Tất cả 50 bang và thủ đô Washington DC của Mỹ sẽ đi bỏ phiếu ở 6 múi giờ khác nhau trong ngày bầu cử 8/11. Vậy trong 24 giờ tới, toàn bộ người dân Hoa Kỳ sẽ bỏ phiếu như thế nào và kết quả sẽ thay đổi như thế nào qua từng giờ?

Theo BBC, hầu hết người dân Mỹ sẽ phải chờ các điểm bỏ phiếu đóng cửa, thường là từ khoảng 24h GMT (khoảng 7h sáng giờ Việt Nam) đến 1h GMT (8h sáng giờ Việt Nam) mới có thể biết được kết quả của toàn bang.

Tuy nhiên, làng Dixville Notch ở New Hampshire là nơi duy nhất có truyền thống đi bỏ phiếu lúc nửa đêm và sẽ tuyên bố kết quả trước khi các điểm bỏ phiếu khác trên nước Mỹ mở cửa, vào lúc 5h GMT (khoảng 12h trưa giờ Việt Nam).

Ngày bầu cử Tổng thống Mỹ đã chính thức bắt đầu.

Và kết quả cuối cùng sẽ được công bố vào lúc 4h GMT (11h giờ Việt Nam) khi các điểm bỏ phiếu phía Tây đóng cửa và người chiến thắng được tuyên bố.

00:00 GMT (7h sáng 9/11 giờ Việt Nam)

Các điểm bỏ phiếu khu vực bờ biển phía Đông đóng cửa và bắt đầu kiểm phiếu. Mọi con mắt sẽ đổ dồn về bang chiến địa Virginia (với 13 phiếu đại cử tri), đã bầu cho ông Obama năm 2008 và 2012 nhưng trước đó từng đứng về phía đảng Cộng hòa. Nếu ông Trump giành chiến thắng ở đây hoặc đó là một kết quả sít sao cho bà Clinton thì đây sẽ là một đêm rất dài và căng thẳng cho đảng Dân chủ.

Georgia (16 phiếu đại cử tri) cũng là một bang đáng để lưu tâm. Bang này có truyền thống bỏ phiếu cho đảng Cộng hòa từ năm 1996 nhưng tỷ lệ chiến thắng rất sát trong những lần bầu cử gần đây. Ngoài ra, các bang khác như Indiana (11 phiếu đại cử tri), quê nhà của bạn đồng hành với ông Trump, Mike Pence; hay bang Kentucky (8 phiếu đại cử tri), Nam Carolina (9 phiếu) và Vermont (3 phiếu).

00:30 GMT (7h30 sáng 9/11 giờ Việt Nam)

Các điểm bỏ phiếu đóng cửa ở hai bang quan trọng là Bắc Carolina (15 phiếu) và Ohio (18 phiếu). Bắc Carolina là khu vực chia rẽ lớn nhất ở Mỹ. “Có rất nhiều những người mới đến đây. Nhiều người trong số họ chọn đảng Dân chủ nhưng các cử tri da trắng nghèo ở các khu vực nông thông Bắc Carolina lại hướng về ông  Trump”, phóng viên BBC, Katty Kay cho biết. Kết quả của bang này cũng sẽ giúp dự đoán trước được hướng đi của cuộc bầu cử.

Ohio là một trong những bang được mong đợi kết quả nhất. Bang dao động quan trọng này thường đứng về các ứng viên thắng cuộc trong mọi cuộc bầu cử trước đây, ngoại trừ một lần trong thời Thế chiến II. Ngoài ra, Tây Virginia (5 phiếu) cũng đáng để mắt, bang này thường bầu cho phe Cộng hòa từ năm 2000.

01:00 GMT (8h sáng 9/11 giờ Việt Nam)

Giờ cao điểm bắt đầu vào lúc 01:00 GMT (8h VN) tới 02:00 GMT (9h VN). Các bang đáng chú ý ở vùng bờ biển phía Đông bao gồm Maine (4 phiếu), Maryland (10 phiếu), Massachusetts (11 phiếu), New Jersey (14 phiếu), Rhode Island (4 phiếu), Delaware (3 phiếu), Connecticut (7 phiếu) và Quận Columbia (3 phiếu).

Nhiều bang đã đi bỏ phiếu sớm.

Bang chiến địa Florida (29 phiếu), có vai trò then chốt tới vận mệnh của bất kỳ ứng viên tổng thống nào, cũng có thể có kết quả trong khoảng thời gian này. Bang này đã bỏ phiếu cho ông Obama năm 2008 và 2012 nhưng ông George W Bush từng giành chiến thắng trước đây chỉ với 537 phiếu phổ thông năm 2000.  Nếu ông Trump không thắng ở Florida và Ohio thì cơ hội giành chiến thắng chung cuộc của ông sẽ rất hẹp.

Ngoài ra, bang Pennsylvania (20 phiếu) cũng đáng chú ý, bang này vốn dao động với các ứng viên đảng Dân chủ trong 6 cuộc bầu cử trước đó. Sẽ là một đòn giáng mạnh đối với bà Clinton nếu bà không chiến thắng ở đây. Dù không diễn ra gay cấn nhưng New Hampshire với 4 phiếu đại cử tri cũng đóng góp một phần cho hai ứng viên.

Một số bang là điểm mạnh của đảng Cộng hòa bao gồm Mississippi (6 phiếu), Missouri (10 phiếu), Alabama (9 phiếu), Tennessee (11 phiếu)and Oklahoma (7 phiếu). Và bang quê nhà của ông Obama Illinois (20 phiếu) với nhiều hy vọng sẽ bầu cho bà Clinton.

01:30 GMT (8h30 sáng 9/11 giờ Việt Nam)

Các điểm bỏ phiếu đóng cửa ở bang Arkansas (6 phiếu đại cử tri), nơi đã ủng hộ ông Bill Clinton năm 1990 nhưng đã quay sang đảng Cộng hòa từ năm 2000. Cùng lúc này các khu chợ châu Á sẽ bắt đầu mở cửa và BBC sẽ cập nhật về phản ứng của người dân đối với cuộc bầu cử Mỹ cũng như Tổng thống Hillary Clinton hay Donald Trump.

02:00 GMT (9h sáng 9/11)

Tại thời điểm này, các ứng viên có lẽ đang cầu nguyện. Bang New York (29 phiếu đại cử tri), nơi bà Clinton được ủng hộ nhiều, sẽ cho kết quả ban đầu. Bang có rất nhiều sự chia rẽ, Colorado (9 phiếu) với dân số Latinh ngày càng nhiều, cũng sẽ là một khu vực quan trọng để quan sát. Trong lịch sử, đây là một trong những bang chiến địa dễ dao động nhất, từng bầu cho ứng viên đảng Cộng hòa George Bush năm 2004 với tỷ lệ rất cao nhưng sau đó lại làm điều tương tự cho ứng viên đảng Dân chủ Barack Obama bốn năm sau.

Ông Trump sẽ có cơ hội ở một số bang với đa số người da trắng, dân trí thấp.

Bang công nghiệp miền trung Michigan (16 phiếu) cũng có thể gây ra sự xáo trộn nhẹ. Các cử tri ở đây không ủng hộ thành viên đảng Cộng hòa làm tổng thống từ năm 1988 nhưng sau kỷ nguyên toàn cầu hóa, khu vực này đã chuyển thành nơi sinh sống ở phần lớn người da trắng và các cử tri dân trí thấp, những người sẵn sàng bầu cho ông Trump.

Các điểm bỏ phiếu cũng sẽ đóng cửa ở Texas (38), Kansas (6), Louisiana (8), North Dakota (3), South Dakota (3), Minnesota (10), Wyoming (3) và Nebraska (5). Đáng chú ý là Nebraska và Maine là hai bang duy nhất không áp dụng hình thức người thắng sẽ được toàn bộ phiếu đại cử tri.

Wisconsin (10 phiếu) cũng là bang đáng chú ý bởi bang này chưa từng bầu cho đảng Cộng hòa kể từ năm 1984. Liệu ông Trump có cơ hội phút cuối biến Wisconsin  trở thành màu đỏ?

New Mexico (5 phiếu) thường được xem là bang dao động nhưng đảng Dân chủ đã giành thắng lợi 5 trong số 6 cuộc bầu cử gần đây và chính sách chống người nhập cư cùng lời cam kết xây bức tường ngăn biên giới Mỹ và Mexico của ông Trump có thể sẽ giúp trao phiếu bầu cho bà Clinton.

03:00 GMT (10h sáng 9/11 giờ Việt Nam)

Kết quả bầu cử dần lộ rõ. Bang truyền thống của đảng Dân chủ Nevada (6 phiếu đại cử tri) có thể là “Trái đắng” dành cho ông Trump bởi các cuộc thăm dò sớm cho thấy nhiều người Hispanic sẽ bầu cho bà Clinton. Tình huống tương tự cũng có thể xảy ra ở Arizona (11 phiếu), đã bầu cho đảng Cộng hòa trong mọi cuộc bầu cử từ năm 1952, ngoại trừ lần bầu cho ông Bill Clinton năm 1996.

Utah (6 phiếu) là một khu vực rất thú vị để xem. Tại đây, cựu điệp viên CIA Evan McMullin, ứng viên độc lập, có thể giành được chiến thắng và Utah sẽ là bang duy nhất mà cả hai ứng viên Donald Trump và Clinton đều thua cuộc.

Iowa (6 phiếu) là bang cần phải thắng của ông Trump bởi phần lớn dân số là người da trắng, dân trí thấp, nhưng bang này từng bầu cho ông Obama năm 2008 và 2012 vì vậy vẫn còn phải chờ mới biết kết quả cuối cùng.

Montana (3 phiếu) là bang an toàn cho đảng Cộng hòa từ năm 1968, ngoại trừ lần chiến thắng của ông Bill Clinton năm 1992.

04:00 GMT (11h sáng 9/11)

Các điểm bỏ phiếu sẽ đóng cửa ở những bang quan trọng cuối cùng, đó là California (55 phiếu đại cử tri), là điểm mạnh của đảng Dân chủ, cũng như Oregon (7), Washington (12), Idaho (4) và Hawaii (4 phiếu). Lúc này, dựa trên thông tin về số lượng phiếu đại cử tri ở các bang đã công bố trước, các hãng truyền thông có thể tuyên bố được tổng thống tiếp theo của Hoa Kỳ.

Bà Clinton có giành được chiến thắng ở bang California chủ chốt như các thành viên đảng Dân chủ khác?

Theo truyền thống, bài phát biểu thừa nhận thất bại sẽ được một trong hai ứng viên đọc ngay sau đó. Năm 2012 và 2008 là vào khoảng 5h GMT (12h trưa giờ Việt Nam). Tuy nhiên, năm 2004, ông John Kerry không chịu tuyên bố thất bại cho đến ngày hôm sau.

Với việc ông Trump đã tuyên bố cuộc bầu cử gian lận trước đó, nếu không giành chiến thắng, tỷ phú này có thể yêu cầu kiểm lại phiếu hoặc từ chối chấp nhận thua cuộc.

06:00 GMT (13h chiều 9/11 giờ Việt Nam)

Bang Alaska (3 phiếu đại cử tri) sẽ là bang cuối cùng đóng phiếu. Nếu cuộc đua này có kết quả cực kỳ sít sao, thì số phiếu của Alaska sẽ thực sự là vấn đề nhưng nếu không thì việc bỏ phiếu của bang này cũng không còn quan trọng vì trò chơi đã kết thúc.

Những điểm đáng chú ý khác

Không chỉ bầu Tổng thống, ngày 8/11 người dân Mỹ còn đi bầu 34 trong số 100 ghế Thượng viện và tất cả 435 ghế Hạ viện. Đảng Dân chủ cần bốn ghế để lấy lại quyền kiểm soát Thượng viện và 30 ghế để lấy lại quyền kiểm soát Hạ viện. Ngoài ra, 12 thống đốc mới cũng sẽ được công bố.

20/1/2017

Tổng thống mới đắc cử sẽ thực sự trở thành Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ cho đến ngày 20/1, được gọi là Lễ nhậm chức. Điều này đã được quy định trong Hiến pháp Mỹ. Tổng thống mới đắc cử sẽ đặt tay lên cuốn kinh tháng và đọc lời thế nhận nhiệm sở vào buổi trưa. Kể từ thời khắc đó, chính phủ Hoa Kỳ sẽ nằm trong tay nhà lãnh đạo mới.

Tại Nhà Trắng, vợ chồng Tổng thống cũ sẽ chào đón cặp đôi đệ nhất mới bằng tiệc trà trước khi bước vào buổi lễ chính thức. Khoảng 6 tiếng sau, gia đình đệ nhất mới của Hoa Kỳ sẽ chính thức chuyển vào Nhà Trắng.

Tuệ Minh (lược dịch)