Cuối tháng 8/2016 vừa qua, dich vụ tự xét nghiệm nhanh HIV bằng que thử nước bọt đã chính thức được giới thiệu tại Việt Nam. Đây là một trong những bước đột phá của chương trình phòng chống HIV tại Việt Nam.

Trước đó vào tháng 12/2015, dịch vụ tư vấn và xét nghiệm chẩn đoán HIV bằng que thử và lấy máu đầu ngón tay cũng đã được các tổ chức cộng đồng nam quan hệ đồng giới (MSM) và cộng đồng chuyển giới nữ (TG) thực hiện thí điểm miễn phí ngay tại văn phòng của họ, không phải tại phòng khám, cho nam quan hệ đồng giới (MSM).

Đây là hai trong những nỗ lực của Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) và chính phủ Hoa Kỳ thông qua USAID nhằm tăng cường tiếp cận xét nghiệm HIV cho các nhóm có nguy cơ lây nhiễm HIV cao tại Việt Nam. 

Như vậy, các nhóm có nguy cơ lây nhiễm HIV cao sẽ có thêm lựa chọn để được chẩn đoán về tình trạng HIV của mình thông qua hai cách: tự xét nghiệm tình trạng HIV cho mình (Self-test), hoặc được nhân viên hỗ trợ cộng đồng đã qua đào tạo tư vấn và xét nghiệm giúp mình (Lay-test) - bằng que thử và cho ra kết quả chỉ sau 20 phút.

Đây là những kỹ thuật xét nghiệm sàng lọc HIV đơn giản, dễ thực hiện, độ chính xác cao (độ nhạy và độ đặc hiệu> 99%), cho kết quả trong vòng 20 phút. 

Chỉ khi kết quả là “có phản ứng”, khách hàng mới cần phải đến cơ sở y tế để được xét nghiệm khẳng định có dương tính với HIV hay không. 

Giải pháp này chẳng những giúp khách hàng có kết quả nhanh chóng, đảm bảo tính riêng tư và bảo mật, không lo xã hội kỳ thị và phân biệt đối xử, và có thể chủ động phòng bệnh hoặc điều trị kịp thời. Các xét nghiệm nhanh này còn giảm tải cho các phòng khám và phòng xét nghiệm.

Cung cấp dịch vụ Lay-test và Self-test nằm trong khuôn khổ Dự án Tăng trưởng thị trường do Chính phủ Hoa Kỳ thông qua USAID tài trợ cho tổ chức PATH, Trung tâm LIFE triển khai và điều phối thực hiện hợp phần tại TP.HCM. Dự án sẽ cung cấp, tư vấn miễn phí cho những người thuộc nhóm nguy cơ cao như: nam quan hệ tình dục đồng giới nam, nữ chuyển giới, người tiêm chích ma túy và phụ nữ mại dâm.

Để có thể giới thiệu rộng rãi dịch vụ xét nghiệm nhanh HIV này, Trung tâm LIFE chính thức công bố và triển khai Hotline 0943 108 138 - đây là đường dây nóng tư vấn và cung cấp dịch vụ xét nghiệm và tự xét nghiệm HIV tại cộng đồng, do LIFE điều phối và quản lý tại khu vực TP.HCM.

Dự kiến sẽ có gần 12.000 bộ xét nghiệm được cung cấp và phân phối miễn phí tại các nhóm cộng đồng (CBO). Hiện LIFE đã thiết lập mạng lưới CBO ở 24/24 quận/huyện tại TP.HCM và sẵn sàng cung cấp dịch vụ xét nghiệm HIV tại cộng đồng.

An Nhiên