Trong một cuộc họp báo diễn ra vào ngày 12/6, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi đã cảnh báo Nhật Bản không được can thiệp vào tranh chấp trên Biển Đông.

“Phía Trung Quốc rất phẫn nộ và quan ngại sâu sắc trước những động thái tiêu cực của Nhật Bản. Chúng tôi đã có nhiều cuộc trao đổi với Nhật Bản về vấn đề này”, ông Hồng Lỗi cho biết.

Nhật Bản đã tuyên bố kế hoạch tập trận với Philippines trên Biển Đông.

Ông nói thêm rằng, Nhật Bản không có liên quan đến vấn đề Biển Đông. Theo ông, gần đây nước này đã có "hành động bất thường gây căng thẳng" ở vùng biển này. Động thái của Nhật Bản không giúp giải quyết tranh chấp trên Biển Đông hay gây dựng hòa bình và ổn định trong khu vực. Nó cũng có ảnh hưởng không tốt đối với quan hệ và đi ngược lại tiến trình hợp tác song phương giữa Nhật Bản và Trung Quốc.

Ồng Hồng yêu cầu Nhật Bản hãy cam kết không tham gia vào tranh chấp Biển Đông, chấm dứt việc làm trầm trọng hóa vấn đề ở Biển Đông bằng việc kích động các bên vì lợi ích của mình và không buộc tội vô căn cứ đối với Trung Quốc. Ông mong muốn Nhật Bản tôn trọng những nỗ lực của Trung Quốc và các nước ASEAN nhằm đảm bảo hòa bình và ổn định trên Biển Đông.

Phát biểu của ông Hồng được đưa ra sau khi Lực lượng Tự vệ Hải quân Nhật Bản tuyên bố sẽ tổ chức một cuộc tập trận chung với Philippines trên Biển Đông vào cuối tháng này.

“Chúng tôi sẽ công bố chi tiết thời gian và các loại tàu tham gia ngay sau khi thống nhất kế hoạch”, ông Tomohisa Takei, tham mưu trưởng Hải quân Nhật Bản trả lời truyền thông địa phương. Tuy nhiên, các báo Nhật Bản đưa tin Tokyo sẽ cho phép một máy bay do thám P3-C Orion tham gia diễn tập.

Tháng trước, Nhật Bản đã điều 2 chiến hạm tới Biển Đông để tham gia một cuộc diễn tập 1 ngày với Philippines và có thông tin cho rằng một trong số những tàu chiến hiện đại nhất cũng có mặt. Cuộc tập trận này diễn ra cách Bãi đá Scarborough, nơi Trung Quốc và Philippines đang tranh chấp, chỉ 300km.

Mỹ bày tỏ ủng hộ sự tham gia của Nhật Bản tại Biển Đông và đã đề xuất cùng với nước này tuần tra vùng biển khu vực. Trong một buổi phỏng vấn với Reuters, Đô đốc Robert Thomas, quan chức cấp cao của lực lượng hải quân Mỹ ở Thái Bình Dương nói rằng: “Tôi nghĩ sự xuất hiện của Hải quân Nhật Bản tại Biển Đông là hợp lý”.

Ông Thomas nhận định, khả năng chiến đấu của Trung Quốc trong khu vực hiện nay vượt trội các nước láng giêng, và Nhật Bản có thể cân bằng sức mạnh. Mỹ cũng kêu gọi Trung Quốc hãy dừng các dự án cải tạo đảo trên Biển Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe hiện đang nỗ lực nhằm đưa một đạo luật cho phép quân đội Nhật Bản có quyền “tự vệ cho khu vực“ được thông qua. Điều này sẽ hạ thấp rào cản pháp lý trong việc điều động quân đội và giúp Nhật Bản có thể hoạt động ở Biển Đông.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)