên được bàn đến trong năm 2012, do Bộ trưởng Thông tin và truyền thông Indonesia Tifatul Sembiring đề xuất. Giờ đây, ASEAN đã có động lực để thực hiện ý tưởng này khi Liên minh châu Âu hồi tháng trước đã công bố chính thức sẽ loại bỏ cước phí chuyển vùng di động trong EU.

Trong một dấu hiệu thúc đẩy lớn hơn, một thỏa thuận giữa Brunei và Singapore cho phép giảm giá cước chuyển vùng cho du khách giữa hai nước. Thỏa thuận có hiệu lực trong năm 2015. Singapore cũng từng ký thỏa thuận tương tự với Malaysia trong năm 2011.

Vì sao việc miễn phí cước chuyển vùng điện thoại di động lại có tầm quan trọng, hãy xem xét điều này: Nếu ASEAN là một quốc gia, trong khi chỉ có 1/10 dân số có đường dây điện thoại hoặc thuê bao internet nhưng mỗi người lại có nhiều hơn một chiếc điện thoại di động, với con số kết nối dữ liệu khổng lồ.

Chuyển vùng miễn phí chỉ là một trong những điểm sáng mà những người trẻ, những công dân yêu điện thoại di động của ASEAN có thể mong đợi từ một cộng đồng 3 trụ cột mới của họ.

Minh Anh