“Hãy tưởng tượng một lớp 35 học sinh, chưa kể những lớp học quá tả, làm một phép nhân 35 học sinh x 9 môn x 2 (kỳ) thì thử hỏi giáo viên phải viết bao nhiêu lời nhận xét”, một giáo viên cho biết.

Trước khi kết thúc năm học, các giáo viên tiểu học phải hoàn tất việc viết nhận xét cuối năm cho học sinh. Năm học 2015-2016 đang chuẩn bị kết thúc, đây là thời điểm mà các giáo viên phải  “tranh thủ viết nhận xét ở mọi lúc, mọi nơi, mọi chỗ”.

Liên quan tới “những khó nhọc” khi giáo viên hoàn thành lời nhận xét cuối năm theo đúng Thông tư 30 của Bộ GD&ĐT, một giáo viên tại trường Tiểu học Khương Thượng (Hà Nội) đã chia sẻ: “Từ khi các trường thực hiện Thông tư 30 thì áp lực và mệt mỏi nhất là giáo viên phải viết nhận xét vào đủ các loại sổ: Sổ theo dõi chất lượng giáo dục, sổ chủ nhiệm, sổ công tác cá nhân, sổ sinh hoạt lớp… Nhiều khi chỉ muốn viết cho hết, viết xong cũng không có thời gian mà ngồi đọc lại”.

Nội dung nhận xét của giáo viên tiểu học

Một cô giáo khác chia sẻ: “Ngồi viết nhận xét cho học sinh mà mình cứ tưởng tượng ra cảnh ngày còn đi học phạm lỗi bị thầy cô bắt chép phạt. Bởi lẽ, những lời nhận xét viết vào sổ cho học sinh nó cứ lặp đi rồi lặp lại. Một học sinh mà ghi lại khoảng 50 lần câu “hoàn thành nội dung kiến thức bộ môn” ở các loại sổ.

Chủ nhật cũng phải tranh thủ ngồi làm mà vẫn chưa xong. Nghĩ mà cực. Nhiều khi sau khi hết giờ giáo viên bọn mình ngồi trao đổi với nhau, nhiều thầy cô còn nói vui “bao giờ ông 30 (Thông tư 30) mới chầu trời, mong ông ấy chầu trời sớm đi cho giáo viên đỡ vất vả, chỉ muốn được chia tay với ông ấy”.

Chia sẻ của các giáo viên về việc viết nhận xét cuối năm

Có thể thấy, việc ghi nhận xét hàng tháng cũng vẫn còn khá nặng nề, nhất là đối với giáo viên chủ nhiệm các lớp có lượng học sinh đông (trên 35 học sinh, thậm chí có lớp dạy 60 học sinh) thì việc viết nhận xét để đánh giá học sinh theo hướng dẫn của thông tư 30 quả “không đơn giản”.

Một giáo viên tại Yên Bái chia sẻ: “Chúng ta hãy thử tưởng tượng một lớp 35 học sinh (theo đúng quy định đó là chưa kể những lớp học quá tải có thể lên tới 60 học sinh) sẽ làm một phép nhân 35 học sinh x 9 môn x 2(kì) thì thử hỏi giáo viên phải viết bao nhiêu lời nhận xét. Đó là chưa kể lời nhận xét trong học bạ mỗi em, mỗi môn học thì phẩm chất, năng lực của từng em không giống nhau.

Hơn nữa, thời gian viết nhận xét quá gấp, giáo viên chỉ có 3-5 ngày để viết nhận xét kể từ ngày kiểm tra cuối năm cho học sinh.

Rồi viết nhận xét vào sổ theo dõi mà trước kia chúng ta gọi là sổ điểm cũng thế, mỗi em hai trang khổ A3. Rồi ra đề kiểm tra cũng duyệt lên, duyệt xuống quá mệt mỏi”.

Hơn thế, hiện nay thực trạng tại một số trường tiểu học là giáo viên dạy hết chương trình, kiểm tra cuối năm xong nhưng vẫn chưa nghỉ hè mà nhiều nơi học sinh và giáo viên vẫn dạy và học. Vậy là, giáo viên vừa dạy, vừa làm báo cáo, vừa ghi nhận xét vào các loại sổ.

“Thông tư 30 yêu cầu giáo viên đánh giá học sinh theo ba khía cạnh đó là: Kiến thức kĩ năng các môn học, năng lực, phẩm chất. Năng lực như tự học tập, tự phục vụ, tự quản, tự làm việc nhà... Phẩm chất như là có ý thức, đoàn kết, kỷ luật...Còn kiến thức thì chính là thực hiện các môn học như Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử và địa lí, đạo đức, thể dục....Khi nhận xét một học sinh thì nhận xét cả 3 khía cạnh đó.

Ở trường mình còn có giáo viên ôm cả đống sổ sách đến trông học sinh và viết nhận xét. Ở trường tranh thủ giờ nghỉ trưa, giờ ra chơi không xong tối ôm về làm tiếp. Chương trình đã hết nhưng cấp trên vẫn yêu cầu ôn tập. Mà nói thật, làm sao ôn được cho học sinh khi thầy còn đống hồ sơ cần nộp ngay. Học sinh cũng chẳng còn tâm trạng ôn gì khi thấy hè rồi, tiếng ve kêu râm ran ngoài kia, hoa phượng đã nở đỏ rực trước cổng trường và cái nắng giao mùa làm chúng rạo rực”, một giáo viên tiểu học cho biết.

Giáo viên "mệt nhoài" với việc viết nhận xét (ảnh: Internet)

Có thể thấy, Thông tư 30 việc không cho điểm học sinh đã khiến giáo viên vất vả gấp trăm ngàn lần so với trước kia. Bởi lẽ, thay vì chỉ chấm điểm trong một bài kiểm tra của một môn học giáo viên phải theo dõi, quan sát học sinh để đưa ra các nhận xét, đánh giá.

Chính vì thế, hiện nay trên một số diễn đàn của các giáo viên tiểu học, các thầy cô thường chia sẻ cho nhau những lời nhận xét và đánh giá học sinh. Thậm chí có cô còn làm dấu để đóng lời nhận xét trong các cuốn sổ theo dõi chất lượng học sinh.

Năm 2014 Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư 30 (có hiệu lực từ 15/10/2014) quy định cách đánh giá học sinh tiểu học. Theo Thông tư 30 giáo viên tiểu học sẽ nhận xét định tính hoặc định lượng kết quả học tập, rèn luyện phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh thay vì đánh giá bằng điểm số như những năm trước. 

Thông tư cũng nếu rõ việc đánh giá, khen thưởng và xếp loại từng học sinh với từng môn học sẽ thuộc một trong hai mức là "hoàn thành" hoặc "chưa hoàn thành". 

Về mức độ hình thành và phát triển năng lực sẽ đánh giá những biểu hiện nổi bật như: sự tiến bộ, hình thành và phát triển theo từng nhóm năng lực của học sinh và hướng đến xếp loại theo hai mức "đạt" hoặc "chưa đạt".

Hoàng Thanh