Đó là ý kiến phản biện của Luật sư Huỳnh Kim Ngân trước đề xuất của một cán bộ Công an TP. Hà Nội nhằm hạn chế tình trạng dừng đỗ sai quy định, bắt khách dọc đường của xe khách.
Sáng qua, nhiều báo đưa tin, trước tình trạng xuất hiện nhiều nhà xe ngang nhiên dừng đỗ bắt khách dọc đường, CSGT Hà Nội đang tăng cường xử lý triệt để, đồng thời đề xuất xử phạt cả hành khách bắt xe dọc đường không đúng nơi quy định. Đề xuất này ngay lập tức nhận được nhiều ý kiến phản hồi.

Cùng góp tiếng nói bàn bạc trước những đề xuất chính sách, PV Infonet đã có cuộc trao đổi với Luật sư Huỳnh Kim Ngân, Trưởng Văn phòng luật sư Chân Thiện Mĩ (Đoàn Luật sư Tp HCM) về vấn đề thu hút sự quan tâm này.

Xe khách dừng đỗ, đón trả khách sai quy định (Ảnh: Vnexpress)

Thưa luật sư, mới đây, một cán bộ của CSGT Hà Nội đã đề xuất cần phạt khách bắt xe dọc đường để hạn chế tình trạng xe khách dừng đỗ, bắt khách sai quy định. Ý kiến của luật sư về việc này thế nào?

Tôi nghĩ, vị cán bộ này có óc “hài hước” khi đưa ra đề xuất nêu trên.

Vị ấy cho rằng “việc hành khách bắt xe ngoài đường là nguyên nhân dẫn đến vi phạm của các nhà xe, chạy rùa bò bắt khách trên đường”. Thế thì tại sao anh không nghĩ rằng “sự vi phạm của các nhà xe, chạy rùa bò bắt khách là nguyên nhân việc hành khách bắt xe ngoài đường”. Vấn đề đặt ra là cảnh sát giao thông có xử phạt 100% nhà xe vi phạm giao thông hay không?

Pháp luật về giao thông đường bộ từ bấy lâu nay đã quy định rất đầy đủ, chi tiết mà mỗi công dân đều phải chấp hành. Riêng vấn đề “dừng xe, đỗ xe” thì cũng quy định rõ nơi nào được phép dừng, được phép đỗ xe hoặc tuân thủ theo biển báo giao thông.

Như vậy, việc xe khách “dừng đỗ xe sai quy định” là do người lái xe vi phạm pháp luật giao thông đường bộ và lẽ tất nhiên là bị chế tài xử phạt.

Khách bắt xe dọc đường hoàn toàn không có hành vi xâm phạm đến trật tự an toàn giao thông đường bộ cũng như xâm phạm đến lợi ích hợp pháp của người khác, lợi ích công cộng thì hà cớ gì chế tài xử phạt họ!!!

Điều này dễ hiểu thôi, nếu tôi đứng ngay nơi cấm dừng cấm đỗ xe mà bắt xe dọc đường thì tôi không đón được xe do các lái xe tuân thủ pháp luật giao thông, còn nếu lái xe đón khách nơi được phép dừng đỗ xe thì chẳng có lý do gì phạt tôi cả.

Luật sư Huỳnh Kim Ngân, Trưởng Văn phòng Luật sư Chân Thiện Mỹ (Đoàn Luật sư Tp HCM)

Luật sư có nghĩ rằng việc xử phạt hành khách không có phương tiện giao thông sẽ khó khăn hơn và mức xử phạt sẽ không đủ răn đe?

“Hành khách bắt xe ngoài đường” là một khái niệm rất rộng, nó bao gồm việc: hành khách đón taxi, hành khách đón xe dọc tuyến đường, khách quá giang . . . Như vậy, chế tài “hành khách bắt xe ngoài đường” là chế tài đối tượng nào?

Luật giao thông đường bộ hoàn toàn không có quy định cấm “hành khách bắt xe ngoài đường”. Vấn đề ở đây là ta có hai đối tượng: nhà xe và hành khách (không có phương tiện giao thông), do đó, nếu nhà xe vi phạm thì phạt nhà xe, nếu hành khách vi phạm giao thông đường bộ (như đi dưới lòng đường, nơi cấm đi bộ . . .) thì xử phạt hành khách đó.

Còn nếu “hành khách bắt xe ngoài đường” (Ở Miền Nam gọi là “hành khách đón xe ngoài đường”) tại nơi không cấm dừng đỗ xe thì lấy lý do gì xử phạt “hành khách bắt xe ngoài đường”.

Theo luật sư, có cần mổ xẻ việc vì sao các nhà xe "có tóc" lại không xử lý được mà phải xử lý hành khách không?

Nếu Cơ quan có thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực giao thông đường bộ xác định rằng: tại địa điểm nào đó nhà xe thường xuyên vi phạm Luật giao thông do dừng đỗ xe đón khách trái quy định thì phải có trách nhiệm tổ chức thanh tra, kiểm tra, tuần tra xử phạt nghiêm khắc theo quy định. Ngược lại, nếu không tổ chức thực hiện nghiêm túc việc thanh tra, kiểm tra thì dẫn đến việc “làm ngơ” để các nhà xe vi phạm thì việc đưa ra các biện pháp chế tài đối với hành khách bắt xe cũng không có tác dụng gì trong việc chấm dứt nạn dừng đỗ xe đón khách trái quy định.

Tuy nhiên, lại có quan điểm cho rằng, việc bắt xử lý các nhà xe không hiệu quả, cần xử lý "nguồn cung" sẽ hiệu quả hơn. Ý kiến của luật sư thế nào?

Vấn đề là tại sao xử lý các nhà xe vi phạm không hiệu quả? Nếu chưa hiệu quả thì làm sao cho hiệu quả hơn, làm sao mà 100% nhà xe không vi phạm. Khi đó chẳng cần đưa ra quy định chế tài xử phạt “hành khách bắt xe ngoài đường” tức “nguồn cung” nêu trên.

Nếu được đề xuất phương án giúp Công an Hà Nội giải quyết vấn đề xe khách dừng đỗ sai quy định, luật sư sẽ đề xuất nên làm thế nào?

Đơn giản thôi: lắp đặt camera đa chiều để phát hiện vi phạm và phải đảm bảo sự có mặt của cảnh sát giao thông 24/24. Cảnh sát giao thông tuyệt đối không nhận hối lộ để bỏ qua vi phạm của nhà xe. Chắc chắn rằng không có xe bắt khách ngoài đường thì không có hành khách nào bắt xe ngoài đường cả.

Xin cảm ơn luật sư!

Hồng Chuyên (thực hiện)