Âm thanh dữ dội của những chiếc Harley-Davidson là một trong những lý do chính khiến các khách hàng đến với hãng xe này. Ngay cả với mẫu xe điện mới của họ LiveWire, vốn có thể tăng tốc từ 0 lên 100 km/h trong vòng 4 giây, tiếng gầm rú vẫn rất được chú trọng.
“Khi chiếc xe chạy qua, bạn nghe như một chiếc phản lực cơ chiến đấu” đó là lời của Jeff Richlen, một kỹ sư trưởng phụ trách các sản phẩm mới của hãng xe mô tô hàng đầu của Mỹ Harley-Davidson, đã nói về âm thanh của những chiếc xe mô tô siêu hạng của ông trong một cuộc phỏng vấn trên ABC News. 


Giải mã âm thanh đặc trưng trên các dòng xe Harley-Davidson

Khác biệt của đẳng cấp 

Richlen không quá lời. Âm thanh dữ dội của những chiếc Harley-Davidson là một trong những lý do chính khiến các khách hàng đến với hãng xe này. Ngay cả với mẫu xe điện mới của họ LiveWire, vốn có thể tăng tốc từ 0 lên 100 km/h trong vòng 4 giây, tiếng gầm rú vẫn rất được chú trọng. “Những người yêu xe Harley thuần chất sẽ yêu nó cho mà xem”, Richlen cam đoan. “Bạn không muốn rời chiếc xe đó”. 

Không ai có thể phủ nhận rằng mỗi chiếc Harley-Davidson lại có một âm thanh riêng biệt, nhất là nếu bộ giảm thanh đã được gỡ ra. Nhưng ngay cả với bộ giảm thanh vẫn được sử dụng, tiếng máy xe vẫn hoàn toàn khác so với các xe môtô khác. Lý do nằm ở thiết kế động cơ. 

Trong một chiếc xe hơi chạy xăng 4 thì chẳng hạn, một chiếc piston đi qua 4 giai đoạn hút, ép, nổ và xả cứ mỗi hai vòng quay của trục cơ. Khi chiếc máy cắt cỏ của bạn ở trạng thái nổ những không lăn bánh, bạn có thể nghe thấy những tiếng nổ nhỏ, đó là âm thanh của xăng bị nén trong xy-lanh thoát ra ngoài khi van xả khí mở ra. Mỗi tiếng nổ là một lần van xả khí mở ra, và điều này xảy ra sau mỗi vòng quay thứ hai của trục cơ. 

Máy của xe Harley-Davidson bao gồm hai piston. Sự khác biệt trong động cơ của Harley-Davidson là trục cơ chỉ có một chốt lắp thanh truyền, và cả hai piston đều kết nối với nó. Thiết kế này, cùng với hình dáng chữ V của xy-lanh, khiến cho các piston không quay trọn 360 độ trong một vòng. 

Một động cơ Harley-Davidson vận hành như sau: Một piston được đẩy vào, piston tiếp theo đẩy vào ở 315 độ (thay vì 360 độ), một khoảng trống 405 độ xuất hiện, piston tiếp theo được đẩy vào, và cứ thế… Chính vì thế, động cơ Harley-Davidson không phát ra tiếng đều mà là “pop-pop”, một khoảng dừng, rồi lại “pop-pop”, và cứ thế, khi xe nổ máy mà không chạy. 

Harley-Davidson được thành lập năm 1903 ở Milwaukie, Wisconsin và đã xoay xở sống qua được cuộc Đại Suy thoái khi nhiều công ty khác trong ngành của họ phá sản. Harley chuyên chế tạo những xe mô-tô hạng siêu nặng chạy trên đường cao tốc, tức những chiếc trên 750 cc. 

Những chiếc xe nổi tiếng với thiết kế riêng biệt và âm thanh dữ dội, với nhiều chiếc được thiết kế riêng theo yêu cầu của khách hàng. Năm 1991, Harley-Davidson bắt đầu tham gia Nhóm kiểm tra chất lượng âm thanh, một tổ chức đặc biệt được thành lập chung bởi Orfield Labs, Bruel và Kjaer, TEAC, Yamaha, Sennheiser, SMS và Cortex. 

Đó là nhóm đầu tiên trên thế giới chuyên nghiên cứu về âm thanh và tác động tới tâm lý của âm thanh. Cũng trong năm đó, Harley-Davidson tham gia vào các nghiên cứu âm thanh của Orfield Labs. Mục tiêu chính là hạ âm thanh xuống theo tiêu chuẩn châu Âu, nhưng vẫn giữ được âm lượng truyền thống của Harley. 


Đăng ký bản quyền âm thanh 

Thậm chí, ngày 1/2/1994, công ty còn nộp đăng ký bản quyền âm thanh của động cơ Harley-Davidson lên chính phủ Mỹ. Ngay lập tức, 9 hãng đối thủ của Harley đã đệ đơn phản đối bản đăng ký này. Lập luận của họ là động cơ của họ cũng phát ra tiếng giống như xe Harley. Cuộc kiện tụng bắt đầu và tới năm 2000, Harley-Davidson đã hủy đơn xin cấp bản quyền thương hiệu của họ. 

Một người phát ngôn của hãng khi đó nói công ty, sau 6 năm đấu tranh, đã mệt mỏi với việc ném hàng chục nghìn đô-la vô ích vào một cuộc chiến pháp lý không hồi kết. Harley sợ rằng tiếng “thum-thum-thum” rất điển hình của những chiếc xe mà họ sản xuất, có thể nghe rất phấn khích hoặc rất khó chịu tùy theo người cảm nhận, sẽ trở thành nylon tiếp theo. Sản phẩm nhựa tổng hợp này của công ty DuPont không được bảo vệ thương hiệu từ đầu và nhanh chóng trở thành một cái tên chung. 

Nhưng Harley đang đi qua một con đường quá khó khăn khi xin giấy phép bản quyền cho âm thanh. Tính tới năm 1998, chỉ 23 trong 730.000 thương hiệu được cấp tác quyền bảo vệ một âm thanh, và hầu hết là những âm thanh nhân tạo, như tiếng gầm của con sư tử trong phần mở màn các phim của hãng MGM, đoạn nhạc 3 nốt của đài truyền hình NBC hay tiếng nhạc mở màn của hãng viễn thông AT&T. 

Dù Văn phòng Bản quyền và Thương hiệu Mỹ chưa kịp đưa ra quyết định về Harley thì họ rút đơn, một nguồn bên trong của văn phòng nói sẽ khó có khả năng một giấy chứng nhận như thế được cấp. Những hãng sản xuất xe mô-tô khác trong nhóm phản đối Harley, bao gồm Honda và Yamaha, cho rằng âm thanh đó vốn là đặc trưng của mọi xe máy với động cơ V-kép mà thiết kế đã được phát triển từ lâu trước khi các xe Harley ra đời. 


Tuy nhiên, Harley không vì thế mà cho rằng họ đã thua cuộc. “Nếu các khách hàng của tôi biết rằng âm thanh của chúng tôi là không thể bắt chước, thì như thế là đủ cho tôi và Harley-Davidson”, Joanne Bischmann, Phó giám đốc tiếp thị của hãng lúc bấy giờ, kết luận.

Theo CafeAuto