Thời gian qua tại Bệnh viện Đa khoa Tỉnh Hà Tĩnh liên tục tiếp nhận các trường hợp bệnh nhân bị bệnh whitmore vào cấp cứu. Đa phần là nông dân chủ yếu ở khu vực huyện Cẩm Khê, Hà Tĩnh.
Bệnh nhân bị bệnh whitmore điều trị ở bệnh viện Bạch Mai

Trường hợp Em Bùi Đức S. (6 tuổi, ở Cẩm Mỹ, Cẩm Xuyên) bị nổi 2 mụn nhỏ bên mang tai nên được người nhà đưa đến bác sỹ tư điều trị. Tuy nhiên, sau 2 tuần điều trị vẫn không khỏi nên em được đưa vào điều trị tại Khoa Răng – Hàm – Mặt bệnh viện đa khoa tỉnh. 

Sau hơn 1 tuần điều trị, em vẫn sốt, tuyến mang tai sưng to, nóng, đỏ, đau có mủ, buộc phải chuyển xuống Khoa Truyền nhiễm. Các bác sĩ lấy mủ, máu, nuôi cấy và phân lập vi khuẩn tìm nguyên nhân. Kết quả xét nghiệm, em bị mắc bệnh do vi khuẩn Whitmore.

Bác sĩ Trịnh Thúy Vinh – Trưởng khoa Nhiễm khuẩn, phụ trách labo vi sinh, Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh, cho biết trong số từ tháng 5/2015 đến tháng 4/2016 có 31 bệnh nhân phân lập được Whitmore. Trong số đó có 11 trường hợp tử vong.

Bác sĩ Vinh cho biết bệnh Whitmore hay còn gọi là Melioidosis gặp ở mọi lứa tuổi, đa số độ tuổi 40-60. Tỷ lệ bệnh nhân nam nhiều hơn nữ. Hầu hết các ca bệnh thường gặp trong tháng 9-10 (mùa mưa). 

Người có nguy cơ nhiễm bệnh là những người có bệnh nền tiểu đường, bệnh phổi, thận mạn tính hoặc bệnh thiếu máu và là những người thường xuyên tiếp xúc với đất và nước. 

Biểu hiện lâm sàng phổ biến của bệnh là nhiễm khuẩn huyết, tử vong cao số bệnh nhân ra viện điều trị theo phác đồ vẫn còn ít, nhiều bệnh nhân nhiễm bệnh dai dẳng. Số ca bệnh Whitmore đa số ở Cẩm Xuyên - là nơi nhiều sông hồ, người dân chủ yếu là nghề nông.

Người nhiễm vi khuẩn có thể ở dạng không biểu hiện bất kỳ một triệu chứng lâm sàng nào nhưng kháng thể vẫn được tạo ra để chống lại với bệnh. Whitemore có triệu chứng lâm sàng đa dạng, do vậy việc chẩn đoán được bệnh thường bị muộn, một phần là do triệu chứng lâm sàng không điển hình.

Vi khuẩn thâm nhập vào cơ thể qua da bị trầy xước tiếp xúc trực tiếp với nước hay đất nhiễm khuẩn hoặc hít phải bụi đất, bùn, nước có chứa loại vi khuẩn này gây nhiễm trùng tại chỗ hoặc toàn thân. Thể cấp tính, bệnh nhân có thể tử vong trong vòng vài ngày. 

Khi vi khuẩn B.pseudomallei khi thâm nhập cơ thể người, chúng có thể gây bệnh ngay hoặc “nằm yên” đến vài chục năm, chờ khi thuận lợi vi khuẩn phát triển và gây bệnh, do đó bệnh thường gặp ở những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch, bệnh nhân đái tháo đường, suy thận...

TS Trịnh Thành Trung - Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học Đại học Quốc gia Hà Nội, trưởng nhóm nghiên cứu bệnh Melioidosis cho rằng, ở Việt Nam, khu vực Hà Tĩnh và Nghệ An có lượng bệnh nhân Melioidosis nhiều nhất.

P.Thúy