Đăng cai “Tuần lễ cấp cao APEC 2017”, Đà Nẵng nên chọn biểu trưng gì làm quà lưu niệm cho các lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên đến dự sự kiện trọng đại này? Liệu có thể chọn hình ảnh vọoc chà vá chân nâu – nữ hoàng của các loài linh trưởng?

Như tin đã đưa, năm 2017, Việt Nam sẽ là nước chủ nhà của Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC 2017). Trong đó, Đà Nẵng vinh dự được chọn làm nơi đăng cai sự kiện trọng đại “Tuần lễ cấp cao APEC 2017” với sự tham dự của các nhà lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên cùng khoảng 10.000 đại biểu, doanh nghiệp, báo chí... Đây được xem là cơ hội “trăm năm có một” để Đà Nẵng không chỉ khẳng định thương hiệu “TP sự kiện” mà còn quảng bá hình ảnh ra thế giới.

Loài vọoc chà vá chân nâu trong phim tài liệu "Thiên nhiên hoang dã Việt Nam" của đạo diễn đạo diễn Ruth Harris và các nhà làm phim tài liệu đến từ kênh truyền hình National Geographic (Ảnh chụp lại từ màn hình)

Với tư cách là nước chủ nhà và là TP đăng cai “Tuần lễ cấp cao APEC 2017”, Đà Nẵng hẳn sẽ có quà lưu niệm dành cho các vị khách quý. Đó không đơn thuần chỉ là vật phẩm kỷ niệm mà còn là một biểu tượng thể hiện được lịch sử, văn hóa, tiềm năng cũng như định hướng phát triển của Đà Nẵng. Vậy TP nên chọn cái gì làm biểu tượng cho mình khi trở thành nơi diễn ra một trong những sự kiện quốc tế hàng đầu thế giới?

Loài vọoc chà vá chân nâu trên kênh truyền hình National Geographic

Năm 2015, đạo diễn Ruth Harris cùng diễn viên Peter Venn và các nhà làm phim tài liệu đến từ kênh truyền hình National Geographic nổi tiếng thế giới của (Mỹ) đã cho ra mắt bộ phim “Thiên nhiên hoang dã Việt Nam” (Wild Vietnam), giới thiệu thiên nhiên của một quốc gia nhiệt đới có hệ sinh thái phong phú với những góc nhìn vô cùng mới mẻ và đầy bất ngờ.

Vọoc chà vá chân nâu chủ yếu ăn chà là và trái cây, vì thế các nhà khoa học đã nghĩ rằng, trong thời kỳ chiến tranh, chúng bị ảnh hưởng nghiêm trọng do nguồn thức ăn bị phá hủy (Ảnh chụp qua màn hình)

"Gần 50 năm trước, Việt Nam là một đất nước bị tàn phá bởi chiến tranh. Bom và chất độc da cam đã biến nhiều nơi thành những vùng đất hoang tàn. Nhưng ngày nay, Việt Nam được xem là một trong những nơi đa dạng sinh học phong phú nhất hành tinh. Khoảng 10% các chủng loài động vật trên thế giới đang sống trong các môi trường sinh thái đa dạng trên đất nước này. Những khu rừng nhiệt đới luôn tràn đầy sức sống với nhiều chủng loài động vật quý hiếm. Nhưng môi trường thiên nhiên Việt Nam đã hồi sinh mạnh mẽ như thế nào? Và bất ngờ nào vẫn còn chờ đợi những bước chân khám phá?”.

Đạo diễn Ruth Harris đã mở đầu bộ phim “Thiên nhiên hoang dã Việt Nam” bằng lời giới thiệu và những câu hỏi như vậy. Và bán đảo Sơn Trà với loài vọoc chà vá chân nâu – nữ hoàng của các loài linh trưởng – là một trong những ví dụ điển hình đã được các nhà làm phim tài liệu của đài National Geographic chọn để trả lời cho câu hỏi đó:

“Nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, một số vùng được quy hoạch thành khu vực quân sự và thiên nhiên ở những nơi đó có điều kiện hồi sinh rõ ràng. Một trong số đó là rừng nguyên sinh Sơn Trà trên bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng). 40 năm sau khi chiến tranh kết thúc, nơi đây vẫn là một căn cứ quân sự không ai được đặt chân đến. Điều đó có nghĩa rằng các khu rừng và cư dân động thực vật của nó vô tình được bảo vệ.

Nhưng không, loài vọoc chà vá chân nâu đã hồi sinh mạnh mẽ (Ảnh chụp qua màn hình)

Đặc biệt, gần đây các nhà khoa học đã phát hiện ra khu rừng này là nơi sinh sống sau cùng còn sót lại của loài khỉ được xem là đẹp nhất thế giới. Đó là loài vọoc chà vá chân nâu. Cách đây không lâu, người ta nghĩ rằng loài động vật này đã không còn trong những khu rừng nơi đây. Vọoc chà vá chân nâu chủ yếu ăn chà là và trái cây, vì thế các nhà khoa học đã nghĩ rằng, trong thời kỳ chiến tranh, chúng bị ảnh hưởng nghiêm trọng do nguồn thức ăn bị phá hủy.

Nhưng thực tế hoàn toàn khác hẳn. Loài vọoc chà vá chân nâu vẫn sống sót và phát triển bất chấp mọi điều kiện khắc nghiệt. Hơn 200 cá thể vọoc chà vá chân nâu đã được ghi nhận đang sống trên các khu rừng ở bán đảo này. Con số đó chiếm khoảng hơn 60% số lượng loài vọoc chà vá chân nâu trên khắp quốc gia!”.

Các nhà làm phim của National Geographic mô tả: “Trong tự nhiên, loài động vật linh trưởng có bộ lông sặc sỡ này ít khi được nhìn thấy trên mặt đất vì chúng dành phần lớn thời gian để ăn lá cây. Do ăn quá nhiều nên bao tử của chúng chiếm đến 1/4 trọng lượng, đuôi của chúng dài tương đương chiều dài cơ thể giúp chúng giữ thăng bằng rất tốt khi chuyền cành. Vọoc chà vá chân nâu là loài động vật linh trưởng đặc hữu có đời sống xã hội cao. Chúng thường sống theo bầy đàn”.

Vọoc chà vá chân nâu là loài động vật linh trưởng đặc hữu có đời sống xã hội cao. Chúng thường sống theo bầy đàn (Ảnh chụp qua màn hình)

Họ cũng đặt ra những nguy cơ mới mà loài vọoc chà vá chân nâu ở bán đảo Sơn Trà đang phải đối mặt: “Dù đã sống sót qua chiến tranh nhưng loài động vật xinh đẹp này đang phải đối mặt với một hiểm họa mới. Bán đảo Sơn Trà ngày nay đã mở cửa, đường sá được xây dựng, dân số tăng lên nhanh chóng và nguy cơ săn trộm để buôn bán thú lậu ngày càng cao”.

Và đoạn phim về loài vọoc chà vá chân nâu ở bán đảo Sơn Trà được đạo diễn Ruth Harris kết thúc bằng hình ảnh chú vọoc chà vá chân nâu ngồi một mình trên ngọn cây giữa rừng núi bạt ngàn với lời bình: “Nhiều người hy vọng loài động vật đã từng sống sót qua chiến tranh này sẽ tiếp tục vượt qua những thử thách mới!”.

Hoàn toàn có thể trở thành con vật biểu trưng của Đà Nẵng

Đó cũng là hy vọng của những ai yên mến thiên nhiên hoang dã Việt Nam, của TP Đà Nẵng đang nỗ lực xây dựng “TP môi trường” và của cộng đồng quốc tế đang ra sức bảo vệ sự đa dạng sinh học của trái đất này. Do vậy, với tư cách là người làm báo và là một công dân Đà Nẵng, chúng tôi mạnh dạn đề xuất chính quyền TP nên chăng lựa chọn hình ảnh loài vọoc chà vá chân nâu, nghiên cứu hình thành nên các vật phẩm lưu niệm tặng các nhà lãnh đạo 21 nền kinh tế và hàng ngàn đại biểu quốc tế sẽ tham dự “Tuần lễ cấp cao APEC 2017”?

Gia đình nhà vọoc chà vá chân nâu xuất hiện trên thiệp chúc Tết năm Bính Thân 2016 của Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ

Thực ra, đây không hoàn toàn là ý tưởng mới mà chỉ là sự “nâng cấp” từ ý tưởng đã có trước đó, khi trong thiệp chúc mừng năm mới Bính Thân 2016 của Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ in ảnh "Gia đình nhà vọoc" và thông tin ngắn gọn về loài voọc chà vá chân nâu thuộc danh mục nhóm IIB ở mức nguy cấp trong sách đỏ Việt Nam và tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới xếp vào danh sách các loài động vật cần được bảo vệ vô điều kiện. 

Tấm thiệp này chính là kết quả từ sự tập hợp ý tưởng, góp ý của các bạn trẻ trên diễn đàn Quản lý đô thị Đà Nẵng: Xanh – Sạch – Đẹp, trong đó đề nghị tăng cường bảo vệ hơn nữa loài linh trưởng quý này như in hình lên các panô, áp phích, các trạm dừng xe buýt, cung cấp thông tin, tờ rơi tại nhà ga, bến tàu, sân bay…; xây dựng thành nhân vật trong các truyện tranh thiếu nhi, phim hoạt hình, làm logo in trên hàng lưu niệm, làm thú nhồi bông hay những thùng rác ngộ nghĩnh trên các con phố.... để loài vọoc chà vá chân nâu được biết đến nhiều hơn nữa, và tất cả mọi người sẽ cùng chung tay bảo vệ.

Voọc chà vá chân nâu hoàn toàn có thể trở thành một con vật biểu trưng của Đà Nẵng, giống như vượn cáo của Madagascar hay chuột túi ở Úc (Ảnh chụp qua màn hình)

Chia sẻ về ý nghĩa tấm thiệp, ông Huỳnh Đức Thơ nói: “Voọc chà vá chân nâu là loài động vật quý hiếm cần được bảo vệ vô điều kiện. Với những thông tin về loài voọc này được in trên thiệp chúc tết, tôi mong muốn gửi đến mọi người lời chúc năm Bính Thân an khang, thịnh vượng; đồng thời gửi thông điệp về việc chung tay bảo vệ loài linh trưởng quý hiếm này. Với danh hiệu “nữ hoàng linh trưởng”, voọc chà vá chân nâu hoàn toàn có thể trở thành một con vật biểu trưng của Đà Nẵng, giống như vượn cáo của Madagascar hay chuột túi ở Úc”.

Và sẽ giúp Đà Nẵng truyền ra thế giới nhiều thông điệp quan trọng

Rõ ràng được chọn làm nơi đăng cai sự kiện trọng đại “Tuần lễ cấp cao APEC 2017” là cơ hội “trăm năm có một” để Đà Nẵng khẳng định và quảng bá hình ảnh ra thế giới. Nếu được chọn để làm các vật phẩm lưu niệm cho các nhà lãnh đạo quốc tế, hình ảnh vọoc chà vá chân nâu sẽ giúp Đà Nẵng nói lên lịch sử của một TP đã trải qua chiến tranh và đang hồi sinh, phát triển mạnh mẽ.

Chọn hình ảnh vọoc chà vá chân nâu cũng sẽ nói lên Đà Nẵng có tiềm năng rất lớn về điều kiện tự nhiên, lịch sử, văn hóa... để phát triển, nhất là phát triển du lịch. Tuy nhiên trong quá trình đó, Đà Nẵng rất chú trọng đến bảo vệ môi trường sinh thái, quyết tâm xây dựng “TP môi trường” – một quyết tâm phù hợp với nỗ lực chung của cả thế giới hiện nay và mai sau.

Nhưng loài linh trưởng đặc biệt quý hiếm này cũng đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ (Ảnh chụp qua màn hình)

Và chọn vọoc chà vá chân nâu còn giúp Đà Nẵng truyền đi thông điệp trong quá trình hồi sinh và phát triển, TP cũng đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ đe dọa môi trường sinh thái và đa dạng sinh học, làm ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững, nên rất cần sự chung tay của cộng đồng mà bộ phim “Thiên nhiên hoang dã Việt Nam” của đạo diễn Ruth Harris và các nhà làm phim National Geographic chính là một trong những cách để quốc tế có thể hỗ trợ, giúp đỡ TP.

Với việc xuất hiện trên kênh truyền hình National Geographic nổi tiếng của Mỹ cùng nhiều phương tiện truyền thông quốc tế khác, những đặc sắc của Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà và đặc biệt là loài vọoc chà vá chân nâu đã được truyền đi khắp thế giới. Nếu hình ảnh của “nữ hoàng linh trưởng” này được chọn làm vật phẩm lưu niệm tặng các vị khách quý đến tham dự “Tuần lễ cấp cao APEC 2017” sẽ càng tạo thêm nhiều sức hút, nhiều sự chú ý của cộng đồng quốc tế đối với Đà Nẵng.

HẢI CHÂU