Theo các điều tra viên, máy bay mang số hiệu MH17 của hãng hàng không Malaysia Airlines đã bị bắn rơi bởi một loại tên lửa được Nga đưa vào lãnh thổ Ukraine và được khai hỏa từ một làng do quân nổi dậy miền Đông kiểm soát.

Tuyên bố trên khác hẳn với cáo buộc của Nga, khi họ cho rằng máy bay MH17 khi đang trên đường từ Amsterdam tới Kuala Lumpur vào tháng 7/2014 đã bị quân đội Ukraine bắn rơi. Toàn bộ 298 người trên máy bay, phần lớn mang quốc tịch Hà Lan, đều tử nạn.

Một mảnh vỡ của phi cơ MH17 xấu số bị tên lửa bắn rơi.

Kết luận trên được dựa trên hàng ngàn cuộc hội thoại nghe trộm, ảnh chụp, lời khai nhân chứng và kết quả khám nghiệm hiện trường trong vòng hai năm điều tra. Theo đó, máy bay đã bị tên lửa Buk-9M38 do Nga sản xuất và vận chuyển vào Ukraine bắn rơi. Nó được bắn đi từ làng Pervomaysk do quân nổi dậy thân Nga ở miền Đông Ukraine kiểm soát.

“Dàn phóng của tên lửa Buk được đưa vào Ukraine từ Liên bang Nga, và sau khi khai hỏa đã quay trở lại lãnh thổ của Nga”, ông Wilbert Paulissen, điều tra viên thuộc sở cảnh sát Hà Lan cho biết.

Chính phủ Ukraine coi phát hiện này cho thấy Nga đã “dính líu trực tiếp” đến vụ việc. Trong khi đó, Nga bác bỏ cáo buộc của các công tố viên và nói rằng quá trình điều tra có nhiều điểm không thỏa đáng.

Thư ký báo chí điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết rađa của Nga “có thể phát hiện tất cả các vật thể bay được phóng đi trong khu vực do quân nổi dậy kiểm soát vào thời điểm đó”.

“Dữ liệu mà chúng tôi có rất rõ ràng, khi đó không có bất kỳ loại tên lửa nào. Nếu có, chắc chắn nó được phóng đi từ nơi khác”, ông Peskov nói.

Nhóm điều tra gồm các thành viên đến từ Hà Lan, Úc, Bỉ, Malaysia và Ukraine cho biết họ chưa nhìn thấy ảnh chụp rađa do Nga cung cấp, nhưng sẵn sàng chấp nhận cho phép Nga tham gia vào quá trình điều tra.

Các quan chức Ukraine và phương Tây từ lâu đã cáo buộc quân nổi dậy thân Nga ở miền Đông Ukraine là bên đã gây ra vụ việc này. Vụ MH17 cũng là nguyên nhân chính khiến Liên minh Châu Âu và Mỹ áp đặt lệnh cấm vận đối với Nga, đồng thời hủy hoại mối quan hệ hợp tác kinh tế giữa Nga và Hà Lan.

Nhóm điều tra viên cho biết, mặc dù họ vẫn chưa khởi tố đối với những thủ phạm của vụ việc, họ đã xác định 100 nhân vật có liên quan đến vụ MH17 bị bắn rơi.

“Chúng tôi biết rất rõ chức danh và vai trò của những người này, cụ thể là những người đã tổ chức và vận chuyển tên lửa Buk vào ngày hôm đó”, ông Fred Westerbeke, trưởng công tố viên của Văn phòng Công tố Quốc gia Hà Lan phát biểu. “Chúng tôi biết chuyện gì đã xảy ra, song để xác định ai là người đứng đằng sau hoạt động này, và liệu đây có phải hành vi có chủ đích hay không, chúng tôi vẫn còn phải tiếp tục điều tra”.

Ông Westerbeke không tiết lộ quốc tịch của bất kỳ những người liên quan, và kêu gọi các nhân chứng hãy đứng ra và xác định bên có trách nhiệm gây ra vụ việc.

Trước đó, một cuộc điều tra do Ban An toàn Hà Lan (DSB) cũng đã cho ra kết quả rằng MH17 đã bị một tên lửa Buk phóng đi từ miền Đông Ukraine bắn rơi, song Nga phủ nhận quân nổi dậy trong khu vực đã gây ra vụ việc này.

Các điều tra viên vẫn chưa thể đệ đơn khởi tố bởi vẫn chưa có thỏa thuận quốc tế xác định tòa án nào sẽ thụ lý vụ việc này.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

Anh Tuấn (lược dịch)