Giới lãnh đạo Mỹ, nhất là Tổng thống Obama đang nỗ lực “chiều lòng” lãnh đạo Israel để tranh thủ sự ủng hộ của “lá phiếu Do thái” cho ứng cử viên của đảng Dân chủ trong cuộc đua giành ghế Tổng thống Mỹ trong năm 2016.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Mỹ B.Obama.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Israel, Mỹ cam kết sẽ hỗ trợ nhiều vũ khí hiện đại cho Israel để củng cố tiềm lực quân sự cho nước này. Theo giới phân tích, đây dường như là bước đi của phe Dân chủ để tranh thủ sự ủng hộ của “lá phiếu Do thái” cho cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ sắp tới.

“Israel không chỉ có đầy đủ quyền mà còn có nghĩa vụ và trách nhiệm bảo vệ mình khỏi các mối đe dọa của chủ nghĩa khủng bố”- Tổng thống Mỹ Obama tuyên bố khi tiếp đón Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng ngày 9/11.

Được biết, chuyến thăm Mỹ lần này là lần đầu tiên ông Netanyahu có cuộc tiếp xúc trực tiếp với ông Obama kể từ khi nhóm P5+1 ký kết với Iran Hiệp định lịch sử về chương trình hạt nhân Iran hồi tháng 9/2015.

Tại cuộc gặp này, lãnh đạo hai bên khẳng định rằng mặc dù hai bên vẫn tồn tại các bất đồng về hiệp định trên nhưng quan hệ hợp tác Mỹ-Israel vẫn đang trong giai đoạn phát triển tốt đẹp.

Cuộc gặp giữa lãnh đạo hai bên kéo dài hơn 1 tiếng đồng hồ và chủ đề chính của cuộc gặp này là bàn bạc các biện pháp nâng cao tiềm lực quân sự của Israel trong bối cảnh mối đe dọa đối với sự tồn tại của Israel ở Trung Đông đang ngày càng gia tăng.

Theo thỏa thuận đã đạt được, ông Netanyahu sẵn sàng từ bỏ những chỉ trích công khai đối với Mỹ về chương trình hạt nhân Iran, đổi lại Mỹ sẽ có những trợ giúp đáng kể về quân sự và kinh tế cho Israel.

Trước chuyến thăm này của ông Netanyahu, Bộ trưởng Quốc phòng Yaalon Moshe đã đến Mỹ để trao đổi với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter vấn đề Mỹ sẽ cung cấp cho Israel các loại vũ khí mới nhất.

Sau cuộc gặp với ông Carter, ông Moshe cho biết trong khoảng thời gian ngắn tới đây, Israel sẽ nhận được các hệ thống vũ khí mới nhất của Mỹ để giúp quân đội nước này giành được thế vượt trội so với quân đội các nước trong khu vực Trung Đông.

Một nguồn tin cao cấp của Israel đã tiết lộ với BBC rằng gói hỗ trợ “đền bù” của Mỹ (vì chương trình hạt nhân Iran) cho Israel sẽ gồm có việc cung cấp các máy bay tiêm kích mới nhất của Mỹ là F-35, các loại tiêm kích F-15, trực thăng tác chiến và các thành phần của hệ thống phòng thủ “Mái vòm sắt” và “Strela”.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là một phần trong gói hỗ trợ quân sự mà Israel đề nghị Mỹ cung cấp. Theo cựu Ngoại trưởng Israel và hiện là thủ lĩnh đảng “Ngôi nhà của chúng ta” Avigdor Liberman, chỉ hai bên mới biết cụ thể những loại vũ khí mà Mỹ sẽ cung cấp cho Israel.

Nhiều khả năng Mỹ sẽ cung cấp cho Israel các loại vũ khí mới nhất. “Sẽ có các loại vũ khí hiện đại nhất mà chúng ta không có, thậm chí không dám nghĩ là mình sẽ có. Tôi hy vọng rằng những vấn đề này sẽ được giải quyết trong khuôn khổ chuyến thăm Mỹ của ông Netanyahu”- ông Moshe bày tỏ.

Theo giới thạo tin, để “đền bù” cho Israel, Mỹ sẽ nâng gần gấp đôi viện trợ quân sự cho Israel, từ mức 3,1 tỷ USD/năm như hiện nay lên khoảng 5 tỷ USD/năm và khoản hỗ trợ mới này sẽ được thực hiện trong vòng 10 năm, nâng tổng giá trị hỗ trợ quân sự cho Israel lên đến 50 tỷ USD.

Ngoài việc trao đổi về hỗ trợ vũ khí kỹ thuật quân sự cho Israel, lãnh đạo Mỹ và Israel còn trao đổi về vấn đề bối cảnh quan hệ với Palestine. Theo Netanyahu, mặc dù không có hiệp ước hòa bình với người Palestine và tình hình bạo lực vẫn diễn ra trong khu vực nhưng lãnh đạo Israel vẫn ủng hộ ý tưởng “hai quốc gia cho hai dân tộc” (Ủng hộ thành lập nhà nước Palestine độc lập phi quân sự và thừa nhận sự tồn tại của nhà nước Do thái).

Theo nguồn tin thân cận của Thủ tướng Israel Netanyahu, cuộc gặp giữa lãnh đạo Israel và Mỹ đã diễn ra khá tích cực và hai bên đã trao đổi một loạt các vấn đề đang tồn tại hiện nay ở Trung Đông như cuộc chiến chống khủng bố IS, sự hiện diện của Nga tại Syria, kiểm soát quá trình thực hiện Hiệp định hạt nhân Iran và tiến trình hòa bình Israel-Palestine.

Giới phân tích thuộc Tạp chí “Chuyên gia” của Nga nhận định, giới lãnh đạo Mỹ, nhất là Tổng thống Obama đang nỗ lực “chiều lòng” lãnh đạo Israel để tranh thủ sự ủng hộ của “lá phiếu Do thái” cho ứng cử viên của đảng Dân chủ trong cuộc đua giành ghế Tổng thống Mỹ trong năm 2016.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ “Expert- Chuyên gia”, tờ báo chuyên đưa tin về tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, thế giới, đặc biệt các tin tức liên quan tình hình các nước thuộc không gian hậu Xô Viết. Tờ báo được thành lập năm 1995.

Đức Dũng (lược dịch)