“Có những bài phát biểu của ĐBQH trùng lặp nhau, nhưng vì chuẩn bị sẵn rồi, không thể không xuất hiện và không rút tên đăng ký phát biểu nên nhiều khi nghe rất mệt mỏi…”

Chủ nhiệm Uỷ ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội Trương Thị Mai nêu quan điểm tại phiên thảo luận của Uỷ ban thường vụ Quốc hội đánh giá kết quả kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XIII và cho ý kiến bước đầu về việc chuẩn bị kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XIII, sáng 14/7.

ĐBQH có nên đọc bài đã chuẩn bị sẵn?

Theo dự thảo báo cáo đánh giá kết quả kỳ họp thứ 9, Quốc hội khoá XIII, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nhìn nhận, các phiên thảo luận tại tổ và hội trường sôi nổi, có chất lượng, hiệu quả, tính phản biện cao.... Đặc biệt, chất lượng các phiên thảo luận tại tổ đã được cải thiện do các vị ĐBQH tham gia tích cực, ý kiến phong phú, không né tránh những vấn đề thời sự mà cử tri bức xúc.

Tuy nhiên, theo bà Trương Thị Mai - Chủ nhiệm Uỷ ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, trong các phiên thảo luận nếu ĐBQH đọc nguyên văn bài phát biểu chuẩn bị sẵn thì mất đi tinh thần sôi động của nghị trường. Vì thế, cần nghiên cứu việc điều hành các phiên họp đảm bảo tinh thần sôi động của nghị trường.

Chủ nhiệm Uỷ ban các vấn đề xã hội của Quốc hội Trương Thị Mai

Đồng tình với nhiều ý kiến tham gia của thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, các ĐBQH cần khắc phục việc đọc bài phát biểu đã đọc sẵn để tăng không khí tranh luận, bà Mai nhấn mạnh, mỗi phiên họp ở hội trường có tranh luận đều rất hay, lôi cuối tất cả mọi người tham gia, song đáng tiếc không phải phiên họp nào chúng ta cũng làm được điều này.

“Thậm chí, có những bài phát biểu trùng lặp nhau hết, nhưng vì chuẩn bị sẵn rồi, không thể không xuất hiện và không rút tên đăng ký phát biểu nên nhiều khi nghe rất mệt mỏi. Chỗ này chúng ta có khắc phục được không để tăng tính tranh luận? Tôi rất thích các ĐB chuẩn bị sẵn trong đầu, phát biểu mà không cầm 1 văn bản chuẩn bị sẵn, căn cứ các ý kiến khác để nói lên quan điểm của mình. Những ý kiến đó phù hợp với phiên họp diễn ra”- Chủ nhiệm Uỷ ban các vấn đề xã hội của Quốc hội thẳng thắn.

Về điểm này Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu hoàn toàn đồng tình với góp ý mà bà Trương Thị Mai đưa ra. Ông thừa nhận, đúng là trong kỳ họp thứ 9 vừa kết thúc có hiện tượng ngồi trên bàn Chủ tịch thấy rõ có những bài phát biểu của ĐB được chuẩn bị như đề án, vì thế nên dẫn tới sự lặp lại.

Cho rằng việc ĐBQH chuẩn bị sẵn bài phát biểu bằng văn bản hay nói vo bằng lời đều có cái hay, nhưng Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý cũng thừa nhận, cần tăng tính tranh luận trong các phiên thảo luận, chất vấn.

“Có những bài phát biểu chuẩn bị thành bài văn bản cũng rất sâu, có ý kiến phát biểu trực tiếp không chuẩn bị trước thì lỏng lẻo”- ông Lý nói.

Chủ nhiệm Phan Trung Lý cũng bày tỏ sự chưa hài long với kết quả chất vấn và trả lời chất vấn. Nhiều vấn đề lặp đi lặp lại, nhưng cách trả lời chất vấn vẫn như thế, chưa nêu rõ thực trạng hiện nay thế nào, chưa rõ hiệu quả chính sách, chủ trương đó ra sao. Sắp tổng kết 5 năm nhưng những người chịu trách nhiệm trả lời chất vấn còn chưa nắm rõ thực trạng, hiệu quả và trách nhiệm trước các vấn đề mà trước đó ĐBQH chất vấn.

“Trả lời rất hay, rất thành khẩn, nhưng cuối cùng giải quyết vấn đề đó thế nào thì không rõ, không thấy được trách nhiệm người đứng đầu ngành…”- Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội chia sẻ.

Riêng đối với những phiên thảo luận tại hội trường, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đề nghị, với những dự án luật lớn cần dành thời gian thảo luận tại hội trường cả ngày, không nên hạn chế thời gian thảo luận chỉ trong nửa ngày hoặc 2/3 ngày. “Kéo dài thời gian thảo luận có thể khiến Quốc hội phải làm việc thêm vài ngày, nhưng thể hiện rõ được trách nhiệm của Quốc hội trước những dự án luật quan trọng” – ông Uông Chu Lưu đề xuất.

Đánh trống không được bỏ dùi

Theo dự thảo nội dung kỳ họp thứ 10 sẽ diễn ra từ ngày 20/10 đến 25/11/2015, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho biết, phiên chất vấn kỳ họp này sẽ dành thời gian chất vấn toàn bộ việc thực hiện Nghị quyết chất vấn từ kỳ họp thứ 2 đến kỳ họp thứ 9. Và có thể Quốc hội sẽ chất vấn tổng thể chứ không dành thời gian chất vấn từng vị trưởng ngành.

Vì thế, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu Chính phủ, Chán án Toà án Nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao… phải có báo cáo đầy đủ, chi tiết về kết quả thực hiện chất vấn của ĐBQH từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khoá XIII đến kỳ họp thứ 9. Để từ đó các ĐBQH sẽ làm căn cứ để chất vấn. Trong chừng gần 150 vấn đề từ đầu nhiệm kỳ tới nay, chỉ nên chọn ra 40-50 vấn đề “điểm” để chất vấn.

“Đơn cử, chuyện về chất lượng hồ đập thuỷ điện làm sao cho an toàn, giữ nước sinh hoạt, sản xuất…. kỳ nào cũng đưa ra hỏi, chất vấn nhưng rồi đến giờ vẫn chưa đâu vào đâu. Vì thế, lần tới các phiên chất vấn phải đi tới cùng, không đánh trống bỏ dùi”- Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng kết luận.

Trường Giang