Chia sẻ trước giới học giả tại thành phố Washington, D.C hôm 9/9, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản nhấn mạnh Tokyo đang ngày càng quan ngại trước các hành động khiêu khích trực tiếp từ phía Nga.

Kể từ khi Nhật Bản ủng hộ cộng đồng quốc tế áp đặt lệnh trừng phạt chống lại Nga hồi năm ngoái sau quyết định sáp nhập bán đảo Crimea thuộc Ukraine, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Itsunori Onodera cho biết ông đặc biệt chú trọng tới những thay đổi lớn trong thái độ cư xử của Nga. 

Điển hình, các tàu thuyền của Nga ngày càng xuất hiện thường xuyên gần hải phận Nhật Bản. Trong khi đó, tần suất chiến đấu cơ của Nhật được điều động ngăn chặn máy bay Nga xuất hiện gần không phận quốc gia trong các cuộc tập trận và huấn luyện cũng gia tăng nhanh chóng. 

Số lần không quân Nhật Bản được điều động ngăn chặn máy bay Nga xâm phạm không phận quốc gia năm 2014 nhiều hơn cả thời Chiến tranh Lạnh. 

"Chúng tôi đang phải có những hành động ngăn chặn Nga nhiều hơn bất cứ quốc gia nào khác", tạp chí The Diplomat dẫn lời ông Onodera phát biểu tại Trung tâm Henry L. Stimson.

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, trong năm tài khóa 2014 vừa mới kết thúc hồi tháng Ba năm nay, tần suất chiến đấu cơ Nhật Bản được điều động ngăn máy bay Nga đã vượt qua cả thời Chiến tranh Lạnh. Mặc dù, trong quý gần nhất, số lần điều động của không quân Nhật ngăn chặn máy bay Nga đã giảm mạnh nhưng điều đó không có nghĩa Moscow đã cắt giảm các hoạt động quân sự trong khu vực. 

Lời bình luận của cựu Bộ trưởng Onodera được đưa ra trong bối cảnh Moscow và Tokyo bước vào vòng tranh luận mới liên quan tới 4 hòn đảo trên Thái Bình Dương vốn xảy ra tranh chấp chủ quyền giữa hai nước từ sau Thế chiến thứ II. 

Hồi tháng Sáu, chỉ vài ngày sau khi ông Shinzo Abe trở thành Thủ tướng Nhật Bản đầu tiên tới thăm Ukraine, Nga đã ra tuyên bố đẩy nhanh tiến độ xây dựng các cơ sở quân sự mà Moscow gọi là chuỗi đảo Nam Kuril (Tokyo gọi là Hokkaido). 

Vào tháng trước, Nhật Bản đã lên tiếng phản đối chuyến thăm của Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev tới một hòn đảo nằm trong chuỗi đảo Nam Kuril/Hokkaido. Ngay sau đó, Tokyo cũng cho hoãn chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Fumio Kishida tới Nga.

Cựu Bộ trưởng Onodera nhấn mạnh Nhật Bản giữ vững quan điểm ủng hộ Mỹ và các nước châu Âu trừng phạt Nga. Theo ông Onodera, duy trì lập trường phản đối Nga đóng một vai trò quan trọng với Nhật Bản trong việc bảo vệ chủ quyền quốc gia trước một số láng giềng như Trung Quốc. Hiện Tokyo và Bắc Kinh vẫn đang tranh chấp chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư trên biển Hoa Đông. 

Căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Moscow và Tokyo đã dội gáo nước lạnh lên cuộc họp thượng đỉnh dự kiến diễn ra trong năm nay giữa Thủ tướng Abe và Tổng thống Vladimir Putin. 

Còn theo tờ The Japan Times, khả năng Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Kishida sẽ tới Nga vào cuối năm nay. Trong khi đó, Thủ tướng Abe và Tổng thống Putin sẽ gặp mặt bên lề cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York vào cuối tháng này. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin The Diplomat, một tạp chí có trụ sở ở Tokyo, chuyên về chính trị, văn hóa và xã hội tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.

MINH THU (lược dịch)