Theo số liệu thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hiện nay cả nước có 1.417 di tích thờ vua Hùng và các nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương ở Việt Nam.

Trong những năm qua, nhân ngày Giỗ Tổ Hùng Vương 10 tháng 3 âm lịch hàng năm, để tưởng nhớ công ơn các vua Hùng, một số địa phương có điểm thờ vua Hùng như: Phú Thọ, Hải Phòng, Bắc Ninh, Nghệ An, Thừa Thiên - Huế, Lâm Đồng, Bình Phước, Khánh Hòa, Đồng Nai, thành phố Hồ Chí Minh, Bến Tre, Kiên Giang... đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng. Cùng với Phú Thọ, hiện nay tại các địa phương trên cả nước, việc thờ cúng vua Hùng được tổ chức trang trọng, thể hiện sự tri ân, báo hiếu với tổ tiên đã có công dựng nước. Các di tích đền thờ vua Hùng đều được đầu tư, tôn tạo, tu bổ thường xuyên, lễ hội Đền Hùng được tổ chức với nghi thức của ngày quốc lễ, với không khí tôn nghiêm, hồ hởi và náo nhiệt. Giỗ Tổ Hùng Vương, lễ hội đền Hùng trở thành ngày hội của đồng bào từ Bắc chí Nam. Cùng với chương trình tổ chức hoạt động tại tỉnh Phú Thọ, nhiều tỉnh, thành trong cả nước đã tổ chức các chương trình hoạt động văn hóa, nghệ thuật truyền thống, hoạt động văn hóa dân gian được khôi phục…

Đông đảo bà con kiều bào, thanh thiếu niên Thành phố dâng hương tưởng nhớ Vua Hùng tại Đền thờ các Vua Hùng, công viên Thảo Cầm Viên TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thanh Vũ

Tại tỉnh Thừa Thiên - Huế, bên cạnh các công trình văn hóa có giá trị gồm hệ thống thành quách, cung điện, dinh phủ còn có miếu Lịch đại Đế Vương, ngôi miếu thờ các bậc minh quân và các bậc danh tướng của Trung Hoa và đặc biệt trong gian tả nhất của miếu thờ 5 vị vua khai sáng dân tộc Việt Nam gồm: Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Hùng Vương, Sĩ Vương, Đinh Tiên Hoàng. Với vị trí đặc biệt, miếu Lịch đại Đế Vương được liệt vào hàng liệt miếu (ngang hàng với các miếu thờ tổ tiên nhà Nguyễn). Từ xưa, nhà nguyễn đã đặt ra các quy tắc tế tự: ngoài hai ngày đại tế (tháng 2 và tháng 8 âm lịch, gặp năm có khánh điển (lễ lớn) thì Vua sẽ đến tế lễ, còn thường thì phái hoàng tử đi Khâm mạng thay vua. “Sách Đại Nam nhất thống chí đã ghi nhận lại những năm vua đích thân đến tế lễ tại miếu Lịch đại Đế Vương là: Năm Minh Mạng thứ 11 (1830) và 21 (1841), hai lần rước thánh Tổ Nhân Hoàng đế thân đến làm lễ năm Thiệu Tri thứ 3 (1843) và thứ 6 (1846), hai lần rước Hiền Tổ Chương Hoàng đế thân đến làm lễ. Năm Tự Đức thứ tư (1851), rước Kim Thượng đến làm lễ”.

Tại tỉnh Lâm Đồng, trong hệ thống các đền thờ Vua Hùng do cư dân miền Bắc nhập cư xây dựng, tiêu biểu là đền thờ Vua Hùng tại khu tưởng niệm các Vua Hùng của khu du lịch thác Pren thuộc công ty Du lịch dịch vụ Lâm Đồng. Đây là hệ thống công trình được xây dựng tại núi Phượng Hoàng thuộc quần thể thắng cảnh Quốc gia thác Pren mô phỏng đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương trên núi Nghĩa Lĩnh (Phú Thọ) với 3 hạng mục chính là đền Thượng, đền Trung, đền Hạ cùng với nhiều hạng mục khác như công viên Hùng Vương, tượng Lạc Long Quân, Âu Cơ. Đền đã được xây dựng từ năm 1958, đến năm 1989 đã tu sửa lại và rước chân nhang từ Đền Hùng Phú Thọ. Từ đó đến nay hàng năm vào ngày 10 tháng 3 âm lịch nhân dân các dân tộc tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức nghi lễ dâng hương trọng thể. Chương trình hội được tổ chức với nhiều tiết mục văn hóa, văn nghệ truyền thống, các trò chơi dân gian của các dân tộc anh em đang sống tại các địa phương trong tỉnh.

Tại thành phố Hồ Chí Minh: Đền Hùng trong Thảo Cầm Viên được lãnh đạo Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh tổ chức trọng thể lễ Giỗ Tổ Hùng Vương; tại công viên văn hóa Đầm Sen và Khu Du lịch Suối Tiên cùng tổ chức trang trọng lễ giỗ Tổ Hùng Vương với sự tham dự của đông đảo các tầng lớp nhân dân thành phố và khách du lịch. Năm 2009, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thành phố Hồ Chí Minh tổ chức trọng thể lễ rước linh khí từ đền Hùng về khu tưởng niệm các vua Hùng trong Công viên lịch sử văn hóa dân tộc (thuộc phường Long Bình, Quận 9). Nghi lễ dâng hương tưởng niệm các vua Hùng và lễ tế tiến hành trang nghiêm, thành kính cùng với phần hội tưng bừng với các chương trình hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phong phú theo chủ đề và ý nghĩa hướng về nguồn cội.

Tại tỉnh Cần Thơ, lễ giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức hoành tráng tại Bảo tàng Cần Thơ và sân khấu lớn vòng xoay trước công viên nước. Trước đó, tại hai ngôi đình thuộc loại lớn nhất và cổ nhất (Bình Thủy - Quận Bình Thủy và Thới An - Quận Ô Môn) lễ tưởng niệm các vua Hùng cũng được tổ chức trọng thể.

Tại tỉnh Vĩnh Long cũng tổ chức long trọng giỗ Tổ Hùng Vương, với việc rước linh vị vua Hùng từ đền Long Thành (phường 5, thị xã Vĩnh Long) về Trung tâm Văn hóa thông tin tỉnh.

Tại vùng đất Tây Nam Bộ, từ lâu đời người dân Kiên Giang luôn hướng về Đất Tổ Phú Thọ và ngày giỗ Tổ Hùng Vương. Từ năm 1957, nhân dân Kiên Giang đã xây dựng đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương (bà con địa phương thường gọi thân mật là đền Hùng). Ngôi Đền nằm tại ấp Đông Bình, xã Thạch Đông B cách thị xã Rạch Rá khoảng 30km về hướng Đông và cách thị trấn Tam Hiệp 2km về phía Nam. Trên 50 năm qua, ngôi Đền đã trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa của nhân dân Tân Hiệp và các vùng lân cận. Sau 46 lần tổ chức lễ giỗ theo nghi lễ truyền thống của nhân dân địa phương, từ năm 2004 lãnh đạo huyện Tân Hiệp đã chính thức đứng ra tổ chức lễ giỗ Tổ Hùng Vương ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch. Diễn văn tưởng niệm thống nhất sử dụng bài văn tưởng niệm tại tỉnh Phú Thọ. Sau phần nghi lễ trang nghiêm là phần hội tưng bừng với các trò chơi thi đua chèo xuồng, bắt vịt, kéo co, đẩy gậy… và các trò chơi dân gian truyền thống của địa phương.

Theo Trần Thị Tuyết Mai/ Phú Thọ online