Khi trẻ người ta thường hay làm những điều mù quáng, dại dột. Yêu là yêu mà chẳng cắt nghĩa được vì sao. Bố mẹ có khuyên can đến hàng triệu lần cũng chẳng bao giờ… nghe lời.

Bi kịch từ gia đình

Câu chuyện về vụ thảm sát ở Bình Phước những ngày qua khiến nhiều ông bố bà mẹ lo lắng. Họ rùng mình trước sự dã man của một cậu thanh niên vì hận tình mà nỡ tay giết hại cả gia đình người yêu. Nhiều ý kiến cho rằng lỗi ở đây là do bố mẹ cô gái trẻ đã quá thân thiết, coi cậu bạn trai như người nhà rồi lại phũ phàng bắt con gái rũ bỏ…. Và bi kịch gia đình đã xảy ra.

Phân tích bi kịch này, Ths tâm lý Nguyễn Hà Thành, giảng viên trường Đại học FPT, cho rằng, khi điều kiện kinh tế mỗi gia đình ngày càng được nâng lên thì mọi nhu cầu của thanh niên rất dễ ràng được đáp ứng. Mọi mong ước của trẻ (từ miếng ăn đến cái mặc) đều được người lớn cung phụng, chỉ đến khi yêu trẻ mới bị cấm cản. Đó chính là cú sốc đầu đời mà trẻ vấp phải, vì thế rất dễ gây ra những phản ứng tiêu cực.

Ngoài ra, một lý do khác xuất phát từ chính người lớn. Càng ngày càng nhiều bố mẹ tính toán trong việc lựa chọn người yêu cho con - họ nghĩ quá nhiều đến điều kiện kinh tế, xã hội, gia đình mà không hề hay biết ở độ tuổi 18- 20 con mình vẫn sống hoàn toàn bằng cảm xúc. Rõ ràng, tình yêu của đám trẻ mười tám đôi mươi khác xa với độ tuổi bốn, năm mươi nhưng bố mẹ lại luôn che chắn, bảo bọc cho con mà không hề chỉ cho con kỹ năng sống, kỹ năng “chọn bạn mà chơi”.

TS giáo dục Vũ Thu Hương cho rằng, đám trẻ sẽ tự chọn người yêu cho mình. Nhưng giới trẻ nhiều khi mù quáng. Vì thế định hướng của cha mẹ cũng rất quan trọng trong vấn đề này.

Cũng có nhiều gia đình lại chọn giải pháp an toàn khi định hướng cho con yêu những người bạn “môn đăng hộ đối” nhưng theo TS Hương thì điều này không phải lúc nào cũng đúng, tình yêu đến với bọn trẻ phần lớn do hợp tính cách, sở thích và quan niệm sống. 

Tuy nhiên, một sự thật là những gia đình có gia cảnh giống nhau thì thường dễ cảm thông và chia sẻ cho nhau hơn. Ngoài ra, gia cảnh giống nhau cũng sẽ giúp cho bạn trẻ hòa nhập tốt hơn với gia đình chồng/vợ tương lai.

Làm gì hạn chế rủi ro?

Để có thể hạn chế những rủi do khi con yêu, TS Hương cho rằng bố mẹ nên dạy con cách chọn bạn để chơi. Riêng với cha mẹ có con gái sẽ phải lưu tâm hơn một chút. Việc mà cha mẹ cần làm đầu tiên là dạy con ngầm đánh giá bạn. Ngoài ra việc giữ gìn để không quá gần gũi, thân thiết khi chưa lập gia đình sẽ không những bảo vệ con tốt hơn mà còn giúp con có được sự kính trọng của bạn khác giới.

“Gần gũi thân thiết để nhận biết bạn con sớm, đủ để có thể can thiệp nhẹ nhàng mà hiệu quả là việc vô cùng quan trọng mà cha mẹ phải biết. Khi cha mẹ đã có cảm giác bất an thì cần khéo léo giúp con hiểu ra được điều đó. Mọi áp đặt và các cách can thiệp thô bạo sẽ khiến mọi chuyện trở nên tồi tệ. Cha mẹ cần tìm hiểu kĩ và tìm cách khéo léo nhất để đánh tín hiệu cho con hiểu: - TS Hương nói.

Bổ sung thêm ý kiến này, Ths Hà Thành lại cho rằng, tình yêu là thứ thiên biến vạn hóa, khó có thể đưa ra lời khuyên để giúp các ông bố bà mẹ dạy con chọn người yêu như thế nào. Đặc biệt khi trẻ chưa đủ chín. Vì thế, có chăng chỉ là dạy trẻ cách ứng xử lịch thiệp khi chia tay như thế nào để người yêu của con và con không bị quá kích động, khiến không kiểm soát được hành vi.

“Việc nên làm là cố gắng càng ít gặp nhau càng tốt, nhất là những mối tình đã có quan hệ tình dục. Bố mẹ cần lưu ý điều này để giúp con lấy lại thăng bằng. Thay vì chì chiết, cấm cản hãy tách hẳn con mình ra thật xa người yêu cũ, hướng chúng tới những mối quan hệ mới, dần dà vết thương lòng sẽ nguôi ngoai…”- Ths Hà Thành nhấn mạnh.

Chung quan điểm này, TS Hương cũng khẳng định không ai cảm thấy sự xúc phạm là dễ chịu. Vì thế, giúp con chia tay với bạn cũ nhẹ nhàng thì tiêu chí số 1 là phải thể hiện sự tôn trọng tuyệt đối. Tình yêu là thứ tình cảm rất khó bền, nếu để tự nhiên, nó cũng nhanh chóng trở nên nhàm chán. Lựa cách làm cho tình cảm 2 bên giảm nhẹ sẽ khiến sự chia ly bớt đau lòng hơn. 

Cách thức là cha mẹ tuyệt đối không nên ra mặt cấm đoán. Hãy thể hiện sự quan tâm ở mức hơn xã giao 1 chút. Tìm cách cho đôi trẻ khám phá ra điểm không phù hợp của 2 bên, đám trẻ sẽ dần chán nhau.

Ngoài ra, TS Hương cũng đưa ra lời khuyên đối với các bậc phụ huynh tuyệt đối không để cho bạn bè của con bị áp lực bởi gia thế gia đình. Những gia đình có chút điều kiện thường sẽ khiến con cái gặp bất lợi khi tìm bạn đời. Mối lo ngại bị lừa rất lớn, chưa kể điều đó cũng khiến một số bạn nảy sinh ý đồ xấu. 

Khẳng định sự độc lập cho con chính là cách bảo vệ con tốt nhất. Nếu bạn bè của con biết cha mẹ rất giàu nhưng con sẽ phải độc lập kiếm sống và lo cho bản thân thì sẽ tôn trọng con hơn và những ý đồ xấu cũng không có cơ hội phát triển.

Ngô Châu Anh