Đằng sau việc Thổ Nhĩ Kỳ đẩy mạnh chế tạo “pháo đài mặt đất” Altay

Đức Dũng (lược dịch)

Thổ Nhĩ Kỳ đang tích cực chuẩn bị cho việc bắt đầu sản xuất hàng loạt mẫu xe tăng mới mang tên Altay với mục tiêu đưa loại xe tăng này thay thế cho khoảng 30% lượng xe tăng thế hệ cũ hiện có trong biên chế quân đội nước này.
Đằng sau việc Thổ Nhĩ Kỳ đẩy mạnh chế tạo “pháo đài mặt đất” Altay?

Và mục đích lớn hơn là “chen chân” vào danh sách các quốc gia hàng đầu về xuất khẩu vũ khí.

Theo giới chức quân sự Thổ Nhĩ Kỳ, mẫu xe tăng mới này được lấy tên Altay để tưởng nhớ đến công lao của tướng Faxrattin Altay (1880—1974) - một trong các thủ lĩnh của phong trào cách mạng Kemalist đã đem lại độc lập cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo trang thông tin quân sự Defense News, hiện tập đoàn tư nhân BMC được đảm nhiệm tiến hành sản xuất xe tăng Altay. Sắp tới, Tổng cục Công nghiệp-Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ ký kết với BMC hợp đồng có giá trị khoảng 3,5 tỷ USD để sản xuất 250 chiếc xe tăng Altay.

Theo Kế hoạch chiến lược trong phát triển công nghiệp-quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ được công bố hồi tháng 3/2017, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ trong giai đoạn 2020-2021 sẽ nhận được 35 tăng Altay. Việc sản xuất hàng loạt mẫu tăng mới này sẽ được thực hiện từ cuối năm 2020 và việc cung cấp số lượng lớn xe tăng này cho quân đội Thổ Nhĩ Kỳ sẽ được bắt đầu từ năm 2022.

Về tổng thể, Tổng cục Công nghiệp-Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ dự định sẽ cung cấp cho quân đội khoảng gần 1000 chiếc Altay để hiện đại hóa 30% số lượng xe tăng đang có trong biên chế. Hiện các mẫu xe tăng chủ yếu trong biên chế quân đội Thổ Nhĩ Kỳ gồm các mẫu M48 và M60 của Mỹ, Leopard 1 và Leopard 2 của Đức. Tuy nhiên, cản trở chính đối với tham vọng hiện đại hóa các xe tăng của Thổ Nhĩ Kỳ bằng mẫu Altay là giá thành của Altay khá cao, lên đến 5,5 triệu USD (trong khi Т-90 của Nga chỉ là 2 triệu USD, Т-14 “Armata” chỉ gần 4 triệu USD).

Trong lần sản xuất hàng loạt đầu tiên, Altay sẽ được trang bị các động cơ diezel MTU MT 883 Ka 501 của Đức. Sau năm 2022, mẫu xe tăng này sẽ được lắp đặt các động cơ do chính Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất. Kế hoạch chiến lược trong phát triển công nghiệp-quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cũng tính đến việc cung cấp tài chính cho việc thiết kế động cơ cho loại xe tăng “pháo đài mặt đất” này.

Việc thiết kế động cơ lực này sẽ giao cho công ty Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ban đầu, Ankara định sử dụng các động cơ của Đức hoặc Áo. Tuy nhiên, kế hoạch này phải thay đổi một phần do Berlin và Vienna đã thông qua hàng loạt quyết định hạn chế hợp tác kỹ thuật-quân sự với Thổ Nhĩ Kỳ.

Chế tạo tăng Altay, Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành cường quốc xuất khẩu vũ khí?

Mẫu xe vay mượn?

Theo nhận định của giới quân sự quốc tế, mẫu xe tăng mới của Thổ Nhĩ Kỳ không có thiết kế nào mới vì rất nhiều công nghệ được vay mượn từ nước ngoài. Tuy nhiên, việc tự chế tạo mẫu xe tăng của riêng mình cũng nâng cao được uy tín, cũng như là động lực phát triển cho ngành công nghiệp-quốc phòng của Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc thiết kế Altay được công ty Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi thực hiện từ năm 2007. Mẫu thiết kế đầy đủ của xe tăng này đã lần đầu tiên được giới thiệu tại Triển lãm vũ khí quốc tế được tổ chức tại thành phố Istanbul năm 2011. Hiện Thổ Nhĩ Kỳ đã "rót" khoảng 500 triệu USD cho dự án này.

Xe tăng Altay có trọng lượng 60 tấn nhưng đã thể hiện được khả năng cơ động và hỏa lực khá tốt. Tăng Altay được trang bị súng cối cỡ nòng 120 mm và súng máy cỡ nòng 12,7 mm, đồng thời được trang bị hệ thống ngắm toàn cảnh và các thiết bị quan sát cảm ứng nhiệt. Vỏ bọc thép của xe tăng được chế tạo từ vật liệu compozit và các phương tiện bảo vệ động lực.

Tuy nhiên, điểm hạn chế của nó là không có các hệ thống bảo vệ tích cực mới nhất (đánh chặn các loại đạn của đối phương). Hạn chế khác là mức độ tự động hóa của xe tăng khá thấp, ví dụ như việc nạp đạn được thực hiện hoàn toàn thủ công.

Các chuyên gia quân sự quốc tế có chung nhận định rằng, Ankara đã sao chép đến 60% các giải pháp công nghệ được áp dụng ở các mẫu xe tăng nước ngoài. Tháp pháo, súng cối và bộ phận vận động của Altay có thiết kế tương tự như mẫu xe tăng K2 Black Panther của Hàn Quốc và Leopard của Đức. Điều này có thể hiểu được khi tập đoàn Hyundai Rotem của Hàn Quốc cũng tham gia thực hiện dự án sản xuất Altay.

Ngoài ra, trong năm 2004, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ đã tổ chức đấu thầu mua xe tăng từ nước ngoài với điều kiện phải chuyển giao cho Thổ Nhĩ Kỳ toàn bộ tài liệu kỹ thuật. Các quốc gia tham gia cạnh tranh trong đấu thầu của Thổ Nhĩ Kỳ gồm Mỹ (với mẫu M1 Abrams), Đức (với mẫu Leopard 2) và Ukraine (với mẫu Т-84). 

Động lực cho phát triển

Các chuyên gia quân sự quốc tế nhấn mạnh, việc chế tạo động cơ do chính Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất để trang bị cho Altay sẽ là thách thức thực sự đối với ngành công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ. Và việc chế tạo động cơ này có thể trở thành cản trở chính cho việc sản xuất hàng loạt mẫu xe tăng này.

“Sẽ là đơn giản hơn nếu như Thổ Nhĩ Kỳ mua các động cơ chất lượng tốt của Đức hoặc Áo vì khả năng của Thổ Nhĩ Kỳ trong chế tạo động cơ là khá thấp. Có thể, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ phải cắt bớt thời gian đưa xe tăng vào khai thác. Nếu không có động cơ chắc chắn thì sẽ không thể nói về khả năng tác chiến của xe tăng trong các trận chiến”- chuyên gia quân sự Nga Suvorov nhận xét.

Theo chuyên gia Suvorov, trong quá trình thiết kế mẫu thử nghiệm của Altay, Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi có khả năng lớn là đã sao chép các giải pháp công nghệ của Hàn Quốc, Đức, Mỹ và Ukraine. Tuy nhiên, đây là thực tế bình thường, có thể chấp nhận được. Lịch sử thiết kế xe tăng cho thấy, việc thiết kế mẫu xe tăng hoàn toàn mới sẽ phải mất ít nhất 20 năm. Việc sao chép công nghệ sẽ giúp Thổ Nhĩ Kỳ khá nhiều vấn đề trong chế tạo Altay.

Chế tạo Altay, Thổ Nhĩ Kỳ theo đuổi 2 mục tiêu là trang bị cho quân đội  các mẫu xe tăng hiện đại tự sản xuất và tạo động lực phát triển cho ngành công nghiệp quốc phòng của đất nước.

“Thổ Nhĩ Kỳ không cần đến mẫu xe tăng đắt giá như Altay. Khả năng của Altay vượt quá nhu cầu các cuộc chiến do Ankara đang tiến hành. Việc chế tạo Altay là để thực hiện các mục đích chính trị và kinh tế. Thổ Nhĩ Kỳ muốn có được sự độc lập về công nghệ và tương lai là muốn chiếm vị trí quan trọng trong danh sách các quốc gia xuất khẩu vũ khí”- chuyên gia Suvorov kết luận.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet