Thế giới đều nhìn thấy rõ vai trò quan trọng của phiến quân Houthi trong cuộc xung đột ở Yemen.

 

Phiến quân Houthi là ai?

Phiến quân Houthi là một nhóm vũ trang nổi dậy, còn được biết đến với tên gọi Ansar Allah, theo dòng Hồi giáo Shia Zaidi. Người theo dòng Hồi giáo này chiếm 1/3 dân số Yemen và đã kiểm soát miền Bắc Yemen trong gần 1000 năm cho đến năm 1962.

Xung đột giữa các phe phái ở Yemen đã không thể làm kinh tế đất nước phát triển.

Lực lượng Houthi được đặt tên theo Hussein Badr al-Din al-Houthi. Ông ta đã lãnh đạo cuộc nổi dậy đầu tiên vào năm 2004 nhằm giành được nhiều quyền tự trị hơn tại tỉnh Saada và bảo vệ tôn giáo Zaidi và phong tục truyền thống khỏi sự xâm lấn có thể xảy ra bởi người dòng Hồi giáo Sunni.

Sau khi Houthi bị quân đội Yemen tiêu diệt vào năm 2004, gia đình ông ta lên nắm quyền kiểm soát và tổ chức 5 lần nổi dậy nữa trước khi họ đạt được thỏa thuận ngừng bắn với chính phủ vào năm 2010.

Năm 2011, quân Houthi đã tham gia cuộc nổi dậy chống lại cựu Tổng thống Saleh và lợi dụng khoảng trống ở bộ máy điều hành cấp cao, họ đã mở rộng địa bàn ở Saada và tỉnh Amran lân cận.

Phiến quân sau đó cũng tham gia vào Hội nghị Đối thoại Quốc gia (NDC) được tổ chức tại Sanaa, và Tổng thống Hadi đã tuyên bố kế hoạch đưa Yemen trở thành một liên bang gồm 6 vùng chính vào tháng 2/2014.

Quân Houthi đã phản đối kế hoạch này, nói rằng điều này sẽ làm phía họ yếu đi.

Tương lai phía trước của Yemen rất mịt mờ.

 

 

Al-Qaeda và IS

Kể từ năm 2009, Yemen đã trở thành căn cứ hoạt động của các tay súng thuộc lực lượng khủng bố al-Qaeda. Sau khi người Yemen và các nhóm Ả Rập có mối liên hệ với al-Qaeda bắt tay nhau để cùng thành lập lực lượng al-Qaeda trên bán đảo Ả Rập (AQAP), tổ chức này đã trở thành một trong những nhà xuất khẩu khủng bố hàng đầu trên thế giới. Thậm chí, Mỹ còn coi AQAP là chi nhánh nguy hiểm nhất nằm trong mạng lưới của al-Qaeda. Trước khi tới Ả Rập Xê-út, gia đình của trùm khủng bố al-Qaeda là Osama bin Laden cũng từng sống ở khu vực phía nam Yemen.

Đáng nói, cuộc chiến chống lại AQAP của chính phủ Yemen đã nhận được sự hỗ trợ lớn từ phía Mỹ. Theo đó, kể từ năm 2007, Washington đã chuyển cho Yemen gói viện trợ quân sự trị giá hơn 500 triệu USD thông qua các chương trình của Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Mỹ đồng thời tiến hành nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào vị trí của các nhóm khủng bố nằm trên lãnh thổ Yemen.

Vụ đánh bom liều chết vào các nhà thờ ở thủ đô Sanaa của Yemenhôm 20/3 đã cướp đi sinh mạng của hơn 100 người. IS nhận là thủ phạm gây ra vụ tấn công.

Trong hoàn cảnh, nhiều nhóm vũ trang cùng chiến đấu một lúc trên lãnh thổ bao gồm quân chính phủ, phiến quân Houthi và AQAP, sự hỗn loạn ở Yemen đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho chủ nghĩa khủng bố phát triển. Nhiều tổ chức cực đoan có mối quan hệ với Nhà nước Hồi giáo IS tự xưng cũng đang hoạt động tại Yemen. Đây chính là lực lượng chuyên tổ chức các cuộc tấn công khủng bố nhằm vào quân đội chính phủ và dân thường.

Anh Tuấn (tổng hợp)