Tỉ phú Donald Trump, hiện là ứng cử viên hàng đầu của đảng Cộng hòa, cho biết ông sẵn sàng cho phép Nhật Bản và Hàn Quốc chế tạo vũ khí hạt nhân thay vì phụ thuộc vào Mỹ để đối phó với Trung Quốc.

Bên cạnh đó, ông nói thêm rằng ông cũng ủng hộ việc rút binh sĩ Mỹ khỏi Nhật Bản và Hàn Quốc nếu họ không tiếp tục chi tiêu để nâng cấp nơi ở và cung cấp thực phẩm cho những binh lính Mỹ. “Tôi không vui, nhưng tôi sẵn sàng chấp nhận”, ông Trump cho biết. Tỉ phú Mỹ cũng khẳng định ông sẽ đàm phán để đạt được những hiệp ước cơ bản với các đồng minh của Mỹ, nhiều khả năng sẽ bao gồm hợp tác quốc phòng với Nhật Bản.

Ông Donald Trump hiện là ứng cử viên hàng đầu trong cuộc đua tranh cử Tổng thống Mỹ.

Theo quan điểm của ông Trump, nước Mỹ giờ đây đã không còn là cường quốc như xưa, và một trong những cách thức mà ông muốn xây dựng vị thế cho quốc gia này đó là bằng kinh tế. Ông tiếp cận gần như mọi vấn đề bằng các hình thức đàm phán, mặc dù vẫn tỏ ra mông lung khi nói đến những mục tiêu chiến lược mà mình muốn đạt được.

Ông Trump chỉ trích chính quyền Obama khi trong cách thức đàm phán hạt nhân với Iran vào năm ngoái, và mong muốn Mỹ yêu cầu Iran cấm tiến hành các hoạt động thương mại với Triều Tiên. Khi bàn về tương lai của NATO, ông gọi sự tồn tại của tổ chức này là “không có lợi về mặt kinh tế”, và muốn thành lập một liên minh tập trung vào việc chống khủng bố.

Còn về việc Trung Quốc xây dựng đường băng và đặt tên lửa phòng không trên các đảo tranh chấp trên Biển Đông, ông cho rằng Mỹ nên trừng phạt thương mại Trung Quốc. “Chúng ta có tầm ảnh hưởng lớn đối với nền kinh tế Trung Quốc, và đó là sức mạnh của thương mại”, ông nói. Dù vậy, ông không nhắc đến khả năng Bắc Kinh sẽ có những biện pháp đáp trả.

Trong tuần vừa qua, vụ đánh bom ở Brussels cùng sự leo thang trong cuộc chiến chống Nhà nước Hồi giáo (IS) đã khiến dư luận đặt ra câu hỏi, liệu các ứng cử viên Tổng thống sẽ làm gì để bảo vệ nước Mỹ và họ sẽ theo đuổi những chính sách ngoại giao nào.

Với tỉ phú Trump, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của “đức tính khó đoán” của một Tổng thống Mỹ, bởi ông cho rằng chính truyền thống đề cao dân chủ và sự cởi mở của Mỹ đã khiến những động thái của Mỹ trở nên dễ đoán đối với đối thủ cũng như đồng minh của nước này.

Khi nói về việc ông sẽ đối mặt với việc Trung Quốc tiếp tục những hành động bành trướng trên Biển Đông, ông nhận định “Tôi không muốn họ biết tôi thực sự đang nghĩ gì”, nhưng nói thêm “Tôi sẽ dùng thương mại để thương lượng”.

Trong thời gian gần đây, những chính sách đối ngoại của ông Trump bao gồm “chiếm lấy mỏ dầu”, “xây dựng tường chắn” và cấm người Hồi giáo nhập cư vào Mỹ, nhiều khả năng sẽ là tạm thời. Khi cánh cửa dẫn đến cuộc tổng tuyển cử mở ra, ông đã phải nói rõ hơn về những gì mình sẽ làm.

Ông Trump thừa nhận rằng, để có thể chiếm được mỏ dầu mà IS đang chiếm tại Trung Đông, Mỹ sẽ cần phải triển khai quân bộ, điều mà ông không ủng hộ. “Đáng lẽ Mỹ phải kiểm soát những mỏ dầu đó”, ông Trump nói về thời điểm Mỹ vẫn đóng quân tại Iraq. “Bây giờ chúng ta phải đi phá chúng”.

Tàu USS Lassen của Mỹ đã tiến vào vùng biển 12 hải lý của một hòn đảo nhân tạo do Trung Quốc xây dựng.

Ngoài ra, ông Trump cũng tỏ ra không hài lòng trước cách làm của Thủ tướng Đức Angela Merkel trong việc giải quyết khủng hoảng tị nạn. “Đức đang bị hủy hoại bởi sự ngây thơ của bà Merkel”, ông nói. Ông cho rằng Đức và các nước vùng Vịnh phải đầu tư để thiết lập những “khu vực an toàn” mà ông muốn có tại Syria dành cho những người tị nạn, và bảo vệ họ khi chúng xuất hiện

Ông Trump vẽ nên một hình ảnh nước Mỹ đang suy yếu, một quan điểm mà ông đã nêu ra từ cuối những năm 1980, khi ông viết trên các trang báo Mỹ kêu gọi Nhật Bản và Ả Rập Xê út đầu tư ngân sách để phát triển quốc phòng.

Mới đây, ông Trump đã đe dọa sẽ ngừng mua dầu mỏ hoàn toàn từ Ả Rập Xê út, một ý kiến mà nhiều người trong chính phủ Obama tán đồng. Những nước Trung Đông thân cận với Mỹ thường mong Washington xuất hiện che chở cho họ, qua đó họ không phải đưa mạo hiểm quân đội của mình. “Chúng ta đang bảo vệ tất cả các nước”, ông nói. “Khi thấy lo lắng, hãy đến bên Mỹ. Nước Mỹ sẽ bảo vệ các bạn, có lúc miễn phí”.

Tuy vậy, lý lẽ mà ông đưa ra khi từ bỏ Trung Đông là bởi “Mỹ trước đây cần dầu mỏ từ Trung Đông, nhưng bây giờ chúng ta không muốn có dầu của họ nữa”. Ông không nhắc đến những nguy cơ có thể xảy ra khi Mỹ rút quân, rằng Iran có thể sẽ xây dựng ảnh hưởng của mình tại vùng Vịnh, và sự hiện diện của quân đội Mỹ đóng vai trò quan trọng đối với an ninh Israel, và các căn cứ hải quân và không quân trong khu vực của Mỹ là những cơ sở hoạt động tình báo quan trọng của nước này.

Nội dung được thực hiện dựa trên tham khảo nguồn tin từ tờ The New York Times. Đây là một nhật báo trực thuộc Công ty New York Times, được phong tặng tên hiệu "Bà tóc bạc" ("Gray Lady") và được xem là tờ báo danh giá (newspaper of record) và quan trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

Anh Tuấn (lược dịch)