Ngày 4/4, những tiết lộ trong Hồ sơ Panama, một bản phân tích các tài tiệu tài chính mật của hãng luật Mossack Fonseca bị rò rỉ và được Hiệp hội Nhà báo Điều tra Quốc tế (ICIJ) công bố đã mang đến hệ quả to lớn đối với cộng đồng quốc tế.

Từ lâu nhiều người đã tin rằng một mạng lưới tài chính “đen” đang lớn mạnh trên toàn thế giới. Dù vậy, việc 11,5 triệu tài liệu cho thấy cách thức hãng Mossack Fonseca hợp tác với các tổ chức tài chính tầm cỡ quốc tế như UBS, HSBC, Societe Generale v.v… để giúp rất nhiều nhân vật nắm giữ chức vụ cao cấp và những người nổi tiếng giấu tải sản tại những công ty nước ngoài vẫn là tin tức gây chấn động trên toàn thế giới.

Những tài liệu mật của Mossack Fonseca có thể sẽ gây ra những hậu quả kinh tế và chính trị khó lường.

“Sự tồn tại của những công ty ma và việc chính phủ các nước không yêu cầu luật sư, công ty tư vấn doanh nghiệp và các ngân hàng thu thập thông tin về các khách hàng của mình, đã khiến dòng tiền bẩn được lưu thông trên khắp thế giới mà không gặp bất kỳ trở ngại nào”, bà Heather Lowe, một giám đốc của công ty Global Financial Integrity (Mỹ) cho biết.

Đây cũng là một trong những đề tài có thể sẽ được nhắc đến trong các cuộc tranh luận giữa các ứng cử viên Tổng thống Mỹ. Cử tri ai cũng biết rằng thể chế hiện tại chỉ đang làm lợi cho một số ít cá nhân chứ không phải cho phần đông người dân. Đây là điều mà ông Bernie Sanders và ông Donald Trump đã nhắc đến trong các bài phát biểu của mình. Hồ sơ Panama một lần nữa chứng minh rằng, trong bối cảnh kinh tế hội nhập, tài sản của số ít cá nhân giàu có được vận chuyển một cách tự do giúp những cá nhân này có thể dễ dàng trốn thuế.

Sắp tới, nhiều khả năng nhiều cuộc tranh luận nảy lửa về những cái lợi và cái hại của nền kinh tế tự do sẽ nổ ra. Có người sẽ bàn luận về lợi ích của thương mại tự do, có người sẽ kêu gọi chống nạn trốn thuế. Nhiều người sẽ nói đến việc dòng tiền mặt có thể dễ dàng luân chuyển trên khắp thế giới, cho phép các công ty chuyển vị trí tổng hành dinh sang một quốc gia đánh thuế nhẹ tay mà vẫn đảm bảo hoạt động kinh doanh.

Nhà kinh tế học người Mỹ Peter Atwater cho biết: “Cử tri đang ngày càng tỏ ra tức giận trước tình trạng các yếu nhân và tập đoàn lớn đang ngày càng biết cách lẩn tránh. Những cá nhân thiểu số này có thể chuyển tài sản của mình đến bất kỳ nơi nào họ muốn và được lợi từ hành động này, còn những người còn lại thì không thể làm vậy, thậm chí họ còn phải hứng chịu những hậu quả nặng nề để lại, ví dụ như nạn thất nghiệp hay những vấn đề môi trường”.

Không chỉ có Mỹ và các quốc gia phát triển khác, công ty Global Financial Integrity cho biết các quốc gia đang phát triển đang đã mất 7,8 nghìn tỷ USD tiền mặt từ năm 2004 đến 2013 vì những hành động mà Mossack Fonseca đã làm cho khách hàng của họ. Vào thời điểm kinh tế các nước đang phát triển chững lại khiến các chuyên gia lo ngại rằng một cuộc suy thoái khác sẽ xảy ra trong tương lai gần, việc các cá nhân giấu tài sản của mình ra nước ngoài sẽ mang đến những hậu quả khó lường.

Time (đặc điểm phân biệt được viết hoa là TIME) là một tạp chí tin tức hàng tuần của Mỹ. Từ "TIME" từng được tạp chí này giải thích là biểu tượng cho dòng chữ "The International Magazine of Events" (tạm dịch: một tạp chí quốc tế cho những sự kiện). Một trong những sự kiện nổi bật hàng năm là cuộc bầu chọn Nhân vật của năm (Person of the Year, trước năm 1999 là Man of the Year) trong một ấn bản đặc biệt, là những nhân vật được xem là có ảnh hưởng nhất trong mảng tin tức của năm vừa qua.

Anh Tuấn (lược dịch)