Đà Nẵng là một trong những thành phố chịu ảnh hưởng rõ ràng nhất của biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Đây cũng là thành phố tích cực, có nhiều nỗ lực được ghi nhận trong hoạt động ứng phó BĐKH.
Một góc TP Đà Nẵng về đêm
Đà Nẵng nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa điển hình: nền nhiệt độ cao và ít biến động. Đà Nẵng là nơi chuyển tiếp giữa khí hậu miền Bắc và miền Nam của Việt Nam với tính trội là khí hậu miền Nam. Mỗi năm có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa kéo dài từ tháng 8÷12 và mùa khô từ tháng 1÷7. Mùa đông có nhiều đợt rét nhưng không đậm và không kéo dài.      

Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 25,9°C; cao nhất vào các tháng 6, 7, 8 với nhiệt độ trung bình từ 28÷30°C; thấp nhất vào các tháng 12, 1, 2 với nhiệt độ trung bình từ 18÷23°C. Riêng vùng núi Bà Nà ở độ cao gần 1.500 m, nhiệt độ trung bình khoảng 20°C.

Độ ẩm không khí trung bình năm là 83,4%, cao nhất vào các tháng 10, 11: từ 85÷87%; thấp nhất vào các tháng 6, 7: từ 76÷77%.

Lượng mưa trung bình năm trên 2.500 mm, lượng mưa tháng cao nhất vào các tháng 10, 11: từ 550÷1.000 mm/tháng và thấp nhất vào các tháng 1, 2, 3, 4: từ 23÷40 mm/tháng.

Trong năm, bình quân có 2.156 giờ nắng, tháng 5, 6 có nhiều giờ nắng nhất: từ 234÷277 giờ/tháng và tháng 11, 12 có ít nhiều giờ nắng nhất: từ 69÷165 giờ/tháng.

Vu Gia, Cu Đê và Phú Lộc là 3 hệ thống sông chính ở Đà Nẵng, trong đó sông Vu Gia lớn nhất (hình 1). Chế độ thủy văn của sông Vu Gia bị chi phối mạnh bởi chế độ mưa trong lưu vực, sự trao đổi nước với sông Thu Bồn ở Quảng Nam và các đập thủy điện ở thượng nguồn sông Thu Bồn. 

Có đường bờ biển dài, Đà Nẵng là một trong những đô thị đang đối mặt với thách thức lớn từ các tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng, làm ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Vừa là thành phố ven biển, vừa nằm ở hạ lưu sông Vu Gia - Thu Bồn nên Đà Nẵng trở thành một trong những thành phố dễ bị "tổn thương".

Theo dự báo đến năm 2100, tại thành phố Đà Nẵng có nhiệt độ trung bình năm tăng 1,3 - 4,3 độ C, lượng mưa trong các mùa biến đổi rõ rệt, các đợt nắng nóng sẽ kéo dài, hạn hán xuất hiện ít nhưng kéo dài hơn, bão ít nhưng có khả năng tăng cường độ; mực nước biển tăng từ 100 - 400 mm vào năm 2050 và tăng mạnh vào cuối thế kỷ XXI.

Biến đổi khí hậu gia tăng sẽ dẫn tới nhiều hệ lụy cho thành phố Đà Nẵng như: Các khu ven biển có nguy cơ sạt lở, hoạt động của hệ thống thoát nước kém hiệu quả; xâm nhập mặn, ô nhiễm nguồn nước; thiệt hại nhà xưởng của các doanh nghiệp gây gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh...  

Nhìn rõ được thực trạng đó, trong nhiều năm qua chính quyền Đà Nẵng đã có nhiều chính sách, hoạt động tuyên truyền về BĐKH, phòng-chống những tác hại của BĐKH và nước biển dâng.

Đề án "Xây dựng Đà Nẵng - TP Môi trường" của Đà Nẵng ra đời và thành công là một trong những hoạt động tiêu biểu, tổng quan và có hiệu quả rõ ràng nhất. Trong những năm qua, Đà Nẵng đã trở thành một thành phố xanh, sạch, đáng sống. Nhiều điểm nóng ô nhiễm môi trường trên địa bàn TP đã được xử lý, hầu như không có tình trạng các KCN, nhà máy xả nước thải trực tiếp ra môi trường.

Lượng cây xanh trên địa bàn thành phố tăng lên cũng đồng nghĩa với chất lượng môi trường không khí được cải thiện. Đà Nẵng là một trong số ít các đô thị loại 1 ở nước ta hầu như không có khói bụi, khí hậu trong lành, dễ chịu.

Những năm gần đây, Đà Nẵng liên tục chủ trì tổ chức các hội thảo chia sẻ kinh nghiệm, thu hút nguồn tài trợ cho các chương trình chống biến đổi khí hậu trên địa bàn TP. Lãnh đạo TP cũng vận động người dân tham gia các hoạt động trong khả năng như không xả rác ra biển, ở bờ biển; giữ gìn sạch sẽ đường phố; tích cực trồng cây xanh....

Các cơ quan, tổ chức, VP chỉ đạo ứng phó ĐBKH và nước biển dâng trên địa bàn TP cũng thường xuyên được tạo điều kiện để mở các khóa tuyên truyền kiến thức về biến đổi khí hậu cho các trường học, thanh niên, trí thức...

Từ năm 2014, được sự hỗ trợ của cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản và công ty HITACHI, Đà Nẵng đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong phòng chống thiên tai như trang bị máy móc cho Ban Chỉ huy phòng, chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn thành phố (BCH) để thực hiện công tác thông tin, liên lạc; sử dụng mạng xã hội để phổ biến thông tin thiên tai...

(Bài viết có sử dụng một số tư liệu, số liệu đăng tải trên website của VP ban chỉ đạo ứng phó BĐKH và nước biển dâng Đà Nẵng)

T. Huyên