Bảo vệ người thứ 3 ngay tình trong giao dịch dân sự đã được đưa vào Dự thảo Bộ luật Dân sự lần này. Tuy nhiên, không phải tất cả các ý kiến đều đồng tình tại Quốc hội.

Tại Dự thảo Bộ Luật Dân sự sửa đổi lần này, vấn đề bảo vệ người ngay tình được đặt ra. Khoản 2 Điều 133 dự thảo BLDS bổ sung quy định về bảo vệ người thứ ba ngay tình khi tài sản là đối tượng của giao dịch đã được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền, cụ thể là “Trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu nhưng quyền sở hữu, vật quyền khác đối với tài sản đã được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, sau đó được chuyển giao bằng một giao dịch khác cho người thứ ba ngay tình và người này căn cứ vào việc đăng ký đó mà xác lập, thực hiện giao dịch thì giao dịch đó không bị vô hiệu”.

Người thứ 3 ngay tình trong giao dịch dân sự có được bảo vệ hay không?

Báo cáo thẩm tra của UB Pháp luật Quốc hội đã chỉ ra: "Đa số ý kiến thành viên Ủy ban pháp luật đề nghị cân nhắc quy định nêu trên vì cho rằng, nếu chỉ chú trọng bảo vệ người thứ ba ngay tình thì sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu tài sản, đặc biệt trong điều kiện hệ thống pháp luật về đăng ký tài sản hiện nay chưa thực sự hoàn thiện, đồng bộ thì việc căn cứ vào sự kiện quyền sở hữu và vật quyền khác đối với tài sản đã được đăng ký để bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình có thể dẫn đến những khó khăn, bất cập trong thực tiễn". 

Báo cáo thẩm tra, còn nêu thêm lý do, trong nội dung bổ sung nêu trên có hai giao dịch, nếu giao dịch thứ nhất đã vô hiệu, thì dù quyền sở hữu, vật quyền khác đối với tài sản có được đăng ký hay không thì giao dịch tiếp theo đó với người thứ ba cũng không thể được bảo vệ. Việc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người thứ ba ngay tình phải bằng cơ chế hoàn trả giá trị thanh toán tài sản hoặc bồi thường thiệt hại. Quy định như dự thảo là không rõ ràng, không khả thi, do đó đề nghị bỏ quy định này.

Tuy nhiên, báo cáo cũng nói đến những ý kiến ngược lại, có ý kiến tán thành với quy định trong dự thảo Bộ luật và cho rằng quy định như vậy góp phần bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người thiện chí, ngay tình trong giao dịch dân sự; đồng thời góp phần thay đổi nhận thức về ý nghĩa của việc đăng ký quyền sở hữu, vật quyền khác. Tuy nhiên, cùng với đó, cần làm rõ trách nhiệm của cơ quan đăng ký để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu. 

Hồng Chuyên