Sáng nay (3/6), được ủy quyền của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng trình bày tờ trình Dự thảo Luật hàng hải sửa đổi tại Quốc hội.

Tại tờ trình về Dự thảo Luật hàng hải sửa đổi đã bổ sung thêm một chương về bắt giữ tàu biển. Đây là quy định mới nhằm luật hóa Pháp lệnh thủ tục Bắt giữ tàu biển đồng thời là công cụ hữu hiệu để các cơ quan chức năng thực thi chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán trên các vùng biển của Việt Nam theo Công ước 1982.

Nội dung trình Tờ trình nêu rõ:  Bổ sung chương mới quy định chi tiết nội dung liên quan đến bắt giữ tàu biển như các trường hợp được bắt giữ tàu biển, thẩm quyền và trình tự, thủ tục bắt giữ tàu biển... trên cơ sở nâng các quy định của Pháp lệnh bắt giữ tàu biển 2008 và các văn bản liên quan thành luật để tạo sự thống nhất, đồng bộ trong luật.

Tại Điều 41, Dự thảo Luật hàng hải sửa đổi định nghĩa: “Bắt giữ tàu biển là việc không cho phép tàu biển di chuyển hoặc hạn chế di chuyển tàu biển bằng quyết định của Toà án để bảo đảm giải quyết khiếu nại hàng hải, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, thi hành án dân sự và thực hiện tương trợ tư pháp”.

Dự thảo cùng quy định, Thẩm quyền quyết định bắt giữ tàu biển thuộc Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi là Tòa án nhân dân cấp tỉnh) nơi có cảng biển, cảng thủy nội địa (sau đây gọi là cảng) mà tàu biển bị yêu cầu bắt giữ đang hoạt động hàng hải có thẩm quyền quyết định bắt giữ tàu biển. Trường hợp cảng có nhiều bến cảng thuộc địa phận các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác nhau thì Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi có bến cảng mà tàu biển bị yêu cầu bắt giữ đang hoạt động hàng hải có thẩm quyền quyết định bắt giữ tàu biển đó; Tòa án nhân dân đang giải quyết vụ án dân sự, Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi Hội đồng Trọng tài thụ lý vụ tranh chấp có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời bắt giữ tàu biển; Chánh án Tòa án nhân dân tối cao xem xét, quyết định Tòa án có thẩm quyền quyết định bắt giữ tàu biển trong trường hợp có tranh chấp về thẩm quyền giữ các Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Ngoài ra, dự thảo cũng quy định, người yêu cầu bắt giữ tàu biển phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về yêu cầu của mình. Trong trường hợp yêu cầu bắt giữ tàu biển không đúng mà gây thiệt hại thì người yêu cầu bắt giữ tàu biển phải bồi thường thiệt hại. Mọi thiệt hại xảy ra do hậu quả của việc yêu cầu bắt giữ tàu biển không đúng do các bên tự thoả thuận giải quyết. Trong trường hợp không thoả thuận được và có tranh chấp thì có quyền yêu cầu Tòa án hoặc Trọng tài giải quyết theo quy định của pháp luật. Tòa án ra quyết định bắt giữ tàu biển không đúng với lý do yêu cầu bắt giữ tàu biển hoặc không đúng tàu biển có yêu cầu bắt giữ mà gây thiệt hại thì Tòa án phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Tại Báo cáo thẩm tra, UBTV Quốc hội cơ bản tán thành với việc luật hóa việc bắt giữ tàu biển, tuy nhiên cần xem xét đánh giá kỹ Pháp lệnh thủ tục Bắt giữ tàu Biển để có điều chỉnh hợp lý.

Hồng Chuyên