Hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng giữa Hà Nội và Moscow đang phát triển theo chiều hướng tích cực. Công nghệ hiện đại của Nga vẫn tiếp tục trợ giúp Việt Nam trong “công cuộc bảo vệ đất nước”.
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga.

Hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng giữa Hà Nội và Moscow đang phát triển theo chiều hướng tích cực. Công nghệ hiện đại của Nga vẫn tiếp tục trợ giúp Việt Nam trong “công cuộc bảo vệ đất nước”.

Việt Nam không phản đối việc Nga triển khai lại lực lượng hải quân tại căn cứ quân sự ở vịnh Cam Ranh nhưng quan hệ hợp tác này không nên vì mục tiêu chống lại nước thứ ba.

Hà Nội cũng chú trọng gia tăng kim ngạch xuất khẩu hàng nông sản vào thị trường Nga và đang tích cực chuẩn bị để thực hiện việc này. Đây là nội dung được đề cập trong bài phỏng vấn của Đại sứ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (CHXHCNVN) tại Moscow - ông Nguyễn Thanh Sơn với phóng viên của RIA Novosti Tatyana Kalmykova vào hôm 17/5.

Trong buổi phỏng vấn Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn còn nhấn mạnh tới mối quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực thăm dò và sản xuất dầu mỏ cũng như khí đốt.

- PV Cuối tháng 5/2016, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN – Nga sẽ diễn ra tại Sochi. Việt Nam mong đợi điều gì từ Hội nghị sắp tới? Đâu sẽ là chủ đề chính trong các cuộc họp?

- Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn: Việt Nam coi hội nghị thượng đỉnh sắp tới tại Sochi là động lực thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Nga và ASEAN trong ba lĩnh vực: an ninh – chính trị, kinh tế và văn hóa - xã hội.

Chủ đề chính được trình bày tại Hội nghị lần này sẽ là các chính sách, cơ chế và sáng kiến nhằm phát triển quan hệ hợp tác kinh tế giữa các quốc gia thành viên ASEAN và LB Nga phù hợp với thực tế trên cơ sở các bên cùng có lợi. Hiện những lĩnh vực mà các bên quan tâm bao gồm thương mại, đầu tư, tài nguyên thiên nhiên, nông nghiệp, năng lượng, giao thông vận tải và cơ sở hạ tầng, khoa học - công nghệ và du lịch. Do vậy, các bên cần khẳng định quyết tâm và đảm bảo sẵn sàng về mặt kinh tế để hiện thực hóa các mối quan hệ hợp tác trong các lĩnh vực trên. Theo tôi, đây là ý tưởng chính của Hội nghị thượng đỉnh lần này.

- PV Ngài đánh giá thế nào về sự hợp tác của Việt Nam với LB Nga nhằm đảm bảo an ninh trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương? Những sáng kiến nào sẽ được áp dụng trong tương lai gần? Ông có mong đợi vào sự phát triển các mối liên kết trên con đường chống khủng bố toàn cầu hay không?

- Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn: Cá nhân tôi tin rằng quan hệ hợp tác giữa Nga và ASEAN sẽ giúp củng cố hòa bình và ổn định tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương vì phương châm của ASEAN là tăng cường sức mạnh mỗi thành viên và toàn bộ Hiệp hội không phải dưới hình thức một liên minh thống nhất mà trên cơ sở toàn diện và đa dạng hóa các mối quan hệ.

Theo đó, quan hệ hợp tác, đoàn kết và phụ thuộc lẫn nhau về lợi ích cũng là một trong những biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn các cuộc xung đột, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Tôi cho rằng, những phương pháp này cũng sẽ có hiệu quả trong cuộc chiến chống lại các mối đe dọa toàn cầu như chủ nghĩa khủng bố.

- PV Ngài có đánh giá gì về triển vọng hợp tác giữa Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) và Việt Nam? Điều đó có giúp củng cố các mối quan hệ về kinh tế giữa LB Nga và Việt Nam hay không?

- Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn: Hiệp định Thương mại Tự do giữa EAEU và Việt Nam (gọi tắt là VN-EAEU FTA) được ký kết tại Kazakhstan vào tháng 5/2015. Đây là Hiệp định Thương mại Tự do đầu tiên mà EAEU ký kết với đối tác kinh tế nước ngoài. Đến nay Hiệp định này đã được phía Việt Nam, Kazakhstan và LB Nga phê chuẩn.

Hiện tại kim ngạch thương mại giữa các thành viên EAEU, chủ yếu là Nga và Việt Nam vẫn ở mức thấp, đạt hơn 4 tỷ USD. Hy vọng sau khi VN-EAEU FTA chính thức có hiệu lực và đi vào hoạt động, kim ngạch thương mại song phương giữa VN và EAEU đến năm 2020 sẽ tăng lên 10 tỷ USD.

Theo VN-EAEU FTA khoảng 88% các mặt hàng thương mại hiện nay giữa các quốc gia thành viên EAEU và Việt Nam sẽ được miễn thuế. Những mặt hàng là thế mạnh của EAEU như sữa, ôtô, rượu, thịt gia cầm, xăng dầu và lúa mì sẽ dễ dàng được thâm nhập vào thị trường 93 triệu dân của Việt Nam. Và ngược lại các sản phẩm tương tự từ phía Việt Nam là gạo, trái cây, rau, quả, hạt điều, cá, đồ gia dụng, sản phẩm công nghiệp nhẹ cũng sẽ tiếp cận thị trường rộng lớn của EAEU với dân số 183 triệu người dễ dàng hơn.

Ngoài ra, việc ký kết Hiệp định này cũng mở đường cho sự hội nhập của EAEU với khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.

- Được biết trước đó một số nước ASEAN quan tâm tới việc mua máy bay trực thăng và tàu ngầm của Nga. Vậy Việt Nam có quan tâm tới vấn đề này hay không?

- Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn: Gần đây với mục đích tăng cường khả năng quốc phòng một số nước ASEAN như Malaysia, Indonesia và Thái Lan quan tâm tới việc mua những vũ khí hiện đại của Nga.

Việt Nam từng nhận được nhiều viện trợ, đồng thời mua các loại thiết bị, vũ khí hiện đại của Liên Xô cũ. Hiện thiết bị và vũ khí quân sự do Nga sản xuất cũng chiếm 90% tổng lượng vũ khí nhập khẩu của Việt Nam. Tất cả các trang bị và vũ khí quân sự của Liên Xô cũ và LB Nga hiện nay đã và đang tiếp tục trợ giúp cho Việt Nam trong công cuộc đấu tranh giành độc lập cũng như bảo vệ đất nước.

Hiện tại, quan hệ giữa Việt Nam và LB Nga trong lĩnh vực quốc phòng phát triển theo chiều hướng tích cực. Ngoài ra, Việt Nam còn cử nhiều sinh viên sang học tại các cơ sở đào tạo quốc phòng ở Nga.

Việt Nam luôn coi Nga là đối tác truyền thống, thân thiết của mình, mối quan hệ tin cậy với Nga là ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì và phát triển quan hệ hợp tác với Nga trong mọi lĩnh vực, bao gồm cả lĩnh vực quốc phòng nhằm đáp ứng lợi ích của cả hai nước và góp phần vào việc duy trì hòa bình, ổn định trong từng khu vực.

Trụ sở ĐSQ Việt Nam tại Moscow - Liên bang Nga.

- Việt Nam có chú trọng tới việc tăng cường xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp vào thị trường Nga hay không? Ngài đánh giá thế nào về kim ngạch thương mại hiện nay giữa hai nước và lĩnh vực nào được coi là có triển vọng?

- Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn: Việt Nam luôn quan tâm và mong muốn tăng cường xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp vào thị trường Nga. Hiện Việt Nam đang tích cực chuẩn bị cho việc xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, như gạo, trái cây, rau quả và hải sản vào thị trường EAEU nói chung và LB Nga nói riêng sau khi Hiệp định Thương mại tự do giữa EAEU và VN chính thức có hiệu lực. Để chuẩn bị cho việc này và hướng tới việc người tiêu dùng Nga làm quen với hàng hóa Việt Nam vào tháng 11/2015 đại sứ quán VN tại LB Nga đã tổ chức một hội chợ triển lãm hàng Việt Nam chất lượng cao tại Moscow.

Chúng tôi có kế hoạch sẽ tổ chức một hội chợ tương tự nhưng với quy mô lớn hơn, có sự tham gia của các quốc gia thành viên ASEAN vào tháng Năm năm nay.

Trong 5 năm qua kim ngạch thương mại giữa VN và LB Nga không ngừng gia tăng: năm 2015 con số này là 3,89 tỷ USD, tăng 4% so với năm 2014 và xếp thứ nhất trong số các nước ASEAN. Trong 2 tháng đầu năm nay kim ngạch thương mại song phương đạt 495 triệu USD, tăng 10,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên con số này vẫn không tương thích với tiềm năng và lợi ích của cả hai nước. Hai bên đặt mục tiêu tăng tổng kim ngạch thương mại song phương tới năm 2020 tăng lên 10 tỷ USD.

Theo quan điểm của tôi, ngoài hợp tác toàn diện, hai bên cần phải tập trung vào các lĩnh vực được coi là thế mạnh của mỗi nước. Đó là lý do tại sao tôi cho rằng, ngành năng lượng (dầu mỏ, khí đốt và năng lượng điện) cùng với ngành thương mại và đầu tư sẽ là những lĩnh vực có triển vọng hợp tác nhất trong tương lai gần.

- Hiện nay LB Nga và Việt Nam có những dự án nào liên quan tới việc phát triển các mỏ dầu khí? Ngoài ra Tập đoàn Gazprom và những doanh nghiệp Việt Nam còn hợp tác trong lĩnh thăm dò và sản xuất dầu khí, cung cấp khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) cho Việt Nam. Liệu các bên có hoạch định ký kết những hợp đồng mới nào hay không?

- Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn: Quan hệ hợp tác giữa Nga với Việt Nam trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu mỏ, khí đốt là một trong những lĩnh vực chính và tiềm năng nhất. Hiện nay Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam) và các tập đoàn dầu khí Nga như Gazprom, Rosneft, Zarubezhneft hợp tác rất hiệu quả trong các dự án tìm kiếm và khai thác dầu mỏ và khí đốt trên thềm lục địa Việt Nam, LB Nga và các nước thứ ba. Các doanh nghiệp liên doanh bao gồm Vietsovpetro, Rusvietpetro, Gazpromviet hoạt động tại các lô 09-1, 09-3, 04-3, 12/11, 42, 16-1 / 14, 111/04 112, 113, 129 và 132, 05-2, 05-3, 06.1, 05-3 / 11 trên thềm lục địa Việt Nam và tại 13 mỏ dầu, khí đốt nằm ở khu tự trị Yamal-Nenets, mỏ Nagumanovsky và Bắc Purovsky và Biển Pechora thuộc LB Nga.

Hiện Gazprom và Petrovietnam đang hợp tác trong nhiều dự án thăm dò và khai thác dầu khí, bao gồm dự án mua khí hóa lỏng thiên nhiên (LNG) cho kho cảng nhập LNG Thị Vải ở Việt Nam. Cả hai bên đều tích cực chuẩn bị cho các dự án hợp tác mới tại Việt Nam cũng như LB Nga, nhưng việc ký kết hợp đồng mới trong tương lai gần còn phụ thuộc vào quy trình chuẩn bị của cả hai phía.

- Liệu có bất kỳ triển vọng nào trong việc đưa lực lượng hải quân Nga trở lại căn cứ quân sự tại Cam Ranh hay không và nếu có thì dưới hình thức như thế nào? Ngài có cho rằng điều đó sẽ giúp ổn định tình hình trong khu vực không?

- Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn: Hiện tại vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần phải giải quyết ở Biển Đông, nhưng quan điểm chung của các quốc gia ASEAN là những tranh chấp nên được giải quyết trên cơ sở các nguyên tắc quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và hướng tới xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) nhằm tránh các mối đe dọa và sử dụng vũ lực.

Đồng thời chúng ta vẫn cần đa dạng hóa các mối quan hệ dựa trên sự tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau. Chính sách của Việt Nam là không gia nhập liên minh quân sự hay liên kết với nước nào để chống lại nước khác (nước thứ 3). Trong bối cảnh này, việc triển khai quan hệ hợp tác quốc tế đa phương tại các cảng thuộc Vịnh Cam Ranh với mục tiêu cung cấp các dịch vụ vận tải biển, sửa chữa tàu thuyền và phát triển công nghệ quốc phòng để đảm bảo hòa bình và ổn định trong khu vực là hướng đi phù hợp.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ hãng Ria Novosti.

Đức Dũng