Cùng với lãnh đạo Bộ TN-MT, đại diện 32 Sở TN-MT trong cả nước đã có mặt tại Đà Nẵng để chứng kiến dây chuyền xử lý toàn bộ rác thải thành dầu, than và gạch, không chôn lấp, không gây ô nhiễm thứ cấp

Ngày 27/6, Bộ trưởng Bộ TN-MT Nguyễn Minh Quang; Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng Trần Thọ, đại diện lãnh đạo các Bộ KH-CN, Xây dựng… cùng đại diện Sở TN-MT của 32 tỉnh, thành trong cả nước đã chứng kiến khánh thành giai đoạn 1 Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Khánh Sơn và ứng dụng công nghệ xử lý chất thải rắn không chôn lấp tại phường Hòa Khánh Nam (quận Liên Chiểu, Đà Nẵng).

Khánh thành giai đoạn 1 Khu liên hợp chất thải rắn Khánh Sơn ngày 27/6 (Ảnh: HC)

Sự kiện này mở ra bước ngoặc mới trong lĩnh vực xử lý chất thải rắn, trong đó Công ty CP Môi trường Việt Nam (chủ đầu tư dự án) được đánh giá đi tiên phong trong cả nước về việc ứng dụng công nghệ xử lý triệt để 100% chất thải rắn đồng thời sản xuất ra các sản phẩm nhiên liệu tái tạo mà không gây ô nhiễm thứ cấp ra môi trường.

Theo đó, khu liên hợp được xây dựng trên diện tích 10ha với tổng vốn đầu tư gần 900 tỉ đồng. Đến nay, khu liên hợp đã hoàn thành giai đoạn 1 với vốn đầu tư gần 400 tỉ đồng, xử lý mỗi ngày 200 tấn rác sinh hoạt của Đà Nẵng. Giai đoạn 2 dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối năm 2016, đảm bảo xử lý toàn bộ rác thải của TP với công suất 700 tấn/ngày, tạo công ăn việc làm cho hơn 200 lao động tại địa phương.

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Môi trường Việt Nam giới thiệu với Bộ trưởng TN-MT Nguyễn Quang Vinh, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng Trần Thọ cùng các vị lãnh đạo dây chuyền xử lý rác thành các sản phẩm nhiên liệu tái tạo của khu liên hợp (Ảnh: HC)

“Bãi rác Khánh Sơn nằm trên đường Hoàng Văn Thái lên Bà Nà – Suối Mơ là điểm du lịch quan trọng của Đà Nẵng. Khu liên hợp được cấp phép đầu tư tại đây với yêu cầu xử lý 700 tấn rác/ngày nhưng không được gây ô nhiễm thứ cấp ra môi trường. Thách thức này buộc chúng tôi bỏ nhiều thời gian tìm hiểu công nghệ xử lý chất thải rắn ở nhiều nơi trong và ngoài nước phù hợp với đặc điểm rác thải Việt Nam song phải tái sử dụng được tối đa nguồn rác thải, giảm tỉ lệ chôn lấp xuống mức tối thiểu.

Tuy nhiên qua tìm hiểu, nhiều dự án gặp khó khăn về công nghệ, về tiêu thụ sản phẩm đầu ra… Điển hình là các dự án xử lý chất thải rắn dùng công nghệ ủ phân com-pốt đều thất bại do không tìm được đầu ra, chất lượng sản phẩm kém do tỷ lệ tạp chất trong rác thải Việt Nam khá lớn. Hay các dự án sản xuất điện cũng không mang lại hiệu quả do giá thành cao, và hầu như tất cả các công nghệ trên đều có tỉ lệ chôn lấp lớn. Đó là bài toán vô cùng khó đối với chúng tôi” – ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Môi trường Việt Nam cho hay.

Dây chuyền phân loại rác

Trải qua gần 5 năm nghiên cứu, tìm tòi và cải tiến phù hợp, đơn vị mới phát triển và làm chủ được dây chuyền công nghệ xử lý triệt để chất thải rắn không chôn lấp, không phát tán ô nhiễm thứ cấp ra môi trường, đồng thời sản xuất ra các sản phẩm năng lượng tái tạo từ chất thải rắn; có thể tái sử dụng hầu như 100% thành phần có trong chất thải rắn để tạo ra các sản phẩm hữu ích, đặc biệt, tỷ lệ chôn lấp là 0%.

Theo đó, chất thải rắn được thu gom đưa về khu tập kết, có hệ thống hút khí âm để khử mùi, sau đó qua dây chuyền tách lọc để phân loại thành 3 thành phần chính: nilon, rác hữu cơ và đất đá – xà bần – chai lọ thủy tinh. Sau đó, nilon được đưa vào dây chuyền nhiệt phân cracking để sản xuất ra dầu PO, RO và FO. Rác hữu cơ được đưa vào dây chuyền nung yếm khí để sản xuất ra than sinh học và than biochar.

Nilon sau khi phân loại được đưa vào dây chuyền sản xuất ra dầu PO, RO và FO

Các sản phẩm dầu và than sinh học được dùng làm nhiên liệu trong ngành công nghiệp, than biochar dùng để tái tạo đất lâm nghiệp. Thành phần cuối cùng là đất đá, xà bần, chai lọ thủy tinh đưa qua nhiệt để khử các thành phần ô nhiễm và được nghiền nhỏ, thêm phụ gia để sản xuất gạch không nung dùng cho các công trình xây dựng công cộng và dân sinh. Tất cả các sản phẩm này đều đã được kiểm định đủ tiêu chuẩn chất lượng theo quy định tiêu chuẩn ngành.

Theo ông Nguyễn Điểu, Giám đốc Sở TN-MT Đà Nẵng, công nghệ xử lý chất thải rắn được ứng dụng tại Công ty CP Môi trường Việt Nam sẽ là điểm sáng trong lĩnh vực xử lý môi trường tại Đà Nẵng. Phương pháp xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng chôn lấp – một phương pháp có nhiều hạn chế như chiếm quỹ đất, phát sinh mùi hôi, khí độc hại, nước rỉ rác, nguy cơ cháy nổ… sẽ không còn áp dụng trong thời gian tới.

Các sản phẩm tái chế từ rác của Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Khánh Sơn (Ảnh: HC)

Trong khi đó, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Ngọc Tuấn nêu rõ, đây có thể coi là một công trình khoa học áp dụng theo công nghệ mới của các nước tiên tiến về xử lý môi trường. Việc hoàn thành đầu tư và đưa vào vận hành đạt yêu cầu đối với nhà máy sẽ góp phần tích cực thực hiện các tiêu chí TP môi trường của Đà Nẵng đến năm 2020. Đồng thời là điều kiện góp phần đảm bảo hoàn thành tiêu chí môi trường trong chường trình xây dựng nông thôn mới của Đà Nẵng.

“TP rất kỳ vọng vào dự án này và chờ đợi những tín hiệu tích cực trong thời gian tới để vận hành đạt yêu cầu. Đề nghị công ty có mục tiêu cụ thể bám sát các tiêu chí môi trường, có chiến lược và thực hiện lộ trình để đảm bảo chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu về môi trường. TP Đà Nẵng cũng đề nghị Bộ TN-MT, Bộ Xây dựng, Bộ KH-CN sớm hoàn thiện về mặt pháp lý, ban hành các hướng dẫn quy trình kỹ thuật, quản lý đầu tư xây dựng đối với các cơ sở xử lý chất thải rắn, suất vốn đầu tư, khung giá tính xử lý để nhà đầu tư yên tâm hoạt động!” – ông Nguyễn Ngọc Tuấn nói.

HẢI CHÂU