Đó là khẳng định của Phó chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh Dương Tất Thắng với PV Infonet. Khoảng 100 tấn chất thải rắn từ Formosa về nguyên tắc không được phép chôn lấp mà phải qua một hệ thống xử lý máy móc hiện đại.
Chất thải rắn được chôn trong vườn này được cho là chất thải công nghiệp thông thường (ảnh: T.Hoa)

Công ty môi trường chỉ được phép vận chuyển chất thải?

Phó chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh Dương Tất Thắng cho biết, về nguyên tắc chất thải của Khu công nghiệp Formosa muốn đưa ra ngoài thì phải có hợp đồng pháp lý với các doanh nghiệp, công ty, tổ chức có đầy đủ máy móc hiện đại để xử lý. Rõ ràng, chất thải công nghiệp từ Formosa không được phép chôn xuống đất mà phải qua quy trình xử lý.

Như vậy Công ty CP XD Quản lý môi trường đô thị Kỳ Anh không đủ các điều kiện, năng lực, máy móc, con người để xử lý nguồn chất thải công nghiệp từ Formosa. Tuy nhiên, nếu chất thải sinh hoạt thì vẫn có thể thực hiện theo hình thức chôn lấp, nhưng đây là chất thải rắn, chất thải công nghiệp, buộc phải qua hệ thống xử lý máy móc hiện đại.

Ông Thắng nhấn mạnh, Formosa muốn xử lý chất thải rắn, chất thải công nghiệp thì phải tìm đúng đối tượng (doanh nghiệp, công ty) đủ năng lực để hợp đồng xử lý chất thải. Việc chôn hơn 100 tấn chất thải công nghiệp xuống đất là hoàn toàn trái quy định.

Chất thải này là bùn thải công nghiệp dạng sền sệt, màu đen (ảnh: T.Hoa)

Ngoài ra, ông Thắng cũng nói rõ, danh mục thầu xử lý chất thải của Formosa rất nhiều, họ phải phân loại rõ từng chất thải như: chất thải sinh hoạt, chất thải rắn... để lựa chọn đúng đối tượng để hợp đồng xử lý. Đối với chất thải công nghiệp thì Formosa phải tìm nhà máy xử lý hiện đại mới làm tốt được. Còn chất thải sinh hoạt vẫn có thể hợp đồng với Công ty CP XD Quản lý môi trường đô thị Kỳ Anh vì cái này có thể chôn lấp được.

Theo ông Thắng, phía tỉnh, cơ quan chức năng nhiều lần làm việc với Formosa cũng đã quán triệt rất rõ về việc xử lý chất thải tại khu công nghiệp này. Formosa phải có hợp đồng rõ ràng, đúng pháp lý với các công ty xử lý chất thải.

Theo ông Phạm Văn Hùng, Trưởng phòng TN&MT TX. Kỳ Anh, số lượng chất thải 100 tấn của Formosa hoàn toàn không được phép chôn lấp xuống đất. Còn phía Công ty môi trường có được phép xử lý nguồn chất thải từ Formosa không, cái này phải kiểm tra được hợp đồng giữa công ty và Formosa. Phòng cảnh sát môi trường (Công an tỉnh Hà Tĩnh) đã có buổi làm việc với ông Lê Quang Hòa, Công ty CP XD Quản lý môi trường đô thị Kỳ Anh vào sáng 12/7 và ông Hòa đã trình ra được hợp đồng pháp lý.

Tuy nhiên, ông Hùng cũng cho rằng, có thể hợp đồng này giữa Formosa và công ty môi trường chỉ là hợp đồng vận chuyển, chứ không phải hợp đồng xử lý chất thải.

Nếu đúng như ông Hùng đặt nghi vấn thì rõ ràng ông Lê Quang Hòa và Công ty môi trường thị xã Kỳ Anh đã làm trái với bản hợp đồng xử lý chất thải. Công ty không đủ máy móc hiện đại, nhưng vẫn thầu khoán chất thải công nghiệp. Nghiêm trọng hơn nữa là toàn bộ chất thải đó còn được chôn lấp ngay trong vườn nhà ông Hòa. Khu vườn hàng ngàn m2 lại nằm cạnh khu vực nhà dân sinh sống.

Được biết, hệ thống xử lý nước thải của Formosa được vận hành từ tháng 6/2015. Số lượng 100 tấn chất thải từ khu công nghiệp Formosa được phát hiện tại vườn nhà ông Hòa có dạng bùn sền sệt, màu đen. Loại chất thải này chứa trong các bồn khổng lồ của Formosa.

Công ty CP XD Quản lý môi trường đô thị Kỳ Anh là đơn vị có hợp đồng thu gom chất thải chủ yếu là chất sinh hoạt với Formosa. Năm 2015, công ty này nhận của Formosa 825 tấn. Đáng lẽ, họ phải vận chuyển đến nhà máy xử lý rác thải từ Công ty môi trường Phú Hà, thuộc xã Kỳ Tân, huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh). Thế nhưng công ty này lại chọn hình thức "nguy hiểm’’ là chôn lấp xuống đất.

Từng đổ trộm rác thải Formosa ra môi trường

Vào tháng 3/2016 người dân thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) đã phản ánh gay gắt về việc chất thải khu công nghiệp Formosa bị đổ ra ngoài môi trường diễn ra một cách đáng báo động.

Thời điểm đó, lực lượng Công an tỉnh Hà Tĩnh đã phát giác, lập biên bản xử lý nhiều xe ben hiệu Howo có trọng tải khoảng 10 tấn chở rác chạy ồ ạt từ trong dự án Formosa chạy ra ngoài khu vực dân sinh sống để đổ rác. Cụ thể, chất thải này được đổ tại một khu đất rộng nằm sát đường thuộc P.Kỳ Liên, Kỳ Phương, Kỳ Long (thị xã Kỳ Anh). Qua kiểm tra, chất thải từ khu công nghiệp Formosa gồm chai lọ, xốp, cao su, ván gỗ, bông, vải, thạch cao, sắt thép, nhiều thùng chứa đầy hóa chất….

Chất thải tại thị xã Kỳ Anh sẽ được đưa lên Công ty môi trường Phú Hà xử lý (ảnh: T.Hoa)

Theo ông Phan Duy Vĩnh, Phó chủ tịch UBND TX.Kỳ Anh, thời gian qua, cơ quan chức năng của thị xã đã bắt quả tang 10 vụ xe ô tô chở các loại chất thải, trong đó có rác thải độc hại từ khu vực dự án Formosa và khu vực dân cư xả thải ra môi trường.

Về vấn đề này, ông Võ Tá Đinh, Giám đốc Sở TN-MT Hà Tĩnh cũng khẳng định với báo chí, Sở đã làm việc với chính quyền địa phương, làm việc với Formosa để xử lý nghiêm việc chủ đầu tư dự án Formosa đổ rác thải công nghiệp ra môi trường.

Chiều 12/7, PV Infonet đã mục sở thị tại Công ty môi trường Phú Hà tại xã Kỳ Tân, huyện Kỳ Anh. Tại đây hàng triệu tấn chất thải đủ mọi danh mục được tập kết chờ xử lý. Tuy nhiên, để vào được công ty này là rất khó, nhất là tiến sát vào trong hệ thống máy móc xử chất thải của công ty.

Trương Hoa