Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có nhiều lợi thế cạnh tranh khi thâm nhập thị thị trường Hoa Kỳ và các nước Mỹ Latinh trong bối cảnh Hiệp định Đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) được ký kết, nhưng vẫn còn đó không ít khó khăn…

Tại Diễn đàn Xuất khẩu 2015 “Giải pháp thâm nhập thị trường Hoa Kỳ - Mỹ Latinh” được tổ chức tại TP.HCM mới đây, ông Nguyễn Duy Khiên – Vụ trưởng Vụ thị trường châu Mỹ - Bộ Công thương cho rằng khi gia nhập TPP, Việt Nam sẽ có được lợi thế so với các nước cạnh tranh chính chưa có hiệp định tự do thương mại (FTA) với Hoa Kỳ trong các lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh xuất tại thị trường này.

Không ít khó khăn

Tuy nhiên, theo ông Khiên có hàng loạt khó khăn cho doanh nghiệp trong nước khi thâm nhập thị trường Hoa Kỳ, đó là luật lệ phức tạp, nhiều rào cản thương mại và kỹ thuật, tiêu chuẩn lao động và môi trường, đa số doanh nghiệp trong nước gia công là chủ yếu…

“TPP mang lại cơ hội nhưng tạo thêm thách thức cho doanh nghiệp trong nước bởi những yêu cầu cao về bảo hộ sở lữu trí tuệ, phải cạnh tranh sản xuất và xuất khẩu với doanh nghiệp nước ngoài ngay trên sân nhà. Hoa Kỳ rất mạnh trong lĩnh vực dịch vụ nên việc mở cửa thị trường đầu tư cũng tạo áp lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam về lĩnh vực này”, Vụ trường Vụ thị trường châu Mỹ nói thêm.

Trong bối cảnh Việt Nam vừa hoàn tất đám phán TPP với 11 nước, trong đó có Hoa Kỳ và một số nước Mỹ Latinh, ông Trần Duy Đông – Phó Vụ trưởng Vụ thị trường châu Mỹ - Bộ Công thương nhận định, doanh nghiệp trong nước sẽ có nhiều thuận lợi khi tham gia thị trường Mỹ Latinh. Cụ thể, các nước Mỹ Latinh đông dân số, chính sách kinh tế đối ngoại hướng về châu Á, dung lượng nhập khẩu lớn, nhu cầu hàng hóa tiêu thụ lẫn cho sản xuất ở mức cao và người dân chuộng hàng nhập khẩu, trong đó có hàng hóa từ Việt Nam.

Dù có nhiều thuận lợi nhưng doanh nghiệp xuất khẩu trong nước được dự báo gặp nhiều khó khăn khi thâm nhập thị trường Hoa Kỳ và các nước Mỹ Latinh.

Theo ông Đông, thách thức cho doanh nghiệp Việt vẫn rất lớn đến từ chi phí vận tải cao; thiếu thông tin về thị trường; phải cạnh tranh gay gắt với hàng hóa của Trung Quốc, Ấn Độ và tại các nước; phương thức thanh toán chưa thuận lợi; xu thế bảo hộ gia tăng tại một số thị trường như Brazil, Mexico, Argentina…

Để khắc phục những khó khăn này và tiến tới đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Mỹ Latinh, theo ông Đông, các doanh nghiệp trong nước cần tăng cường tìm hiểu thông tin trao đổi thị trường thông qua các hoạt động hội chợ, triển lãm, gặp gỡ doanh nghiệp; đẩy mạnh cung cấp thông tin hỗ trợ xuất khẩu trực tuyến..

Các nước Mỹ Latinh: Thị trường tiềm năng

Tính đến nay, Việt Nam đã có quan hệ buôn bán với 33 quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực Mỹ Latinh. Năm 2014, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và các nước khu vực Mỹ Latinh đạt 9,5 tỷ USD, tăng 40,7% so với năm 2014. Trong đó, xuất khẩu Việt Nam sang khu vực này đạt 4,71 tỷ USD, tăng 36,8% so với năm 2013. Trong số các nước khu vực Mỹ Latinh tham gia TPP cùng Việt Nam có ba quốc gia là Peru, Mexico và Chile.

Xét trên bình diện toàn khu vực, cán cân thương mại giữa Việt Nam và các nước Mỹ Latinh tương đối căn bằng. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang khu vực này gồm giày dép, thủy sản, gạo, dệt may, cà phê, cao su, sản phẩm nhựa, thiệt bị và linh kiện điện tử… Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước lại nhập các mặt hàng nguyên phụ liệu dệt may, da, giày, phế liệu thép, chất dẻo nguyên liệu, thức ăn gia súc và nguyên liệu, bông các loại…

Tại diễn đàn, ông Trần Tuấn Anh – Thứ trưởng Bộ Công thương cho rằng khi tham gia TPP, ngành Nông nghiệp Việt Nam sẽ có nhiều thuận lợi khi thâm nhập thị trường Hoa kỳ và Mỹ Latinh.

Cụ thể, ngay khi TPP có hiệu lực, Hoa Kỳ cam kết xóa bỏ gần 100% số dòng thuế, trừ một số sản phẩm đường áp dụng hạng ngạch thuế quan. Nước này cũng sẽ xóa bỏ ngay 55,4% số dòng thuế nông nghiệp (tương đương 97,7% kim ngạch nhập khẩu từ Việt Nam, đạt 0,95 tỷ USD). Hiện nay, trong 10 quốc gia xuất khẩu hàng dệt may, giày dép lớn nhất sang thị trường Hoa Kỳ, Việt Nam chỉ đứng sau Trung Quốc. Trong lĩnh vực xuất khẩu đồ gỗ, Việt Nam cũng là một trong những quốc gia xếp đầu.

Đại diện Đại sứ quán Peru tại Việt Nam, ông Luis Tsuboyama khẳng định, với những cam kết đã đạt được, ngay khi TPP có hiệu lực Peru sẽ xóa bỏ 80,7% số dòng thuế, tương đương 62,1% kim ngạch nhập khẩu từ Việt Nam (15,6 triệu USD). Vào năm thứ 17, Peru tiếp tục xóa bỏ thuế quan đối với 99,4% tổng số dòng thuế.

Với những cam kết này, Việt Nam được tiếp tục duy trì những sản phẩm xuất khẩu chủ lực như trước đây và còn có tiềm năng xuất khẩu các mặt hàng nông sản như hạt điều, nhãn, vải, thanh long… nếu đáp ừng được quy định về SPS dự kiến hoàn thành vào năm tới. Ngoài ra, các doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ có cơ hội thâm nhập thị trường Peru trong các lĩnh vực mua sắm công về hàng hóa, xây dựng, dịch vụ.

 

Theo ông Lê Thanh Liêm – Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, năm 2014, TP.HCM là địa phương đầu tiên đạt kim ngạch xuất nhập khẩu trên 30 tỷ USD trong một năm. Trong 10 tháng đầu năm 2015, tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố đạt 25,5 tỷ USD, chiếm 20% tổng giá trị xuất khẩu của cả nước. Hoa Kỳ và Mỹ Latinh là các thị trường xuất khẩu tiềm năng. 

 

 


Phương Anh Linh