Trong phiên họp ngày 20/9 tại New York, Mỹ, cả Tổng thư ký Ban Ki-moon và Tổng thống Mỹ Barack Obama đều để lại những dấu ấn riêng trong bài phát biểu cuối cùng tại Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc của cả hai nhà lãnh đạo.

Trong khi Tổng thống Mỹ có cái nhìn điềm tĩnh về tình hình chính trị thế giới thì Tổng thư ký Ban Ki-moon lại thẳng thừng chỉ trích một số lãnh đạo như Tổng thống Syria Assad cho tới Tổng thống Nam Sudan Salva Kiir Mayardit trong bài phát biểu lần thứ 10 và cũng là lần cuối cùng tại cuộc họp Liên Hiệp Quốc của ông.

“Ở nhiều nơi trên thế giới, chúng ta đang thấy các nhà lãnh đạo viết lại thể chế, vận động tranh cử và tiến hành những bước đi liều lĩnh để cố bám lấy quyền lực. Thông điệp của tôi gửi đến họ rất rõ ràng: hãy phục vụ người dân của mình, đừng phá vỡ sự dân chủ, đừng ăn cắp các nguồn tài nguyên quốc gia, đừng bỏ tù hay tra tấn những người chỉ trích mình”, ông Ban Ki-moon cứng rắn phát biểu.

Ông Ban Ki-moon lên án mạnh mẽ nhiều lãnh đạo trên thế giới. Nguồn: FP

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cáo buộc các lãnh đạo Nam Sudan, bao gồm Tổng thống Kiir, vì “đã phản bội người dân” bằng cách theo đuổi con đường bạo lực để có được quyền lực. Ông cũng chỉ trích Tổng thống Syria Assad vì tiến hành một chiến dịch quân sự tàn bạo để cố thủ lấy vị trí lãnh đạo khiến hàng triệu người dân trở thành nạn nhân chiến tranh.

“Rất nhiều nhóm đã giết quá nhiều người vô tội nhưng vẫn không lực lượng nào so được với chính phủ Syria khi họ vẫn tiếp tục ném bom khắp nơi và tra tấn hàng nghìn tù nhân”, ông nói.

Ông Ban cũng phê bình gắt gao các thế lực bên ngoài đã hỗ trợ cho nhiều bên trong cuộc xung đột tại Syria. Ông cho rằng: “Các lực lượng bảo trợ đang nuôi dưỡng cỗ máy chiến tranh cũng đã để đôi tay của họ nhuốm máu. Tình hình hiện tại chính là kết quả của việc các chính phủ bỏ bê, tài trợ, tham gia và thậm chí là lên kế hoạch và tiến hành các vụ việc tàn bạo từ mọi phía”.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cũng không quên chỉ trích các chính trị gia đưa lực lượng tị nạn nước ngoài ra làm “kẻ chịu báng”, đặc biệt là người Hồi giáo, cũng như đang tạo ra một “tiền lệ chính trị nguy hiểm và bất chấp đạo lý”.

Đáp lại bài phát biểu của ông Ban Ki-moon, ngày 21/9, Press TV dẫn thông báo từ Bộ Ngoại giao Syria chỉ trích Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc đã đi quá xa trong vai trò giải quyết các vấn đề quốc tế. Thông báo còn lưu ý rằng, bài phát biểu của Tổng thư ký tại trụ sở của Liên Hiệp Quốc ở New York ngày 20/9 vừa qua đã “quá xa rời các quy định trong Hiến chương Liên Hiệp Quốc” và nhấn mạnh tổ chức thế giới này không đạt được bất cứ thành tựu nào trong việc giải quyết xung đột dưới thời ông Ban.

Tổng thống Obama thì có cái nhìn điềm đạm hơn về tình hình thế giới. Nguồn: AP

Trái ngược với ông Ban Ki-moon, Tổng thống Mỹ lại có cái nhìn nhẹ nhàng và tươi sáng hơn đối với tình hình chính trị thế giới trong bài phát biểu cuối cùng của mình tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Ông chủ Nhà Trắng đã lặp lại cam kết mạnh mẽ đối với chủ nghĩa đa biên và thế giới.

“Chúng ta có thể chọn lựa thúc đẩy một hình mẫu hợp tác và hội nhập tốt hơn hoặc chúng ta cũng có thể lựa chọn một thế giới chia rẽ sâu sắc và xung đột liên miên. Tôi muốn đề nghị ngày hôm nay tại đây rằng chúng ta cần phải tiến lên phía trước chứ không phải đi giật lùi”, Tổng thống Mỹ phát biểu.

Ông Obama sẽ rời nhiệm sở vào tháng 1/2017. Trong bài phát biểu cuối cùng của mình, ông cũng nhắc lại những thành tựu đã đạt được trong 8 năm qua, bao gồm giảm tỷ lệ cực nghèo, giải quyết vấn đề hạt nhân Iran, nối lại quan hệ với Cuba và ký kết thỏa thuận quốc tế về biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, ông Obama cũng cảnh báo về những sự việc không đi đúng hướng với trật tự thế giới, đã gây ra cuộc khủng hoảng tị nạn, suy thoái kinh tế và an ninh bất ổn. “Chúng ta đã thấy rất nhiều chính phủ ngăn chặn các nhà báo, kiểm duyệt thông tin. Các mạng lưới khủng bố đã lợi dụng mạng xã hội để “tẩy não” giới trẻ, gây nguy hại cho xã hội cũng như làm gia tăng tức giận trút lên đầu những người tị nạn và Hồi giáo vô tội”, ông Obama cho biết.

Về cuộc khủng hoảng ở Syria, Tổng thống Mỹ cho rằng sẽ không có một chiến thắng quân sự cuối cùng mà cần phản theo đuổi biện pháp ngoại giao. Ông cũng cảnh báo rằng “đống tro tàn của chế độ cực đoan vẫn sẽ tiếp tục cháy âm ỉ” và thế giới thì không nhỏ bé đến mức chúng ta có thể đơn giản xây một bức tường và ngăn chặn nó không làm ảnh hưởng đến xã hội.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Foreign Policy (Tạp chí Chính sách đối ngoại), tạp chí của Mỹ xuất bản 2 số/tháng. Tạp chí này được thành lập vào năm 1970, hiện nay do ông David Rothkopf làm chủ biên.

Tuệ Minh (lược dịch)