Theo Thương vụ Việt Nam tại Úc, không rõ cuộc điều tra sẽ kéo dài trong bao lâu, tuy nhiên nếu những cáo buộc là có thật, Úc sẽ cấm xuất khẩu gia súc sống, trong đó có bò sang Việt Nam và thiệt hại sẽ đáng kể cho các công ty nhập khẩu và các lò mổ.

Thương vụ Việt Nam tại Úc cho biết vào đầu tháng 6 năm nay, truyền thông Úc dậy sóng khi một cảnh quay cảnh giết mổ bò được thực hiện tại Việt Nam.

Trước sức ép của truyền thông, ngày 13.6, Úc đã đưa ra quyết định tạm ngưng xuất gia súc đối với Công ty Animex Hai Phong. Trong thời gian điều tra những cáo buộc được tổ chức bảo vệ động vật Animals Australia cung cấp nói rằng nhiều lò mổ ở Hải Phòng đã ngược đãi động vật, vi phạm tiêu chuẩn ESCAS.

Nếu lò mổ nào vi phạm "đối xử nhân đạo" với gia súc, họ sẽ bị đình chỉ nhập khẩu bò của Úc để giết thịt.

Chính phủ Úc cũng đang tiến hành điều tra những cáo buộc cho rằng các lò giết mổ gia súc ở Việt Nam không đạt tiêu chuẩn và có những hành vi ngược đãi đối với động vật.

Trước đó, vào ngày 20/5/2015, báo Úc The Sydney Morning Herald đăng tải bức ảnh do Animals Australia cung cấp, khẳng định cảnh đập đầu bò bằng búa tạ diễn ra ở sân sau của một cơ sở thu mua bò Úc tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, bất chấp làn sóng phản đối từ cáo buộc giết mổ bò tại Việt Nam, Úc không dừng việc buôn bán gia súc sang Việt Nam và khẳng định đây chỉ là những lò mổ nhỏ lẻ không được phía Úc công nhận và kiểm soát.

Úc xuất khẩu nhiều gia súc sống sang các nước kèm theo giấy phép xuất khẩu từ chính phủ Úc, lò giết mổ ở các nước phải đảm bảo tiêu chuẩn gọi là “phúc lợi của động vật” hay gọi là tiêu chuẩn ESCAS từ năm 2011. ESCAS yêu cầu các lò mổ phải đối xử “nhân đạo” đối với gia súc trước khi làm thịt và gia súc giết mổ phải có nguồn gốc rõ ràng.

Úc cũng đang rà soát lại các lò mổ lớn áp dụng Hệ thống đảm bảo chất lượng chuỗi cung ứng xuất khẩu (ESCAS). Nếu lò mổ nào vi phạm ESCAS, họ sẽ bị đình chỉ nhập khẩu bò của Úc để giết thịt.

Quy trình giết mổ động vật của Úc

Tại Úc, việc giết mổ động vật được tiến hành theo tiêu chuẩn, gồm quá trình sản xuất, vận chuyển thịt và các sản phẩm từ thịt hợp vệ sinh. Ngoài đảm bảo an toàn thực phẩm, mục đích chính của tiêu chuẩn Úc là giảm nguy cơ chấn thương, đau đớn cho con vật.

Tại lò mổ, vào hôm trước hoặc trong ngày giết mổ, các gia súc như trâu, bò, cừu, dê và lợn được cho ăn, uống nước, nghỉ ngơi. Người ta sẽ tách những con bị ốm hoặc bị thương khỏi nhóm để chữa trị hoặc hưởng cái chết nhân đạo.

Trong vòng 24 giờ trước khi con vật bị giết thịt, thanh tra an toàn thực phẩm sẽ kiểm tra nhằm đảm bảo chúng khỏe mạnh, có thể cung cấp thịt đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của con người.

Trước khi bị giết, con bò được lùa vào trong lò mổ và phòng sốc điện. Căn phòng này tách con vật với đồng loại của nó đang đứng bên ngoài. Chỉ vài giây sau khi con vật được đưa vào phòng sốc điện, người ta dùng thiết bị truyền điện phóng thẳng vào não của nó.

Đối với lợn, người ta có thể dùng khí carbon dioxide trong quá trình giết mổ. Việc sử dụng điện phóng thẳng vào não con vật sẽ khiến chúng bất tỉnh và không phải chịu đau đớn trước khi máu bắt đầu chảy.

Sau khi bị sốc điện và bất tỉnh, bò được treo lên móc. Vài giây sau đó, người ta dùng thiết bị chuyên dụng cắt vào động mạch của nó để “tháo máu”. Vì con vật đã bất tỉnh nên nó không hề cảm nhận được đau đớn trong quá trình này.

Sau quá trình giết mổ, thanh tra an toàn thực phẩm tiếp tục kiểm tra xem thịt của nó có phù hợp với nhu cầu tiêu thụ của con người hay không. Nếu không phù hợp, số thịt này có thể được chế biến làm thức ăn động vật, chế phẩm y tế hoặc bị đem đi tiêu hủy.

Trong vòng hai tiếng sau khi con vật bị sốc điện, quá trình mổ thịt phải hoàn tất và các nhân viên phải đưa chúng vào tủ đông lạnh. Quá trình tiếp theo là tiêu diệt các mầm bệnh hoặc ngăn chặn sự phát triển của bệnh bên trong thịt. Úc cùng Mỹ, Nhật, New Zealand là những thị trường xuất khẩu thịt bò lớn và có tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhất thế giới.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Úc, không rõ cuộc điều tra sẽ kéo dài trong bao lâu, tuy nhiên nếu những cáo buộc là có thật, chính phủ Úc sẽ cấm xuất khẩu gia súc sống, trong đó có bò sang Việt Nam và thiệt hại sẽ đáng kể cho các công ty nhập khẩu và các lò mổ.

Hồi năm 2011, chính phủ Úc ra lệnh tạm ngưng xuất khẩu gia súc sang Indonesia sau khi những hình ảnh gia súc bị đối xử dã man tại một số cơ sở giết mổ ở Indonesia bị tiết lộ.

Năm 2013, ngành công nghiệp xuất khẩu gia súc sống của Úc cũng ngừng giao thương với Ai Cập sau khi tổ chức bảo vệ động vật Animals Australia công bố những hình ảnh cho thấy số gia súc xuất khẩu đã bị ngược đãi tại hai cơ sở ở Ai Cập.

Theo Cục Chăn nuôi, Việt Nam là một trong những nước nhập khẩu bò Úc nhiều nhất, đứng sau Indonesia và Trung Quốc. 

Năm 2015, tổng đàn bò Úc nhập khẩu về Việt Nam trên 300.000 con. Trong 4 tháng đầu năm 2016, Việt Nam đã nhập 71.000 con bò về vỗ béo, giết thịt.

Diệu Thùy