Giới quan sát Trung Quốc nhận định Hàn Quốc và Triều Tiên chưa sẵn sàng tham gia một cuộc chiến tổng lực dù căng thẳng đã lên tới đỉnh điểm buộc giới chức cấp cao hai nước phải tiến hành đàm phán.

Các cuộc đấu pháo bất ngờ hôm 20/8 đã đẩy bán đảo Triều Tiên tới miệng hố chiến tranh. Để tránh những thiệt hại cả về người và của, giới chức hàng đầu Hàn – Triều đã nhanh chóng cho tổ chức các cuộc thảo luận hiếm hoi. Lần gặp gỡ gần nhất là vào chiều ngày 23/8.

Cuộc đàm phán bất thường đầu tiên tại làng đình chiến Panmunjom bên trong khu vực phi quân sự (DMZ) bắt đầu vào chiều ngày 22/8, ngay sau khi tối hậu thư Triều Tiên yêu cầu Hàn Quốc ngừng chương trình tuyên truyền chống Bình Nhưỡng hoặc phải đối mặt với các cuộc tấn công quân sư, hết thời hạn. 

Binh sĩ ở vùng biên giới của hai miền Triều Tiên được đặt trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu. 

Theo Thời báo Hoàn Cầu, ngay cả khi hai bên đang tiến hành đàm phán, cả quân đội Hàn Quốc và Triều Tiên vẫn luôn được đặt trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết Bình Nhưỡng đã cho triển khai tăng gấp đôi giàn pháo binh ở khu vực biên giới, hạm đội tàu ngầm cùng 50 tàu chiến cũng đã rời khỏi căn cứ. 

Còn theo hãng tin Yonhap, 6 chiến đấu cơ của Hàn Quốc vốn đang tham dự một cuộc diễn tập chung với quân đội Mỹ ở Alaska cũng đã được lệnh trở về căn cứ trước 2 ngày so với kế hoạch. Chính phủ Hàn Quốc khẳng định họ không có kế hoạch ngừng chương trình tuyên truyền ở biên giới giáp Triều Tiên. 

Trong một tuyên bố, Nhà Xanh (Phủ Tổng thống Hàn Quốc) nhấn mạnh hai phái đoàn đại diện Hàn – Triều đã cùng bắt tay và mỉm cười thân thiện trước khi bắt đầu cuộc họp nhằm tìm ra giải pháp tháo gỡ căng thẳng và cải thiện quan hệ ngoại giao hai nước. 

Những căng thẳng gần đây giữa hai miền Triều Tiên xuất phát từ vụ việc hồi đầu tháng này, Bình Nhưỡng bị cáo buộc là thủ phạm bí mật đặt mìn ở khu vực biên giới, làm hai binh sĩ Hàn Quốc bị thương nặng. Về phần mình, Triều Tiên đã phủ nhận lời buộc tội trên. 

Vài ngày sau đó, Seoul bắt đầu nối lại chương trình tuyên truyền chống Bình Nhưỡng trên loa phát thanh trong 3 giờ đồng hồ. Hàn Quốc đã cho chấm dứt chương trình tuyên truyền này hồi năm 2004. 

Căng thẳng leo thang tới đỉnh điểm hôm 20/8, khi Triều Tiên được cho đã bắn 4 quả đạn pháo về phía lãnh thổ Hàn Quốc. Triều Tiên khẳng định quốc gia này không phải là thủ phạm bắn phát súng khơi mào căng thẳng đầu tiên đồng thời đặt khu vực tiền tuyến vào "tình trạng chiến tranh"và ban bố tối hậu thư yêu cầu Seoul ngừng chương trình phát thanh chống Bình Nhưỡng. Hạn chót của tối hậu thư kết thúc vào ngày 22/8 mà không xảy ra bất cứ cuộc đụng độ nào, theo Thời báo Hoàn Cầu. 

Dấu hiệu căng thẳng lắng dịu 

Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA dẫn tuyên bố của Bộ Ngoại giao Triều Tiên hôm 21/8 cho hay để bảo vệ hệ thống chính trị và tính mạng người dân, quân đội và nhân dân Triều Tiên sẽ không khơi mào một cuộc chiến tổng lực mà đơn giản chỉ có hành động phản công và trả đũa. 

Thậm chí, trong một tuyên bố ngắn gọn hôm 22/8 trước thời điểm bắt đầu các cuộc thảo luận cấp cao tại làng đình chiến Panmunjom, KCNA nhấn mạnh Triều Tiên hy vọng căng thẳng tại hai miền sẽ sớm chấm dứt. 

Quan chức Hàn - Triều gặp gỡ bàn giải pháp hạ nhiệt căng thẳng. 

Ông Cao Shigong, một thành viên thuộc Hiệp hội Nghiên cứu châu Á – Thái Bình Dương tại Trung Quốc cho rằng Triều Tiên dường như có nhiều động cơ chính trị khác hơn là khơi mào một cuộc chiến với Hàn Quốc. 

"Triều Tiên muốn ngăn chặn các cuộc tập trận quân sự thường niên mang tên "Tự do Ulchi" giữa Hàn Quốc và Mỹ. Dựa trên kinh nghiệm, Bình Nhưỡng chỉ mạnh mồm chứ ít khi hành động", Thời báo Hoàn Cầu dẫn lời ông Cao.  

Cuộc diễn tập "Tự do Ulchi" dự kiến diễn ra vào cuối tháng Tám, với sự tham gia của 50.000 binh sĩ Hàn Quốc và 30.000 quân nhân Mỹ. Cuộc tập trận còn mô phỏng một cuộc tấn công của Triều Tiên nhằm giúp binh sĩ Mỹ - Hàn chuẩn bị sẵn phương án đối phó trong thực tế. 

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Triều Tiên tại Học viện Khoa học xã hội Liêu Ninh, ông Lü Chao nhận định việc Triều Tiên quyết định triển khai thêm quân tới khu vực biên giới và tuyên bố tình trạng bán quân sự chỉ nhằm tạo sự áp đảo trước Hàn Quốc. "Đây không phải là dấu hiệu bùng nổ chiến tranh", ông Lü nói. 

Ngoài ra, khi Hàn Quốc yêu cầu ông Hwang Pyong-so, tướng quân đội hàng đầu kiêm Chủ nhiệm Tổng cục chính trị quân đội Triều Tiên tham gia các cuộc đàm phán tại làng Panmunjom, Bình Nhưỡng đã chấp nhận lời đề nghị. Theo ông Lü, điều đó cho thấy Triều Tiên hy vọng căng thẳng giữa hai bên không bị làm rối thêm. 

Căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên bùng nổ đúng thời điểm Trung Quốc đang chuẩn bị cho buổi lễ diễu binh quy mô lớn tại Quảng trường Thiên An Môn vào ngày 3/9 tới nhân buổi lễ kỷ niệm lần thứ 70 "chiến thắng phát xít Nhật". 

Hôm 21/8, Trung Quốc đã yêu cầu các bên liên quan kiềm chế và có những biện pháp ngăn chặn leo thang căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên. "Chúng tôi hối thúc các bên liên quan giữ bình tĩnh và kiềm chế, có những biện pháp giải quyết căng thẳng phù hợp thông qua đối thoại và liên lạc đồng thời ngăn chặn các hành động làm leo thang căng thẳng", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh nhấn mạnh. 

Theo bà Hoa, Trung Quốc quyết bảo vệ nền hòa bình và ổn định trong khu vực và phản đối mọi hành động làm leo thang căng thẳng. 

Cũng trong ngày 21/8, Hàn Quốc khẳng định họ đã giữ thái độ kiềm chế trong nhiều thập niên và dù bất cứ quốc gia nào kêu gọi các bên giữ bình tĩnh cũng không thể giúp cải thiện tình hình trên bán đảo Triều Tiên. 

Chuyên gia Lü nhấn mạnh Triều Tiên nên hiểu rằng Trung Quốc đánh giá cao giá trị của mối quan hệ song phương giữa Bình Nhưỡng và Bắc Kinh. Ngoài ra, Trung Quốc giữ thế trung lập và không có ý nghiêng về bênh vực Triều Tiên hay Hàn Quốc. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Thời báo Hoàn Cầu, một nhật báo khổ nhỏ tại Trung Quốc, tờ báo này được quản lý bởi Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

MINH THU (lược dịch)