Phạm nhân chuẩn bị trở lại cộng đồng sau thời gian dài thụ án gặp nhiều khó khăn khác nhau, trong đó nhiều vấn đề có thể được giải quyết nếu được tiếp cận với các dịch vụ pháp lý.

Phạm nhân được trợ giúp pháp lý trước khi trở về cộng đồng

Trung tâm Tư vấn Pháp luật của ĐH Luật TPHCM và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) chia sẻ kết luận này trong buổi hội thảo do hai cơ quan tổ chức ngày 29/6 ở Văn phòng của Liên hợp quốc tại Hà Nội, nhằm thảo luận kết quả từ một dự án thí điểm cung cấp hỗ trợ pháp lý di động ở 5 nhà tù, dành cho các phạm nhân sắp mãn hạn tù theo bản án của họ.

Ông Scott Ciment, Cố vấn Chính sách về Pháp quyền của UNDP cho biết: “Khó khăn về giấy chứng minh nhân dân, giải quyết hồ sơ lý lịch tư pháp, đăng ký hộ khẩu và các rắc rối gia đình là những vấn đề thường gặp. Một số phạm nhân đọc viết còn khó. Chương trình này được thiết kế để giúp phạm nhân tái hoà nhập xã hội thông qua trợ giúp thông tin pháp lý cơ bản do các sinh viên luật thực hiện với sự hỗ trợ củacác giảng viên và luật sư”.

Trước khi đến các nhà tù, 50 sinh viên tại ĐH Luật TPHCM đã gửi phạm nhân bảng câu hỏi đánh giá nhu cầu pháp lý để đảm bảo công tác trợ giúp pháp lý hữu ích đối với phạm nhân. Sau đó, sinh viên cùng với các giảng viên và luật sư phân tích đánh giá nhu cầu và làm quen với các vấn đề pháp lý mà phạm nhân có thể nêu trong các phiên tư vấn. Tiếp theo, sinh viên gặp và nói chuyện với hơn 600 phạm nhân ở 5 trại giam [Long Hoà, Cây Cầy, Thanh Hoá (2 phân trại), và Thủ Đức (Z30D)]. Các sinh viên đã ghi chép và cung cấp thông tin tại các buổi tư vấn trực tiếp. Khi ra tù, các cựu phạm nhân có thể đến trung tâm Tư vấn Pháp lý để tiếp tục được trợ giúp.

ĐH Luật TPHCM cũng soạn thảo sổ tay gồm nhiều hình vẽ dễ hiểu và danh sách đầu mục dành cho phạm nhân, tập trung vào những thông tin pháp lý cơ bản mà họ cần để có để tái hoà nhập. Các cuốn sổ tay này được phân phát cả trong và ngoài các trại giam và tại các Trung tâm Tư vấn Pháp lý. Đại học Luật đã phối hợp cẩn thận với các cơ quan chức năng để đảm bảo tuân thủ các quy định của trại giam.

Chương trình này đã thu hút sự quan tâm từ các cơ sở cải huấn khác và họ mong muốn kế thừa và phát huy thành công của chương trịnh. Trung tá Phạm Thị Minh Hải, Phó Giám thị một trại giam, hoan nghênh dự án trợ giúp pháp lý này. Tại hội thảo, bà cho biết công việc của bà là tạo môi trường an toàn và an tâm cho phạm nhân, và việc hợp tác với ĐH Luật TPHCM sẽ rất hữu ích cho việc thực hiện cả hai nhiệm vụ này.

Ông Dương Hoán, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp Luật, chia sẻ điều quan trọng là phải liên hệ chặt chẽ với lãnh đạo trai giam để có được thời gian thích hợp nhất cho việc tiến hành trợ giúp pháp lý. Đồng thời, dự án cũng giúp các sinh viên luật tham gia có cơ hội áp dụng trên thực tế những kiến thức pháp luật mà họ đang học. Một sinh viên luật năm hai cho biết: “Từ trước đến nay, tôi không biết bên trong trại giam thế nào. Việc tham gia hoạt động này là cơ hội tốt cho tôi học hỏi những điều như thế và cũng là cơ hội cho tôi giúp phạm nhân có thêm kiến thức về luật”.

N. Huyền