Kế hoạch hiện đại hóa hạm đội tàu chiến mặt nước của Hải quân Nga đang bị chậm tiến độ so với kế hoạch do thiếu linh kiện được thiết kế và sản xuất ở Ukraine.

Hồi năm ngoái, sau khi cuộc chiến ở miền đông Ukraine bùng phát, chính quyền Kiev đã quyết định cấm các công ty quân sự nước này xuất khẩu linh kiện sang Nga. Theo tạp chí The Diplomat, đây chính là lý do khiến kế hoạch đóng tàu đầy tham vọng có thời hạn tới năm 2050 của Hải quân Nga bị trì hoãn. 

Trong đó, hạm đội tàu chiến mặt nước của Nga chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ lệnh cấm vận của Ukraine. Do hai tàu hộ vệ tên lửa Đô đốc Grigorovich thuộc Project 11356 và Đô đốc Gorshkov thuộc Project 22350, sử dụng các động cơ tuabin khí do Ukraine sản xuất. 

Chương trình hiện đại hóa lực lượng tàu chiến mặt nước của Hải quân Nga hiện đang bị trì hoãn do Ukraine ngừng cung cấp động cơ. 

Theo kế hoạch, trong những năm tới, Hải quân Nga sẽ được nhận 16 tàu Đô đốc Gorshkov và 9 tàu Đô đốc Grigorovich. Song hiện nay, Nga chỉ có thể đóng 8 tàu Đô đốc Gorshkov và 6 tàu Đô đốc Grigorovich. 

Hai chiếc tàu đầu tiên thuộc lớp Đô đốc Gorshkov là tàu Đô đốc Gorshkov và Đô đốc Kasatonov hiện đang sử dụng các tuabin khí M90FR do công ty Zorya-Mashproekt ở Ukraine thiết kế và sản xuất. Công ty này là một trong số những cơ sở quan trọng hỗ trợ chương trình đóng tàu chiến mặt nước của Nga kể từ sau khi Liên Xô cũ tan rã. Hiện Zorya-Mashproekt đang hoạt động tại Mykolaiv ở miền đông nam Ukraine. 

Theo chuyên gia quân sự Nga Dmitry Gorenburg, đáng lẽ Nga đã nhận được thêm các động cơ sử dụng cho 2 tàu hộ vệ Đô đốc Gorshkov và 4 tàu Đô đốc Grigorovich. 

Còn theo đánh giá của IHS Jane’s Defense Weekly, do Nga đang cố gắng phát triển khả năng tự sản xuất các động cơ M90FR nội địa, kế hoạch hạ thủy và biên chế thêm 4 tàu Đô đốc Gorshkov từng được kỳ vọng triển khai vào năm 2020, sẽ bị hoãn lại. Ngay cả, 3 tàu Đô đốc Grigorovich cũng chịu cảnh tương tự. Nói cách khác, ngành công nghiệp đóng tàu của Nga hiện chỉ sản xuất đủ động cơ cho 2 tàu Đô đốc Gorshkov và 3 tàu Grigorovich. 

Hôm 8/6, công ty đóng tàu USC của Nga ra tuyên bố về việc đơn vị này đã trao bản hợp đồng cho NPO Saturn, nhà sản xuất động cơ máy bay của Nga, để sản xuất và thử nghiệm động cơ tuabin M90FR cho tới năm 2017. 

Tuyên bố trên hoàn toàn trùng khớp với đánh giá của giới chuyên gia quân sự phương Tây về việc "quá trình chuyển sang sản xuất đông cơ nội địa của Nga được kỳ vọng diễn ra trong 2 – 3 năm tới". 

Theo nghiên cứu năm 2014 của Viện Các quân chủng thống nhất Hoàng gia Anh, "khoảng 30% hoạt động xuất khẩu quân sự của Ukraine sang Nga là 'hàng độc' và Nga không thể thay thế". 

USC thông báo công ty này sẽ kiện Kiev về việc không chuyển giao số động cơ mà họ đã đặt và trả tiền trước cho Ukraine. 

Về phần mình, Nga coi việc sản xuất hai tàu chiến mặt nước thế hệ mới là xương sống trong chương trình hiện đại hóa lực lượng tàu mặt nước. Trong đó, các tàu hộ vệ Đô đốc Gorshkov sẽ được trang bị 16 tên lửa hành trình Oniks (SS-N-26 “Strobile”) hoặc Kalibr (SS-N-27 “Sizzler”). 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin The Diplomat, một tạp chí có trụ sở ở Tokyo, chuyên về chính trị, văn hóa và xã hội tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.


MINH THU (lược dịch)