ĐBQH: Một số doanh nghiệp Nhà nước bị bán với giá "bèo bọt"

N. Huyền

Sáng nay (28/5), các Đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về báo cáo của Đoàn giám sát của Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước tại DN & cổ phần hóa DN Nhà nước giai đoạn 2011- 2016.

Xử lý dứt đểm các dự án đầu tư thua lỗ kéo dài

Nêu ý kiến về vấn đề trên, Đại biểu Hoàng Quang Hàm (Đoàn Phú Thọ) cho rằng cần rà soát xử lý dứt điểm theo đúng tinh thần Nghị quyết 12, đến năm 2020 tập trung xử lý dứt điểm các doanh nghiệp Nhà nước, các dự án đầu tư thua lỗ kéo dài, lỗ vốn. Không chỉ với 12 doanh nghiệp thua lỗ của Bộ Công Thương, Tổng Công ty công nghiệp đầu tư tàu thủy Vinashin mà các với các doanh nghiệp khác. Không để tình trạng tiếp tục mất vốn kéo dài hoặc nhiều tình trạng hao mòn theo thời gian, bảo dưỡng duy trì tài sản phát sinh.

“Tôi đi tiếp xúc cử trị tại huyện Tam Nông (tỉnh Phú Thọ), cử tri rất bức xúc khi 50ha "bờ xôi ruộng mật" phải nhường chỗ cho nhà máy Ethanol Phú Thọ. Chi hàng nghìn tỷ đồng nhưng dừng triển khai 5, 6 năm nay, các thiết bị máy móc đắp chiếu. Rất xót xa!

Chúng tôi làm việc với Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam thì vẫn tiếp tục thua lỗ. Theo tôi, cần phải quyết liệt xử lý hơn, càng để lâu càng nghiêm trọng”, đại biểu  Hàm nói.

ĐBQH Leo Thị Lịch (Bắc Giang)

Đồng tình với quan điểm trên, Đại biểu Leo Thị Lịch (Đoàn Bắc Giang) cũng cho rằng, về quản lý vốn tài sản Nhà nước trong doanh nghiệp, báo cáo giám sát chỉ ra một trong những nguyên nhân hạn chế yếu kém ở khối doanh nghiệp Nhà nước là việc chậm thực hiện, hiện nay không triệt để chủ trương đúng đắn của Đảng là tách chức năng đại diện chủ sở hữu Nhà nước với chức năng quản lý Nhà nước của các bộ ngành.

Bà Lịch nhận định: "Rõ ràng, nhiều bộ ngành không muốn rời xa doanh nghiệp được coi là "sân sau của" mình. Phải chăng đây là lợi ích nhóm hay nguyên nhân dẫn đến nhóm lợi ích khi mà một số cơ quan quản lý Nhà nước vừa đá bóng vừa thổi còi, không khách quan trong xây dựng chính sách. Nó làm giảm hoạt động của cơ quan quản lý Nhà nước tạo ra sự ỷ lại, không chịu vươn lên của doanh nghiệp Nhà nước, vừa làm méo mó môi trường cạnh tranh vừa làm tham nhũng lãng phí xảy ra thời gian qua.

Thời gian tới, tôi đề nghị phải thực hiện chủ trương này như kiến nghị của đoàn giám sát".

Theo bà Lịch, đến nay, vẫn còn tư duy và giao nhiệm vụ cho doanh nghiệp Nhà nước với các nhiệm vụ chính sách xã hội. Việc không thực sự tách bạch giữa làm kinh doanh với làm công cụ chính sách xã hội đã tạo gánh nặng cho doanh nghiệp Nhà nước phải lo gánh vác nhiệm vụ công ích với xã hội nặng nề hơn với các loại hình doanh nghiệp kinh doanh, dịch vụ khác. Nó không đánh giá được hiệu quả kinh doanh thực sự.

Phải công khai việc mua bán tài sản Nhà nước

Đại biểu Leo Thị Lịch cũng cho biết thêm, việc bảo toàn vốn doanh nghiệp Nhà nước, cho đến nay các doanh nghiệp chỉ bảo toàn vốn về giá trị tài sản trên sổ sách. Trên thực tế, không tính toán đến yếu tố trượt giá, hao mòn tài sản vô hình cần bù đắp. Vì thế, sau một thời gian hàng chục năm hoạt động bị co hẹp theo cách, giá trị về con số trên tài sản trên sổ không thay đổi nhưng giá trị vốn thực sự giảm nhiều lần. Thậm chí có đơn vị gần như mất hết. Chính sách khấu hao, bảo toàn vốn của doanh nghiệp Nhà nước cần xem xét lại để làm sao “Vốn lúc này là một chiếc ô tô thì 10 hay 20 năm sau, vốn đó phải đủ giá trị mua một chiếc xe có tính năng tương đương. Có như vậy, mới bảo toàn về mặt hiện vật của vốn, tài sản trong doanh nghiệp nhà nước”.

Về cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, quá trình này xuất hiện hạn chế, nguy cơ thất thoát tài sản Nhà nước khi cổ phần hóa do việc định giá doanh nghiệp thấp hơn giá trị thực tế, nhiều giá trị tài sản vô hình như thương hiệu, lợi thế doanh nghiệp độc quyền, giá trị đất đai đắc địa… không được đánh giá đúng.

Một số doanh nghiệp Nhà nước bị bán với giá bèo bọt. Có một thực trạng, tài sản nhà nước mua vào thì luôn bị đánh giá cao lên còn tài sản Nhà nước bán ra luôn có xu hướng bị đánh giá thấp đi. Thực tế này diễn ra không ít thời gian qua.

Để khắc phục hạn chế này, Đại biểu Leo Thị Lịch cho rằng không cách gì hay hơn là phải công khai minh bạch việc mua bán tài sản Nhà nước trên thị trường mới loại bỏ được yếu tố lũng đoạn chi phối, sẽ thể hiện được giá trị thực.

Sáng 28/5, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh trình bày Báo cáo của Đoàn giám sát của Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2011-2016.

Theo đoàn giám sát, hiệu quả hoạt động của DNNN giai đoạn này chưa tương xứng với nguồn lực đang nắm giữ, tổng tài sản và vốn tăng nhưng doanh thu, lợi nhuận trước thuế và nộp NSNN có tốc độ tăng chậm, tổng số nợ phải trả cao, tăng 26% so với năm 2011.

Lũy kế tính đến 31/12/2016 đã đầu tư ra nước ngoài trên 7 tỷ USD, có 25,5% dự án báo lỗ, 29% dự án lỗ lũy kế. Lợi nhuận được chia cho bên Việt Nam năm 2016 là 145 triệu USD, tương đương trung bình 2% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài thực hiện. Hiệu quả đầu tư vào công ty con, công ty liên kết còn hạn chế, ảnh hưởng không tốt đến năng lực tài chính và hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp.

Đoàn giám sát cũng chỉ ra, tình trạng lãng phí, thất thoát nguồn lực đất đai, tài sản... diễn ra phức tạp; tình trạng đấu thầu hình thức chưa được ngăn chặn hiệu quả; công tác quản lý tài sản công thiếu chặt chẽ. Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về khoáng sản của các cơ quan quản lý nhà nước chưa được thực hiện đầy đủ, triệt để nhằm phát hiện và xử lý kịp thời. Trong quản lý, sử dụng đất của các DNNN, còn trường hợp chưa kê khai đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, không đưa đất vào sử dụng, sử dụng đất không đúng mục đích, để đất bị lấn, chiếm.

Việc cơ cấu lại một số doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, thu hồi vốn của Nhà nước từ các dự án đầu tư không hiệu quả còn chậm, hậu quả nghiêm trọng. Điển hình là 12 dự án thua lỗ của ngành công thương vẫn chưa được xử lý trong khi nhiều tài sản không sử dụng, hao mòn theo thời gian, chi phí như lãi vay, tiền bảo dưỡng duy trì tài sản… vẫn phát sinh.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet