Sự thống nhất ủng hộ tái lập chủ quyền ở Ukraine và trừng phạt Nga giữa các chính trị gia đảng Cộng hòa và Dân chủ ở Mỹ sẽ không từ bỏ cảnh đối đầu với Moscow sau cuộc bầu cử 2016.

Theo Atlantic Council, Ukraine sẽ vẫn là tâm điểm trong cuộc chiến ngoại giao giữa Mỹ và Nga cho dù ứng cử viên đảng Cộng hòa hay Dân chủ trở thành Tổng thống Hoa Kỳ sau cuộc bầu cử vào năm 2016 tới. 

Theo kết quả của các cuộc điều tra dư luận, người dân Mỹ đều đưa ra những quan điểm mang tính thống nhất về cuộc khủng hoảng tại Ukraine. Thậm chí, đa số người Mỹ tham gia cuộc khảo sát đều ủng hộ việc tăng cường lệnh trừng phạt với điện Kremlin. Trong khi đó, tất cả các ứng cử viên tham gia tranh cử Tổng thống năm 2016 cũng đều có quan điểm phản đối Nga và ủng hộ hỗ trợ vũ trang cho Ukraine. 

Vấn đề Ukraine vẫn là tâm điểm gây căng thẳng ngoại giao giữa Moscow và Washington ngay cả sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016. 

Ngay cả cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton, ứng cử viên đại diện cho đảng Dân chủ tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2016, cũng là người không ưa nước Nga. Giới truyền thông Nga đã cáo buộc bà Clinton cố chấp trong cuộc chiến đối đầu với Nga. Thậm chí, trong cuộc một phỏng vấn trước báo giới Pháp hồi năm 2014, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có những tuyên bố phản pháo đối với bà Clinton. 

"Tốt nhất là đừng tranh cãi với bà ấy. Bà Clinton chưa bao giờ có những tuyên bố mang tính trang nhã. Khi một người nào đó đi vượt xa giới hạn, điều đó chứng minh họ đang yếu thế chứ không phải là thắng thế", ông Putin nói.  

Hiện nay, nhóm chính sách đối ngoại của bà Clinton cũng thể hiện thái độ cứng rắn với Nga. Điển hình, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề châu Âu, bà Victoria Nuland là một thành viên trong nhóm này. Bà Nuland từng xuống đường chia bánh cho những người Ukraine tham gia cuộc biểu tình tại Quảng trường Maidan đòi lật đổ cựu Tổng thống thân Nga Viktor Yanukovych hồi năm ngoái. Bà Nuland còn là đối tượng hứng chịu sự chỉ trích mạnh mẽ từ người dân Nga trước việc bà này công khai lên tiếng ủng hộ nền độc lập tại Ukraine. Không chỉ bà Nuland, ông Alexander Vershbow, cựu đại sứ Mỹ tại Nga và hiện là Phó Tổng thư ký NATO, cũng là người phản đối Nga mạnh mẽ. 

Với cương vị Ngoại trưởng Mỹ, bà Clinton đã có những lời lẽ mạnh mẽ trước giới lãnh đạo châu Âu về cuộc chiến tại miền đông Ukraine và thái độ của bà Clinton với ông Putin cũng rất cứng rắn. Ông Boris Johnson, thị trưởng London nhấn mạnh ông này cảm thấy bị bó buộc trước việc bà Clinton nhiều lần nhắc tới việc vì sao châu Âu phải đối đầu với Tổng thống Nga. 

Cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton là một trong những chính trị gia Mỹ lên tiếng chỉ trích Nga trước cáo buộc can thiệp vào cuộc khủng hoảng tại Ukraine. 

"Mối lo lắng lớn nhất của bà Clinton chính là việc Tổng thống Putin sẽ tiếp tục mở rộng tầm ảnh hưởng tới các nước vốn nằm trong khối Liên Xô cũ", ông Johnson nói. 

Bà Clinton còn nói với ông Johnson rằng người Anh cần giảm sự phụ thuộc vào nguồn hydrocarbon từ Nga và họ cần tìm ra những nguồn tài nguyên thay thế. 

Tìm ra phương thức để đố phó với Nga không còn là chủ đề lạ lẫm đối với bà Clinton. Trong cuốn tự truyện mang tên "Hard Choices", bà Clinton viết: "Trong suốt những năm qua, tôi đã dành khá nhiều thời gian để nghĩ về việc làm thế nào để hiểu được ông Putin". 

Hồi tháng 1/2013, những dòng viết cuối cùng trong cuốn sổ ghi nhớ khi còn giữ chức Ngoại trưởng Mỹ cho thấy bà Clinton đã cảnh báo Tổng thống Barack Obama về tham vọng của Tổng thống Putin. Theo bà Clinton, Tổng thống Putin là "một mối đe dọa đối với các quốc gia láng giềng và trật tự thế giới" đồng thời cảnh báo "những chuỗi ngày khó khăn đang ở phía trước và mối quan hệ giữa Washington và Moscow thậm chí còn rơi vào cảnh tồi tệ hơn trước khi được cải thiện". 

Bà Clinton còn khuyến khích ông Obama ấn nút tạm dừng đối với "chính sách tái điều chỉnh" được bà và Tổng thống Mỹ khởi động năm 2009. Cựu Ngoại trưởng Mỹ khẳng định: "Đừng tỏ ra quá phấn khích khi được hợp tác cùng nhau. Đừng ảo vọng ông Putin sẽ giành sự quan tâm lớn. Ông Putin chỉ hiểu hai từ là sức mạnh và giải pháp". 

Tuy nhiên, Tổng thống Obama đã phát lờ lời khuyên ban đầu của bà Clinton và chấp thuận lời mời của Tổng thống Putin để tới tham dự một cuộc họp cấp cao ở Moscow hồi mùa hè năm 2013. Nhưng chuyến thăm này cuối cùng đã bị hủy do điện Kremlin cấp giấy phép tị nạn cho cựu nhân viên NSA Edward Snowden. Theo quan điểm của bà Clinton, ông Putin đang "tái khôi phục Xô Viết và đàn áp tư tưởng đối lập trong nước". 

Với điện Kremlin, việc giành được sự đồng thuận từ các chính trị gia Đảng Cộng hòa của Mỹ, cũng không hề dễ dàng. Cựu Thống đốc bang Florida Jeb Bush dù chưa chính thức công bố tranh cử nhưng ông này vốn nổi tiếng với những tuyên bố cáo buộc chính quyền Mỹ thi hành chính sách ngoại giao "quá ngây thơ và bị động" đối với Ukraine và Nga. Ngay cả anh trai của ông Jeb Bush là cựu Tổng thống Mỹ George W. Bush cũng tỏ ra không mấy hào hứng khi gặp gỡ Tổng thống Putin. 

Ứng cử viên đảng Cộng hòa, Thượng nghị sĩ Marco Rubio ra tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2016. 

Còn hiện nay, những nhân vật chủ chốt trong nhóm chính sách ngoại giao của ông Jeb Bush vẫn là các chính trị gia từng góp mặt trong nhóm của cựu Tổng thống Mỹ George W. Bush bao gồm cựu Ngoại trưởng Condoleezza Rice, cựu Thứ trưởng Ngoại giao Paul Wolfowitz. Hai người này nổi tiếng không ưa gì Nga. 

Thậm chí, dù cựu Thống đốc Jeb Bush không ra tranh cử thì hai thượng nghị sĩ trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện là Marco Rubio và Ted Cruz, đều lên tiếng ủng hộ đề xuất hỗ trợ vũ khí sát thương cho Ukraine và lên tiếng chỉ trích Nga mạnh mẽ. 

Theo đó, cả hai chính trị gia Rubio và Cruz đều tôn sùng cựu Tổng thống Ronald Reagan và chính sách giành hòa bình bằng sức mạnh của ông này. Thượng nghị sĩ Cruz cho rằng Mỹ "có nghĩa vụ" hỗ trợ vũ khí cho Ukraine, Một ứng cử viên khác của đảng Cộng hòa tham gia tranh cử chức Tổng thống năm 2016 là Thống đốc bang Wisconsin, ông Scott Walker, cũng là người đồng tình với đề xuất vũ trang cho Ukraine. Chỉ có duy nhất thượng nghị sĩ Rand Paul là người ủng hộ việc hâm nóng mối quan hệ với Nga.

Tuy nhiên, việc ông Paul giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 là điều khó có thể xảy ra. Do đó, nước Nga sẽ phải đối mặt với một mặt trận đoàn kết của các ứng cử viên Tổng thống tới từ đảng Cộng hòa và Dân chủ. Đây là những người ủng hộ việc tái khôi phục chủ quyền và hợp nhất lãnh thổ tại Ukraine. Một điều chắc chắn nữa là Nga sẽ không thể thoát khỏi vòng xoáy trừng phạt của Mỹ dù ứng cử viên nào lên làm Tổng thống.  

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Atlantic Council, trung tâm nghiên cứu về các vấn đề quốc tế, được thành lập vào năm 1961 và đặt trụ sở tại Washington, D.C. 


MINH THU (lược dịch)