Đạo đức nghề báo: Bao giờ mới được coi trọng?

H.Thúy

Infonet - Tại sao vấn đề đạo đức nghề báo là vấn đề muôn thuở nhưng vẫn luôn "nóng" ở mọi thời điểm? Tại sao sai phạm trong quá trình khai thác và xử lý thông tin vẫn không có dấu hiệu suy giảm?... Đó là những câu hỏi khó được đặt ra trong Hội thảo Đạo đức nghề báo trong quá trình khai thác và xử lý thông tin vừa diễn ra tại Hà Nội ngày 11/10.
Sai phạm liên tiếp
Ông Hà Mạnh Tường, Phó Tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân chia sẻ, chỉ trong vòng một tháng gần đây, đơn vị ông đã liên tiếp phải xử lý các sai phạm của phóng viên. Gần đây nhất là trường hợp sai sót với nhà văn Nguyên Ngọc. Ông Tường kể lại, nhân kỷ niệm 80 năm ngày sinh của nhà văn "Rừng xà nu", phóng viên báo Quân đội nhân dân có đến tác nghiệp, phỏng vấn nhà văn Nguyên Ngọc.
Tuy nhiên, khi bài đăng lên, báo lập tức nhận được phản hồi của nhà văn về một số chi tiết trong bài ông khẳng định không trả lời phóng viên đó. Theo giải trình của phóng viên và theo xác minh của lãnh đạo báo, phóng viên có thực hiện phỏng vấn với nhà văn.
Sai phạm báo chí tập trung nhiều nhất trong quy trình khai thác và xử lý nguồn tin. Ảnh: H.Thúy

Song, trong quá trình viết bài, do muốn bài viết hay và sinh động hơn, phóng viên đó đã thu thập thêm thông tin mà nhà văn đã từng viết trước đây. Song điều đáng nói là, bài viết lại không được đưa cho nhà văn thẩm định lại trước khi đăng. Đó là một trong những điều rất đáng tiếc đối với các nhà báo vì sức ép thời gian, lại muốn bài báo hoàn hảo đã dẫn đến sai sót này.
Còn theo ông Hà Minh Huệ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo VN, những vi phạm đó có ở nhiều khâu, nhiều bước của quá trình hoạt động tác nghiệp của nhà báo, của cơ quan báo chí, nhưng tập trung nhiều nhất là ở trong quy trình khai thác và xử lý nguồn tin.
 Một thí dụ điển hình gần đây nhất, tai tiếng nhất là một nhà báo của một cơ quan báo chí, thường trú ở địa phương bịa ra một câu chuyện khá giật gân, dựa trên nguồn tin nghe lại của người khác, vội vàng cung cấp lên mạng. Cách làm báo vô trách nhiệm đó vi phạm quy định về đạo đức của người làm báo Việt Nam, cho thấy sự không làm tròn trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân của nhà báo. 

Thực thi tốt phát luật về báo chí

Cũng tại Hội thảo này, Thứ trưởng Bộ TT&TT Đỗ Quý Doãn khẳng định, báo chí không phải chỉ có sai phạm. Trong 3 năm qua, tất cả những thông tin trên báo chí thì có từ 90 – 95% thông tin báo chí nêu đúng, 5 – 10% thông tin sai. Tuy nhiên, tác động của báo chí đối với xã hội quá lớn, không chỉ cho 1 hay 10 người đọc mà hàng triệu lượt người đọc với sự lan tỏa rộng rãi.
Chính vì vậy, chỉ 5 hay 10% thông tin không đúng cũng là quá lớn, tạo sự bức xúc trong xã hội. Cũng theo Thứ trưởng, trong một thông tin phê bình, đấu tranh tiêu cực, chỉ cần một chi tiết sai, thì giá trị của cả bài báo luôn bị phủ nhận.
Về tình trạng sai sót ngày càng nhiều, Thứ trưởng cũng cho biết thêm, trong 2 năm 2010 - 2011, Bộ đã tiếp nhận và xử lý 600 đơn thư khiếu nại, tố cáo trên 200 vụ việc, đã xử lý hơn 100 trường hợp vi phạm trong hoạt động báo chí. Năm 2010 xử lý 51 trường hợp, trong đó có 42 trường hợp ở báo in, 6 trường hợp báo điện tử và 3 trường hợp ở phát thanh, truyền hình; thu thẻ nhà báo 4 trường hợp. Năm 2011, xử lý 51 trường hợp, trong đó cảnh cáo 1 trường hợp, nhắc nhở 14 trường hợp.
Thứ trưởng cũng đưa ra những sai phạm cơ bản như: Thông tin thể hiện chính trị non kém; Thông tin bịa đặt, không xác minh, sai sự thật; Thông tin sai sự thật do tác nghiệp không đúng; Thiếu sự kiểm chứng nguồn tin; Xâm phạm đời tư cá nhân; Thông tin vụ việc đang điều tra chưa kết thúc; Sai sự thật về những vấn đề xã hội, ảnh hưởng uy tín của các tổ chức; Rút "tít" không phù hợp nội dung bài viết; Thông tin quảng cáo sai quy định.
Thứ trưởng khẳng định, đạo đức nghề báo là một trong những nội dung được Bộ TT&TT đặc biệt coi trọng. Đạo đức nghề nghiệp trước hết phải thực thi tốt pháp luật về báo chí.



cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet