Hội nghị Bộ trưởng Viễn thông và Công nghệ thông tin ASEAN lần thứ 15 (TELMIN) đã thông qua Kế hoạch tổng thể CNTT-TT ASEAN trong đó đưa ra 8 định hướng chiến lược từ nay đến năm 2020.

Chiều ngày 27/11/2015, Hội nghị Bộ trưởng Viễn thông và Công nghệ thông tin ASEAN lần thứ 15 (TELMIN) đã thông qua Kế hoạch tổng thể CNTT-TT ASEAN và tổ chức buổi họp báo thông báo kết quả hội nghị.

Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son và các Bộ trưởng điều hành cuộc họp báo

Với chủ đề “Hướng đến cộng đồng ASEAN phát triển toàn diện, an toàn và bền vững trên nền tảng số”, các Bộ trưởng ghi nhận rằng ASEAN đã có nhiều nỗ lực to lớn để hoàn thành AIM 2015, với 87 dự án được thực hiện để triển khai Kế hoạch tổng thể. Đặc biệt, các Bộ trưởng lưu ý rằng chi phí của việc truy cập băng thông rộng cố định được tính tỷ lệ phần trăm của GNI bình quân đầu người ở khu vực đã giảm đáng kể từ 37,16% năm 2010 xuống 6,21% vào năm 2013. Hơn nữa, số lượng thuê bao di động trên 100 dân tăng từ 90,43 trong năm 2010 lên 121,75 vào năm 2014.

Các Bộ trưởng hoan nghênh những nỗ lực để thúc đẩy nền kinh tế số trong ASEAN, bao gồm việc xây dựng các chính sách quản lý phát triển ICT, phát triển khung giao dịch an toàn, thúc đẩy môi trường ICT an toàn và đảm bảo, cũng như khuyến khích sự đổi mới của ngành thông qua các giải thưởng ICT trong ASEAN.

Các Bộ trưởng ủng hộ những sáng kiến để cải thiện kết nối ICT thông qua việc sử dụng công nghệ phân bổ dải tần năng động để tận dụng tốt hơn các tần số vô tuyến khan hiếm, hài hòa sử dụng dải tần chia số, tăng cường các chế độ bảo vệ cáp ngầm đại dương để đảm bảo độ tin cậy của mạng lưới thông tin liên lạc và hỗ trợ phát triển băng thông rộng trong các cộng đồng nông thôn.

Sự phát triển nguồn nhân lực liên tục thông qua việc xây dựng các chương trình nâng cao kỹ năng ICT và sự phát triển tiếp tục của bản đồ năng lực cạnh tranh ICT cũng được ủng hộ.

TELMIN 2015 thu hút sự quan tâm của nhiều cơ quan truyền thông trong và ngoài nước.

Các Bộ trưởng tái khẳng định tầm quan trọng của những nỗ lực tập thể trong việc đảm bảo một hệ sinh thái ICT an toàn trong ASEAN thông qua sự phát triển nguồn nhân lực và năng lực thể chế trong mạng lưới và an ninh thông tin, bao gồm cả các chiến dịch nâng cao nhận thức về an ninh mạng và các hoạt động hợp tác của Hội đồng Hành động An ninh Mạng lưới ASEAN (ANSAC).

Cũng tại hội nghị, Kế hoạch hoạch tổng thể ICT của ASEAN 2020 (AIM 2020) cũng được thông qua để hướng dẫn quá trình hợp tác ICT trong ASEAN giai đoạn 2016-2020 hướng tới một nền kinh tế kỹ thuật số, mang tính an toàn, bền vững và biến đổi. Đặc biệt, các Bộ trưởng nhấn mạnh 8 định hướng chiến lược của AIM 2020 là: Hội nhập chuyển đổi kinh tế; Hội nhập nâng cao vai trò con người thông qua CNTT-TT; Sáng tạo; Phát triển hạ tầng CNTT-TT; Phát triển nguồn nhân lực CNTT-TT; CNTT-TT trong thị trường chung; Các phương tiện truyền thông và thông tin mới; An toàn thông tin.

Đối với vấn đề hợp tác ICT với các đối tác đối thoại và phát triển, các Bộ trưởng thừa nhận sự hỗ trợ của Trung Quốc trong việc thực hiện thành công một số hoạt động đào tạo ICT ASEAN-Trung Quốc tổ chức tại Trung Quốc trong các lĩnh vực hội tụ mạng và kết nối, đổi mới Internet di động, thương mại điện tử, công nghệ và ứng dụng dữ liệu lớn và an ninh mạng, và bày tỏ quan điểm rằng sự hợp tác giữa hai bên trong lĩnh vực ICT cần được tiếp tục tăng cường, đặc biệt dựa trên các sáng kiến phát triển ICT gần đây giữa hai bên.

Toàn cảnh buổi họp báo

Các Bộ trưởng đã thông qua Kế hoạch Công tác ICT 2016 ASEAN-Trung Quốc, trong đó bao gồm các hoạt động trao đổi và hợp tác trong các lĩnh vực phát triển băng thông rộng và USO, kinh doanh và các ứng dụng mới trên nền internet, điện toán đám mây và dữ liệu lớn, vai trò của ICT đối với quá trình phát triển kinh tế xã hội, cũng như Kế hoạch Hành động để Thực hiện Cơ chế Hợp tác giữa các nhóm ứng cứu khẩn cấp máy tính (CERTs) của ASEAN-Trung Quốc.

Liên quan đến Kế hoạch Hành động của Cơ chế Hợp tác CERTs ASEAN-Trung Quốc mới được thành lập, các Bộ trưởng cho rằng Kế hoạch hành động sẽ được triển khai thuận tiện trong thời gian tới, trước tiên bằng cách thảo luận và xây dựng một danh sách các loại sự cố mạng, giao thức và quy trình chia sẻ thông tin được thực hiện theo cơ chế. Các Bộ trưởng cũng lưu ý rằng Cơ chế sẽ là một nền tảng để tăng cường hợp tác về an ninh mạng giữa các CERTs của các nước thành viên ASEAN và Trung Quốc.

Các Bộ trưởng ASEAN ấn nút khởi động Kế hoạch ICT ASEAN 2020

Bên cạnh đó, các Bộ trưởng ghi nhận tiến độ thực hiện và kế hoạch của Hợp tác ICT ASEAN-Ấn Độ giai đoạn 2012-2015, đặc biệt là các dự án về việc thành lập Trung tâm Xuất sắc trong Phát triển và Đào tạo Phần mềm (CESDT) cho các nước Campuchia, Lào, Myanmar, và Việt Nam (CLMV). Các Bộ trưởng cũng lưu ý các hoạt động CESDT năm 2016 sẽ tập trung vào lĩnh vực tội phạm mạng và Chính phủ điện tử.

Các Bộ trưởng đánh giá cao việc Nhật Bản hỗ trợ trong một số lĩnh vực hợp tác trong năm 2015, bao gồm các nghiên cứu nâng cao cơ sở hạ tầng ICT trong khuôn khổ "Sáng kiến Mạng lưới thông minh ASEAN" cũng như thừa nhận Tầm nhìn Kết nối ICT thông minh ASEAN do Nhật Bản đề xuất bao gồm một số lĩnh vực hợp tác tiềm năng.

Các Bộ trưởng nhất trí tổ chức một số hoạt động trong khuôn khổ Quỹ ICT ASEAN – Nhật Bản bao gồm tổ chức hội nghị chuyên đề để thảo luận về chính sách ICT bao gồm IoT và 5G. Các Bộ trưởng cũng đánh giá cao Nhật Bản đã đóng góp thêm 100.000,00 USD cho Quỹ ICT ASEAN – Nhật Bản.

Những tiến bộ đạt được trong việc thực hiện "Khung hợp tác ASEAN-Nhật Bản về An ninh Thông tin", bao gồm cả việc thực hiện Trò chơi SEA trên mạng, các dự án nghiên cứu chung và việc xây dựng Hướng dẫn Bảo vệ Cơ sở Hạ tầng thông tin trọng yếu ASEAN-Nhật Bản cũng như đề xuất của Nhật Bản về hợp tác phát triển nguồn nhân lực an toàn thông tin, được các Bộ trưởng hoan nghênh.

Các Bộ trưởng nhận định Hàn Quốc đã thực hiện thành công một số hoạt động hợp tác trong khuôn khổ Hợp tác ICT ASEAN-Hàn Quốc giai đoạn 2012-2016, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như mở rộng các công nghệ và dịch vụ mới, xây dựng năng lực và chia sẻ kiến thức, nâng cao cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin cũng như hợp tác với các tổ chức quốc tế.

Các Bộ trưởng đã thông qua Kế hoạch Hành động ICT ASEAN-Hàn Quốc 2016 nhằm tiếp tục mở rộng hợp tác về việc thành lập một hệ sinh thái cho các doanh nghiệp mới và hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tăng cường nhân lực nữ ICT, xây dựng năng lực trong an ninh mạng cũng như thúc đẩy sự hội tụ của công nghệ thông tin với các ngành công nghiệp khác thông qua phát triển các ứng dụng di động. Các Bộ trưởng nhất trí khởi động các chương trình dành cho giới trẻ và phụ nữ trong ASEAN để trở thành nguồn lực chính cho sự phát triển kinh tế thông qua hỗ trợ việc làm cho họ và các doanh nghiệp khởi động.

Đồng thời, các Bộ trưởng hoan nghênh sự hỗ trợ của Hoa Kỳ trong việc thực hiện thành công các hoạt động liên quan đến ICT nhằm thúc đẩy thương mại điện tử và kết nối băng thông rộng không dây và phân bổ tần số động cũng như đề xuất của Hoa Kỳ trong việc tham vấn với quan chức cấp cao để hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi, thương mại điện tử, thu hẹp khoảng cách số và xây dựng năng lực.

Rước quốc kỳ các quốc gia ASEAN

Các Bộ trưởng hoan nghênh ITU đã trợ giúp trong việc thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực ICT trong ASEAN bao gồm xây dựng năng lực trong năm 2015 về các dịch vụ Over-the-Top (OTT): kinh doanh, các xu hướng chính sách và quản lý. Các Bộ trưởng cũng thừa nhận sự hỗ trợ có giá trị và các hành động hỗ trợ quốc gia trực tiếp của ITU được thực hiện ở một số quốc gia thành viên ASEAN trong các lĩnh vực viễn thông/chính sách và quy định ICT, an ninh mạng, quản lý dải tần, tích hợp kỹ thuật số, quá trình chuyển đổi từ truyền hình Analog sang Truyền hình kỹ thuật số mặt đất (DTTB) và các hoạt động xây dựng năng lực ICT liên quan khác.

Các Bộ trưởng đã ký Biên bản ghi nhớ (MoU) giữa ASEAN và ITU về Hợp tác chung về Phát triển ICT và mong muốn tiếp tục tăng cường mối quan hệ công tác giá trị gữa ASEAN-ITU và tăng cường hơn nữa sự hợp tác và triển khai các hoạt động chung trong tương lai trong khuôn khổ của Biên bản ghi nhớ.

Các Bộ trưởng nhắc lại cam kết của ASEAN nhằm tiếp tục đối thoại về chính sách và quản lý với cả các đối tác đối thoại và phát triển. Các Bộ trưởng cũng kêu gọi sự tham gia nhiều hơn nữa từ khu vực tư nhân để cùng phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ ICT nhằm cải thiện năng lực cạnh tranh của ASEAN để hỗ trợ các mục tiêu của Cộng đồng ASEAN.

Các Bộ trưởng nhất trí Hội nghị Bộ trưởng Viễn thông và Công nghệ thông tin ASEAN lần thứ 16 và các cuộc họp liên quan với các đối tác đối thoại và ITU sẽ được tổ chức tại Brunei Darussalam vào năm 2016.

Đoàn Hạnh