Chỉ trong vòng vài tiếng đồng hồ, các bác sĩ đã di chuyển quả tim và lá gan của người chết não từ bệnh viện Chợ Rẫy ra Bệnh viện Việt Đức Hà Nội để tiến hành ghép cho hai bệnh nhân.

Bác sĩ Dung và bệnh nhân được ghép gan.

Quyết định nhanh chóng từng giây

Giáo sư TS Nguyễn Tiến Quyết – Nguyên giám đốc Bệnh viện Việt Đức bác sĩ ca mổ ghép gan cho bệnh nhân Trần Ngọc Hải 59 tuổi, Hà Nội vui mừng cho biết bệnh nhân được ghép gan rạng sáng ngày 5/9 tại Bệnh viện Việt Đức sức khỏe đã ổn định. Bệnh nhân có thể ăn uống được bình thường, nói chuyện được. Hai bệnh nhân vốn là một người bị ung thư gan giai đoạn cuối và một người bị giãn cơ tim.

Còn PGS Nguyễn Hữu Ước – Trưởng khoa Tim mạch Bệnh viện Việt Đức cho biết bệnh nhân được ghép tim đang hồi phục rất tốt, chỉ 7 – 10 ngày nữa bệnh nhân có thể ra viện. 

Ngày 4/9/2015, sau khi nhận được thông tin từ Trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người thông báo Bệnh viện Chợ Rẫy có người chết não hiến tạng nhưng bên trong Bệnh viện Chợ Rẫy không có người ghép phù hợp nên Bệnh viện Chợ Rẫy đã rà soát các những bệnh nhân chờ ghép gan, tim có chỉ số ghép tạng phù hợp để chuẩn bị quá trình ghép tạng.

GS Trịnh Hồng Sơn – Phó Giám đốc Bệnh viện Việt Đức cho biết lúc ấy mọi công tác chuẩn bị được gấp rút thực hiện thật nhanh. Mỗi người một công việc khác nhau. Bác sĩ Sơn đã nhanh chóng liên hệ với bên Cục Hàng không để có thể đáp chuyến bay sớm nhất vào TP.HCM lấy tạng. Cùng đi với GS Sơn là PGS Ước. 

GS Sơn kể khi vừa đến Bệnh viện Chợ Rẫy, công tác mở cho người chết não đã được Bệnh viện Chợ Rẫy chuẩn bị sẵn, các bác sĩ chỉ việc lấy tạng là gan và tim rồi cho vào nước, bọc qua nhiều túi nilon rồi ướp đá mang về Hà Nội. Trong thời gian lấy tạng, phía Bệnh viện Chợ Rẫy cũng tranh thủ từng phút làm thủ tục hàng không để điều bác sĩ mang tạng ra Hà Nội.

GS Sơn kể dù việc gấp gáp nhưng quy tắc an toàn hàng không vẫn phải đặt lên hàng đầu. Nhưng sau khi giải thích, phía an ninh sân bay cũng hiểu. Nhân viên hàng không ở sân bay đã tìm cho các bác sĩ chuyến bay sớm nhất để vào TP.HCM rồi đến 18 giờ sau khi lấy tạng, các bác sĩ vội vàng ra sân bay đưa tạng về nhưng đến 21 giờ mới có chuyến bay về Hà Nội.

Điện thoại của các bác sĩ hai đầu cầu không ngơi phút nào. Từng biến động trong di chuyển hành trình họ đều thông báo cho nhau cho đến khi về đến Hà Nội làm giải phẫu tạng, các tế bào tạng vẫn còn rất hoàn hảo, hành trình đưa tạng từ TP.HCM về Hà Nội tạm thở phào nhẹ nhàng hơn. Đến lúc ấy, chính những bác sĩ ấy lại bắt tay ngay vào ca ghép cho hai bệnh nhân.

Giây phút xúc động không nói nên lời

PGS Ước kể mỗi người đều cố gắng từng giây từng phút bởi chất lượng của tạng được ghép quyết định cho ca ghép có thành công hay không. Nhớ lại khoảnh khắc ấy, PGS Ước tâm sự: “Chúng tôi rửa tạng ngay ở trong bàn phẫu thuật. Mọi người đều cố gắng thật nhanh. Những y tá ở bên ngoài chuẩn bị quần áo thường phục cho bác sĩ vào chiếc túi nilong để sẵn trên ô tô. Lấy xong tạng là các bác sĩ mặc quần áo phòng mổ lên luôn ô tô cứu thương ra sân bay.

Các bác sĩ tại Bệnh viện Việt Đức thông báo về ca ghép tim và gan từ bênh nhân chết não ngày 5/9

Trên ô tô mọi người mới thay quần áo. Lên máy bay, hành trình bảo quản tạng cũng được bác sĩ chú ý nghiêm ngặt. Trên ô tô tôi đã nghĩ làm thế nào để ra một đường ống có thể tiêm dung dịch bảo quản tạng vào trong túi đựng tạng. Chúng tôi phải trực tiếp tiêm vào quả tim, lá gan đó”.

Khi đến sân bay Nội Bài, vừa xuống sân bay các bác sĩ lại điện về Bệnh viện Việt Đức cho đầu cầu “ở nhà” chuẩn bị sẵn sàng đón tạng về. 

Thạc sĩ Đào Kim Dung – bác sĩ tham gia ca mổ ghép gan đêm hôm đó vẫn chưa quên được cảm giác hồi hộp, rưng rưng ngày hôm đó. Họ giữ lại những tin nhắn thông báo hành trình, những cuộc điện thoại của mọi người với nhau. 

Thạc sĩ Dung kể “Hôm ấy, các anh ở trong nam trước khi lên máy bay còn bảo chúng tôi nếu máy bay bị rơi hay mất liên lạc hãy mời khoa chuẩn đoán hình ảnh lên để chiếu xạ khối u gan cho bệnh nhân”. Các phương pháp dự phòng đã được các bác sĩ chuẩn bị hết để làm thế nào bệnh nhân không thể tử vong.

Ngay sau khi tạng được đưa về, bác sĩ Dung kể GS Sơn đã lao luôn vào phòng mổ, công đoạn cuối cùng phóng tích khối gan hỏng đã được thực hiện. Mọi thứ đến nay vẫn như một giấc mơ vì mọi người đều làm nhanh nhất có thể. 

Giáo sư Quyết cho biết thời gian đưa tạng từ TP.HCM về đến Bệnh viện Việt Đức mất khoảng 6 -7 tiếng. Đây là khoảng thời gian vàng vì hiện nay trên thế giới cho phép thời gian bảo quản tạng từ 8 – 10 tiếng. Tim thì ngắn hơn một chút.

Ph. Thúy