Hôm 7/9, 292 người Syria đã quay trở lại thị trấn quê nhà Jarablus từ Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là lần đầu tiên người dân Syria chính thức trở về quê hương kể từ khi Ankara phát động chiến dịch duy trì an ninh vùng biên giới cách đây hai tuần.

Reuters cho hay thị trấn Jarablus là khu vực từng bị lực lượng khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS chiếm đóng. Song đây cũng là thị trấn đầu tiên quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và phe nổi dậy Syria giành lại quyền kiểm soát sau đợt phản công hôm 24/8 nhằm truy quét IS và các tay súng người Kurd. 

Cho tới nay, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã đánh đuổi lực lượng khủng bố IS ra khu vực cách lãnh thổ Syria 90 km và đẩy về phía nam. Ankara cũng khẳng định ủng hộ mọi sáng kiến của Mỹ nhằm tấn công thành trì Raqqa của IS và mặt trận đông nam. 

Người dân Syria ở thị trấn Jarablus trở vê quê hương từ Thổ Nhĩ Kỳ. 

Tuy nhiên, chiến thuật tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ đã vấp phải sự chỉ trích từ các nước thành viên NATO, Mỹ và cả Nga. Washington cho rằng các cuộc tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm vào lực lượng người Kurd đã làm xói mòn tình đoàn kết trong liên minh quân sự của Mỹ trong cuộc chiến chống IS. Còn theo tuyên bố hôm 7/9 của Nga, việc Ankara mở rộng tấn công sang khu vực đông nam là hành động đe dọa chủ quyền của Syria. 

“Chúng tôi kêu gọi Ankara ngừng ngay những hành động gây thêm bất ổn ở Syria”, Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh. 

Về phần mình, Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia sinh sống của 3 triệu người tị nạn Syria, đang hối thúc các nước ủng hộ kế hoạch thiết lập “vùng an toàn” ở phía bắc Syria nhằm ngăn chặn dòng người di cư và cho phép người dân Syria trở về quê hương. 

Song theo phát ngôn viên văn phòng thị trưởng tỉnh Gaziantep của Thổ Nhĩ Kỳ - khu vực nằm ngay sát vùng biên giới Jarablus, người dân Syria chính thức trở về quê nhà bắt đầu từ ngày 7/9. 

Để khuyến khích người dân Syria trở về quê hương, Phó Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Nurettin Canikli cho hay Ankara sẽ cung cấp điện cho thị trấn Jarablus từ thứ Bảy tới (10/9) và nước sạch sau đó 2 ngày. Trong khi đó, hoạt động cung cấp điện ở Syria dường như ngừng hoạt động do chiến tranh. 

“Cho tới nay, Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp đỡ chúng tôi rất nhiều và còn bảo vệ mảnh đất quê hương của chúng tôi”, bà Fatima Mahmud, một trong 292 người đầu tiên trở về thị trấn Jarablus chia sẻ với tờ Milliyet của Thổ Nhĩ Kỳ . 

Liên Hợp Quốc (LHQ) cho rằng một khu vực được công nhận là “vùng an toàn” nếu tính mạng người dân được đảm bảo. Tổ chức này cũng khuyến cáo người dân Syria không nên vội vàng quay trở về quê hương. 

“Giờ đây, các cuộc giao tranh vẫn còn quá nguy hiểm để người dân quay trở về nhà”, cơ quan giám sát nhân quyền OCHA của LHQ ám chỉ Jarablus, thị trấn sinh sống của 27.500 người trước thời điểm bùng nổ chiến tranh. 

Còn tại khu vực phía nam và tây Jarablus, các lực lượng quân sự Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đang tiếp tục chiến đấu. Ngoài ra, Ankara cũng nhiều lần yêu cầu  lực lượng dân quân YPG người Kurd rút lui khỏi khu vực phía đông Euphrates.

Giới chức Mỹ hoan nghênh những nỗ lực của Ankara trong cuộc chiến chống lại IS song không khỏi quan ngại quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tấn công vào lực lượng dân quân YPG  người Kurd. Bởi lâu nay, Mỹ coi YPG là một đồng minh đáng giá để tiêu diệt IS. 

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

Minh Thu (lược dịch)