Điểm sáng nói không với thuốc lá giữa núi rừng miền Tây Quảng Trị

Uyên Châu

Hút thuốc đã trở thành thói quen lâu đời của đồng bào dân tộc ở một số vùng miền. Chính vì vậy, việc xây dựng bản làng không khói thuốc lá không hề dễ, đòi hỏi phát huy hơn nữa vai trò tấm gương của già làng, trưởng bản

Trưởng bản Hồ Ê Nót vận động bà con dân bản từ bỏ rượu bia, thuốc lá (Ảnh báo Quảng Trị)

Thông tin từ Ủy ban Dân tộc, tỷ lệ thanh thiếu niên người dân tộc thiểu số hút thuốc lá rất cao. Thực tế, cũng không hiếm trường hợp phụ nữ dân tộc thiểu số hút thuốc, thậm chí có nơi phụ nữ từ 30 tuổi trở lên chiếm đến 50% số người hút thuốc lá. Điều đó đòi hỏi cần tăng cường công tác tuyên truyền đưa chính sách, pháp luật về với buôn làng nhằm thay đổi triệt để hành vi, cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống của đồng bào.

Điển hình là bản Cupua, xã Đakrông, huyện Đakrông, trước đây người dân coi thuốc lá, rượu không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày, nam giới ở bản hầu như ai cũng hút thuốc, phụ nữ thì cứ 10 người có đến 9 người hút thuốc lá. Thế nhưng, những năm gần đây, bản làng gần như không còn khói thuốc khi người dân đã dần hiểu được tác hại đối với sức khỏe của việc sử dụng thuốc lá.

Bản CuPua nằm chênh vênh trên dãy Trường Sơn hùng vĩ 70 hộ dân với gần 200 nhân khẩu của bản Cupua sống rải rác ở các địa bàn hiểm trở giữa rừng sâu. Đồng bào dân tộc Vân Kiều nơi đây không chỉ biết lao động sản xuất, xóa đói giảm nghèo, cải thiện cuộc sống mà còn xây dựng bản làng bình yên, không rượu bia, thuốc lá.

Rót trà mời khách, vị trưởng bản Hồ Ê Nót, người được dân bản gọi bằng tên gọi thân thương, trìu mến “Trưởng bản hai không” nhớ lại những câu chuyện buồn ở bản cách đây hơn 10 năm.

Theo vị trưởng bản, ông cũng từng nghiện rượu, thuốc lá. Vì 2 thứ trên mà kinh tế gia đình ông đi xuống, vợ chồng mâu thuẫn, bất hòa. Thấy con thơ khóc ngặt nghẽo vì thiếu ăn trên sàn nhà, ông Nót ngẫm lại cuộc đời và quyết định cai nghiện rượu, thuốc lá.

Bỏ được thuốc lá, rượu, Hồ Ê Nót luôn suy nghĩ làm thế nào để dân bản từ bỏ được những thói quen xấu như mình. Nghĩ mãi rồi cũng ra. E Nót đưa ý tưởng xây dựng bản không rượu bia, thuốc lá, báo cáo với Đảng ủy, chính quyền xã và được đồng ý. Nhưng để thuyết phục được bà con dân bản từ bỏ rượu bia, thuốc lá không phải là điều dễ dàng.

Khó khăn lắm nhưng khi đã quyết tâm Ê Nót không từ bỏ. Ê Nót lấy việc gương mẫu của bản thân mình để thuyết phục bà con. Đôi chân anh kiên trì đi đến từng nhà, vận động bà con theo kiểu “mưa dầm thấm lâu”. “Tôi nói với bà con uống rượu thì hư gan, hút thuốc lá thì bị mắc ung thư”, Ê Nót nói.

Dần dà, nghe Ê Nót nói điều phải, từ những già làng đến những người trẻ tỉnh ra, hiểu chuyện hơn. Người đồng bào ở vùng cao lạ lắm! Khi hiểu được chuyện là họ quyết nghe theo, tin theo ngay. Thế là họ cùng nhau ngẩng mặt lên trời thề với Giàng đoạn tuyệt với ma men và thuốc lá.

Đến năm 2008, cả thôn Cu Pua không còn ai uống rượu, hút thuốc nữa, ngay cả tiệc cưới, kỵ giỗ hay lễ Tết đều chỉ dùng trà, nước ngọt hay cà phê để mời khách.

Theo anh  Hồ Văn Diên ở bản Cupua: Trước đây anh nghiện rượu nặng lắm, nghe lời Ê Nót nói phải, thấy những việc làm của Ê Nót đúng nên anh từ bỏ hẳn rượu bia rồi, cùng vợ con làm nương nẫy.

Bây giờ, gia đình anh Diên có 2 héc ta sắn, nuôi thêm nhiều dê, bò, con cái được học hành đàng hoàng. 

Ở Cupua không có quầy hàng nào bán những sản phẩm này. Giờ đây trong những cuộc sinh hoạt cộng đồng, lễ hội, ngày tết, hay lễ cưới…dân bản Cupua sử dụng những ché nước để thay thế cho ché rượu cần trước đây. Bà con dân bản đoàn kết, chăm lo phát triển kinh tế gia đình, lo cho con cái đến trường học cái chữ để có cuộc sống tươi sáng hơn.

Cũng nhờ không sử dụng rượu bia, thuốc lá, tình hình an ninh trật tự thôn bản được đảm bảo, nạn xâu ẩu, trộm cắp hầu như giảm hẳn; mâu thuẫn trong cuộc sống gia đình, vợ chồng cũng được giải quyết ổn thỏa...

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet