Quá trình mang thai của bạn kéo dài 9 tháng 10 ngày, trong khoảng thời gian đó bạn nên biết cơ thể mình cần bổ sung cái gì để giúp em bé được phát triển một cách toàn diện.

1/  Tháng thứ nhất

Tháng đầu của thai kỳ, cơ thể bắt đầu thay đổi, hormone nội tiết tố tăng lên, làm bạn thường xuyên cảm giác buồn nôn và khó chịu bụng. Lúc này, thật khó để có thể kết hợp ăn uống đủ chất và giúp làm dịu cơn thai nghén. Tuy nhiên, bạn có thể thực hiện tuyệt chiêu dưới đây để bổ sung sinh dưỡng hiệu quả: 

Trong tháng đầu mang thai, tuyệt đối không ăn thức ăn chưa nấu chín như
 trứng sống, thịt tái, sashimi…

Ăn một bữa ăn nhẹ giàu carbohydrate khoảng 15-20 phút trước khi ra khỏi giường. Để sẵn ở đầu giường một lọ bánh quy mặn, các loại hạt, ngũ cốc hoặc trái cây sấy khô.
-Chia 3 bữa ăn chính thành 6 bữa nhỏ mỗi ngày.
-Chọn các thực phẩm dễ tiêu hóa, kết hợp ăn tinh bột cùng nguồn protein nạc từ thịt gà và gá. Đừng quên uống thêm sữa ít béo và bổ sung thêm các chế phẩm từ sữa vào buổi sáng và buổi tối.
-Uống nước giữa các bữa ăn, chứ không nên uống trong bữa ăn.
-Tránh những món khó tiêu nhiều chất béo, chiên, rán, ngọt hoặc cay. Chúng chỉ khiến tình trạng ốm nghén của bạn thêm tồi tệ mà thôi!

Trong tháng đầu tiên này, bác sĩ thường khuyên bạn nên uống a-xít folic. Bổ sung dưỡng chất này là rất quan trọng cho sự phát triển của thai nhi. Bạn cũng có thể bổ sung thêm thực phẩm giàu folic như: Các loại rau xanh đậm, bánh mì và ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu. Trong tháng đầu mang thai, tuyệt đối không ăn thức ăn chưa nấu chín như trứng sống, thịt tái, sashimi…

2/Tháng thứ 2

Trong giai đoạn này, bào thai đang bắt đầu hình thành các bộ phận của cơ thể, nên bà bầu cần ăn uống hợp lý, có khoa học, đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Đặc biệt, mẹ cần bổ sung chất bột đường, chất đạm, chất béo để cung cấp năng lượng cho bào thai. Những dưỡng chất này dễ dàng tìm thấy trong các loại rau, hoa quả, thịt, cá, đậu nành...
Ngoài ra, trong thời gian này, cơ thể thai phụ thường có nhiều thay đổi như dừng vòng kinh, đau đầu, chóng mặt, vùng ngực có cảm giác đau...nên cần nghỉ ngơi điều độ, tránh lo lắng quá nhiều

 

Ngay từ những tháng mang thai đầu tiên mẹ nên xây dựng các kế hoạch ăn uống phù hợp

3/ Tháng thứ 3

 

Tháng thứ ba thích hợp với việc ăn canh gà trống và ăn nhiều các loại thịt, cá, trứng và các loại đậu.

4/  Tháng thứ 4

Khi thai nhi đang ở tháng thứ tư, bà bầu nên ăn làm nhiều bữa nhỏ, không nhai lệch về một bên hàm, nhai kỹ trước khi nuốt. Các loại đồ uống chứa các chất kích thích như rượu, bia nên bỏ ngay. Đồng thời, cần phải bổ sung các loại vitamin A, B1, B2, B6, B9, B12, E, D, C...

Vitamin A: Có trong trứng, sữa, tôm, cá, gan các loài động vật. Các loại rau quả có màu đậm (rau ngót, rau muống, rau dền, rau đay, rau khoai lang, cần ta, gấc, cà rốt, bí đỏ, đu đủ, xoài, củ khoai lang nghệ...) có nhiều caroten, khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành vitamin A. 

Vitamin B1: Có nhiều trong các loại đậu (đậu xanh, đậu đỏ...), các loại hạt  và ngũ cốc (gạo, bột mì) 

Vitamin B2: Trong các loại hạt ngũ cốc toàn phần hoặc thức ăn có nguồn gốc động vật thường chứa vitamin B2.

Vitamin B6: Có thể tìm thấy trong thịt gà, ngô, ruốc thịt, gan bê...

Vitamin B9 (hay còn gọi là axit  folic): Có nhiều trong măng tây, rau xanh, gan, thịt gà, trứng. 

Vitamin PP: Các loại hạt (lạc, vừng, đậu các loại), các loại rau (rau ngót, giá đậu xanh, cải xanh, rau dền đỏ, rau bí),  thịt, cá, tôm, cua, ếch đều có chứa vitamin PP.

Vitamin B12: Có thể dễ dàng tìm thấy loại vitamin này trong quả hạnh nhân, cải xoong, dưa bắp cải, sữa tươi, sữa bột, sữa chua, sữa đậu nành, nước khoáng hoặc pho mát làm từ thịt dê và thịt cừu...

Vitamin C: Có trong rau xanh (rau muống, rau ngót, bắp cải, cải xoong), quả chín (cam, chanh, bưởi, xoài, ổi...), khoai tây, khoai lang, củ cải, hành tây, ớt ngọt, rau mùi, ... 

Vitamin D: Dầu gan cá, thịt lợn, chất béo của sữa, cá, gan, lòng đỏ trứng.

Vitamin E: Quả mơ, quả đào, gạo, ngô, lúa mì, các loại dầu (dầu hướng dương, dầu lạc, dầu cọ...), rau dền, giá đậu. 

Tháng thứ tư, bà bầu nên ăn làm nhiều bữa nhỏ và bổ sung 
đầy đủ vitamin

5/ Tháng thứ 5

Thời gian này bạn sẽ cảm thấy tràn đầy năng lượng và năng động hơn hẳn so với 3 tháng đầu hoặc 3 tháng cuối. Trong 4 tháng đầu tiên mang thai, bạn nên tăng khoảng 3-4kg. Cuối tháng thứ 5, cần tăng thêm 1,5-2kg.

Cơ thể mẹ bầu lúc này bắt đầu trở nên cồng kềnh, nguyên do thường vì cơ thể tích quá nhiều nước. Vì vậy, bạn nên hạn chế ăn mặn, giảm lượng muối trong lúc nấu ăn, tránh thực phầm nhiều muối như khoai tây chiên, đồ ăn chế biến sẵn, dưa chua, ô-liu và các loại thịt xông khói.
Bên cạnh đó, uống nước thường xuyên, 8 ly mỗi ngày cộng thêm các loại nước lành mạnh khác. Uống nước nhiều giúp lọc bớt những chất lỏng không cần thiết trong cơ thể, giúp mẹ bầu nhẹ nhàng hơn.
Bác sĩ có thể yêu cầu bạn bổ sung thêm canxi trong giai đoạn này. Nhu cầu canxi tăng trong thai kỳ, vì vậy bầu nên để ý uống 2 ly sữa và thêm 2 phần ăn từ các chế phẩm từ sữa vào thực đơn ăn uống hằng ngày.
Đã qua rồi thời kỳ ốm nghén, buồn nôn, giờ đây bạn có thể cảm thấy thèm ăn rất nhiều thứ. Cẩn thận! Đây có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang thiếu chất, chẳng hạn muốn ăn thịt đỏ là dấu hiệu của thiếu sắt. Tuy nhiên, nếu thèm đồ ngọt, cố gắng hạn chế bầu nhé.

6/  Tháng thứ 6

Ở giai đoạn này, thai nhi sinh trưởng rất nhanh, các bộ phận trên cơ thể đã dần dần rõ rệt, người mẹ đã có thể cảm nhận được sự chuyển động của thai nhi. Vì vậy, trong tháng thứ sáu của thai kỳ, bà bầu nên thay đổi chế độ ăn uống, bổ sung các món ăn có nhiều lòng trắng trứng gà để tăng cường lượng can xi cho cơ thể. Nếu người mẹ không có đủ lượng canxi cho thai nhi hấp thụ, có khả năng đứa trẻ sau này sinh ra rất dễ bị loãng xương, đau răng, viêm lợi hoặc có hiện tượng bị gù lưng. 

Ngoài ra, phụ nữ mang thai từ 5-6 tháng cũng rất dễ phát sinh bệnh thiếu máu, bởi lượng sắt và máu cần cho thai nhi sẽ tăng lên gấp đôi. Vì vậy, để tránh rơi vào tình trạng nguy hiểm khiến thai nhi sinh trưởng chậm mẹ cần bổ sung ngay một lượng sắt cần thiết vào cơ thể. 

Các loại rau như cải trắng, khoai tây, các loại đậu, gan động vật, trứng, hạt vừng, hoa quả... không chỉ chứa nhiều sắt mà còn có các vitamin C rất có lợi cho việc cung cấp dưỡng chất ở mẹ và bé.

 

Đây là thời điểm mẹ bầu cần bổ sung sắt, can xi nhiều hơn

 

7/ Tháng thứ 7
Bạn đã bước vào tam cá nguyệt cuối cùng, đan xen với niềm vui vì sắp cán đích, bầu còn phải đối mặt với khá nhiều tác dụng phụ của thai kỳ. Để vượt qua giai đoạn này suôn sẻ, bạn có thể tham khảo những lời khuyên hữu ích sau về dinh dưỡng:

-Ợ nóng: Áp lực của tử cung vào dạ dày tạo ra a-xít trong dạ dày trào ngược lên thực quản. Để ngăn ngừa chứng ợ nóng, bạn không nên để dạ dày rỗng trong thời gian dài, và khi ăn, tuyệt đối không ăn quá no. Thay vào đó, ăn nhẹ bổ dưỡng 3 giờ/lần, tránh thức ăn chiên, nhiều dầu mỡ và thức ăn cay. Cố gắng ngủ với gối cao.

-Phù nề chân tay: Khả năng tích nước của cơ thể tăng lên do bạn nạp nhiều natri từ muối trong thực phẩm đóng hộp, nước sốt, dưa chua, khoai tây chiên. Vì vậy, nhớ đừng ăn thực phẩm dạng này. Ngoài ra, vận động, đi lại nhẹ nhàng để máu lưu thông trơn tru hơn.
-Táo bón khi mang thai: Mức độ hormone thay đổi làm chậm quá trình tiêu hóa, vì vậy bạn nên bổ sung thêm nhiều chất xơ để ngăn ngừa táo bón. Uống nhiều nước cũng rất cần thiết!

-Mệt mỏi và buồn ngủ: Ở giai đoạn này, bạn rất dễ bị thiếu máu với triệu chứng đi kèm là mệt mỏi, buồn ngủ. Điều này có thể là do lưu lượng máu tăng lên, nhưng bạn lại không bổ sung đủ dưỡng chất cần thiết. Do đó, bạn cần ăn nhiều thịt gà, thịt đỏ, các loại đậu, rau xanh, và đừng quên bổ sung vitamin C cho dễ hấp thụ.

8/ Tháng thứ 8
Bầu đang tiến gần đến cuối hành trình mang thai. Trong khi chờ đợi khoảnh khắc kỳ diệu, tại sao không dành thời gian để thư giãn, nghỉ ngơi và tận hưởng nhiều nhất có thể? Lúc này, bạn đã nên bắt đầu quan tâm đến dinh dưỡng tốt cho cả thai nhi và cho con bú sau này.

Tầm quan trọng của omega-3 trong 3 tháng cuối thai kỳ là không thể phủ nhận. Sự tăng trường và phát triển trí não của trẻ nhanh nhất trong giai đoạn này. Bạn có thể bổ sung thực phẩm giàu chất béo lành mạnh từ các loại hạt, quả óc chó, cá hồi,… Tư vấn bác sĩ để nạp omega-3 từ các nguồn vitamin bổ sung khác.

Phụ nữ mang thai nên tránh ăn quá nhiều dầu béo, chất muối để tránh bệnh phù chân,
cao huyết áp và các bệnh về tim mạch. Ảnh minh họa

9/ Tháng thứ 9

Phụ nữ mang thai tháng thứ chín thường đòi hỏi rất cao về dinh dưỡng. Bởi chất dinh dưỡng trong giai đoạn này không chỉ cung cấp cho sự phát triển của thai nhi mà còn dự trữ lại một phần trong cơ thể mẹ để chuẩn bị cho thời điểm sinh con. 

Thay vì chọn các loại thức ăn có khối lượng lớn nhưng dinh dưỡng lại thấp (như đậu nành), bà bầu nên chọn những loại thức ăn có khối lượng nhỏ mà dinh dưỡng lại cao (như trứng, sữa, tôm, cua, rong biển, gan lợn, xương sườn, các loại rau có màu vàng, xanh, hoa quả) và ăn thành nhiều bữa trong ngày. 

Đồng thời, mẹ nên bổ sung các vitamin từ rau xanh và trái cây, chú ý ăn nhiều thức ăn thanh đạm nhằm tăng cường sức đề kháng cũng như hấp thụ dưỡng chất dễ dàng. 

Đặc biệt, bà bầu không nên ăn nhiều muối ở giai đoạn mang thai cuối này để tránh phát sinh các chứng bệnh nguy hiểm như cao huyết áp...

Nam Khánh (t/h)