Nhiệm kỳ 2010- 2015, công tác quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị đã đạt những kết quả quan trọng. Để đáp ứng nhiệm vụ chiến lược phát triển Thủ đô, cần đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng.
Trong quá trình phát triển của Thủ đô Hà Nội, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng luôn đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng cho sự phát triển. Quy hoạch xây dựng là động lực và cũng là công cụ góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế xã hội, đồng thời góp phần đảm bảo an ninh quốc phòng và trật tự an toàn xã hội.

Nhìn nhận lại công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch của Thủ đô trong những năm qua, có thể thấy giai đoạn hợp nhất địa giới hành chính năm 2008 đánh dấu một bước quan trọng trong quá trình phát triển của Thủ đô. Hà Nội sau khi mở rộng đã trở thành một đô thị lớn nhất cả nước với diện tích 3.344,5km2, dân số gần 6,5 triệu người, đem lại những lợi thế, cơ hội nhưng cũng có không ít những khó khăn, thách thức cho công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch.

Với địa giới Thủ đô mở rộng, Hà Nội có quy mô diện tích đủ lớn để xây dựng các khu chức năng như: Trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, văn hóa, khoa học kỹ thuật, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế, các khu công nghiệp công nghệ cao, các khu đô thị mang tính chất vệ tinh, để giảm áp lực về dân số, môi trường đối với khu vực nội thành cũ và trung tâm Thành phố; có điều kiện phát triển các vành đai xanh, không gian mở cho Thủ đô.

Một góc thành phố Hà Nội

Bên cạnh đó là những khó khăn thách thức với hệ thống hạ tầng đô thị chưa đồng bộ, các đường vành đai chưa hoàn thành, còn nhiều khu công nghiệp nhỏ lẻ, thiếu tập trung; sự quá tải về dân số tại khu vực trung tâm đô thị; hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, môi trường không đảm bảo; thêm vào đó, kiến trúc cảnh quan còn lộn xộn, các giá trị đặc trưng chưa được bảo tồn, phát huy, thiếu sự đồng bộ giữa các quy hoạch, cơ chế quản lý, nguồn vốn cho đầu tư xây dựng còn thiếu...

Trước những lợi thế, cơ hội cũng như những tồn tại, khó khăn thách thức trên, Thành ủy đã xác định công tác quy hoạch trong thời gian này phải được đặc biệt coi trọng. Kế thừa những thành tựu đạt được của Chương trình 11-CTr/TU về “Xây dựng, phát triển và quản lý đô thị Hà Nội giai đoạn 2006 - 2010”, sau khi Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủphê duyệt, Thành uỷ đã ban hành chương trình 06-CTr/TU về “Đẩy mạnh công tác quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị thành phố Hà Nội, giai đoạn 2011 - 2015”và chỉ đạo UBND Thành phố, các cấp, các ngành tập trung thực hiện. Thành phố đã khẩn trương triển khai đồng bộ khối lượng lớn các đồ án quy hoạch, gồm 33 đồ án Quy hoạch chung Huyện, Đô thị vệ tinh, Thị trấn, Thị xã và các Thị trấn sinh thái; 35 đồ án Quy hoạch phân khu đô thị (trong đó có nhiều đồ án rất lớn và phức tạp như đồ án Quy hoạch chung Đô thị vệ tinh Hòa Lạc, đồ án Quy hoạch phân khu Sông Hồng, H1, H2...) cùng các đồ án Quy hoạch chi tiết khu vực quan trọng, hai bên tuyến đường; Thiết kế đô thị; 6 Quy chế, quy định quản lý Quy hoạch kiến trúc, Quy chuẩn về quy hoạch kiến trúc cho 4 quận nội thành và các quy định liên quan khác.

Bản đồ quy hoạch chi tiết TP Hà Nội đến năm 2020

Sau hơn 3 năm triển khai với một khối lượng lớn các đồ án quy hoạch, quy chế, quy định quản lý. Đến nay, 33/35 đồ án quy hoạch phân khu, 30/33 các đồ án Quy hoạch chung đã được thông qua tập thể UBND Thành phố, trong đó đã phê duyệt 17 đồ án Quy hoạch phân khu, 23 đồ án Quy hoạch chung, các đồ án quy hoạch chung, quy hoạch phân khu hiện đang tiếp tục được hoàn chỉnh để phê duyệt và hoàn thành vào đầu năm 2016; các Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc cũng đã được triển khai (đã ban hành 03 Quy chế, 02 quy định quản lý và hoàn thành để ban hành 01 Quy chế và 01 Quy chuẩn), kịp thời phục vụ cho công tác quản lý. Song song với đó, một số Quy hoạch chi tiết, thiết kế đô thị cũng được khẩn trương thực hiện, cụ thể, trên 420 hồ sơ nhiệm vụ, đồ án quy hoạch chi tiết khu chức năng đô thị, hai bên tuyến đường đã được phê duyệt (Một số đồ án quy hoạch chi tiết quan trọng đã hoàn thành: Khu trung tâm Tây Hồ Tây; Quy hoạch chi tiết hai bên tuyến đường Nhật Tân - Nội Bài);

Như vậy, với sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Thành ủy, UBND Thành phố, công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch trong những năm qua đã có chuyển biến tích cực, đã đạt được những kết quả, thành tựu quan trọng trong triển khai chiến lược phát triển Thủ đô. Góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội Thủ đô phát triển với việc thực hiện một khối lượng đồ án quy hoạch, tỷ lệ phủ kín quy hoạch đã vượt trội so với nhiều năm triển khai theo quy hoạch chung năm 1998; đặc biệt là tầm nhìn cũng như chất lượng quy hoạch được đảm bảo, tính cộng đồng được nâng cao rõ rệt thông qua sự tham gia của các tầng lớp xã hội, các tổ chức phản biện, các tổ chức chính trị xã hội, nghề nghiệp, các chuyên gia đầu ngành. Các đồ án sớm được phê duyệt, được công khai, đảm bảo tính khả thi đã thúc đẩy tiến độ các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn Thành phố, góp phần tăng trưởng và tăng thu ngân sách, giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế.... ;Tạo tiền đề cho phát triển Hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị, cấp thoát nước, môi trường, đặc biệt là công trình giao thông đầu mối; giao thông đối ngoại, kết nối vùng được phát triển góp phần thu hút các nguồn lực đầu tư trong nước cũng như ngoài nước nhờ việc triển khai đồng bộ các quy hoạch ngành, quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật; Tạo công cụ quản lý giúp bộ mặt đô thị, cảnh quan kiến trúc được cải thiện, các yếu tố đặc thù, các di sản văn hóa, công trình kiến trúc tiêu biểu được chú trọng bảo tồn và phát huy giá trị nhờ một phần vào hệ thống tầng bậc các quy hoạch và quy chế quản lý đã được triển khai và hoàn thành; Hoàn thành quy hoạch nông thôn mới, thúc đẩy công cuộc xây dựng để bộ mặt nông thôn thay đổi tích cực, đến cuối 2012 đã phê duyệt toàn bộ quy hoạch xây dựng nông thôn mới cho 401 xã; Dự kiến hết năm 2015, sẽ có 180 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới trên địa bàn Thành phố.

Nguyễn Thế Hùng - Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội