Đô thị hoá xếp Tân Dĩnh trở thành một xã sát sườn thành phố Bắc Giang với ba địa hình đất: vùng trũng, vùng đồng bằng và vùng đồi núi. Sau gần chục năm CNH, đồng đất nông nghiệp thu hẹp, bức tranh nông thôn được mở rộng thêm nhiều mảng màu sống động.

Làm đường tại Dĩnh Xuyên.

Tân Dĩnh đã có mặt trong 40 xã làm điểm về nông thôn mới trong toàn tỉnh Bắc Giang. Với hơn 1.000 ngày tập trung cao, Đảng bộ và nhân dân xã Tân Dĩnh (Lạng Giang) đã “chung tay, góp sức” xây dựng thành công mô hình Nông thôn mới, là xã thứ hai của huyện và thứ 3 trong tỉnh hoàn thành Chương trình mục tiêu quốc gia quan trọng này.

Khi bắt tay vào làm nông thôn mới, mỗi địa phương có một thế mạnh riêng. Nhớ lại những ngày thực hiện quyết định của UBND huyện Lạng Giang đưa xã Tân Dĩnh vào danh sách là một trong 4 xã xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015, ông Đào Văn Dự, Bí thư Đảng ủy xã Tân Dĩnh chia sẻ: “Sau khi huyện quyết định, Đảng ủy chúng tôi đã ban hành Nghị quyết chuyên đề số 66, ngày 29/9/2011 về thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015, được triển khai đến 100% cán bộ đảng viên. Từ đó làm nòng cốt vận động nhân dân thực hiện...”

Về Tân Dĩnh, chúng tôi thấy những con đường cứng hóa bê tông được mở rộng hơn, trường học khang trang, hội trường, thư viện của xã sáng ngời trong màu sơn mới. Tại nhà Văn hóa của xã có  các hình ảnh ghi lại trên chặng đường xây dựng nông thôn mới ở các thôn và nêu gương những thôn tiêu biểu như thôn Tân Văn với không gian sinh thái xanh sạch đẹp, thôn Liên Sơn, thôn Vinh Sơn với cánh đồng bát ngát, thôn Dĩnh Xuyên làng năng xuất xanh và khu công nghiệp, nông thôn... Sau 4 năm (2011-2014) thực hiện đề án xây dựng nông thôn mới với tổng số tiền đầu tư trên 125 tỷ đồng trong đó gần 50 tỷ đồng thực hiện các hạng mục công trình, còn lại nhân dân đầu tư xây dựng mới, nâng cấp chỉnh trang nhà ở, cổng làng, vườn tạp... Một Tân Dĩnh đã cán đích Nông thôn mới.

Năm 2001, Tân Dĩnh đã được Bộ Phát triển Nông nghiệp nông thôn “nhắm” làm điểm về nông thôn mới, sau đó chững lại một thời gian. Từ  manh nha ấy, cán bộ xã và người dân có định hướng và tư duy chuyển dịch nền kinh tế nông nghiệp. Dựa vào đặc thù tự nhiên của đồng đất từng khu vực trong xã mà phân vùng phát triển kinh tế nông nghiệp như khu nuôi trồng thuỷ sản, trồng hoa, rau màu, nấm…Mục tiêu của xã sẽ giảm số hộ thuần nông mà tập trung vào sản xuất nông nghiệp hướng tới các loại cây trồng cho năng xuất và giá trị kinh tế cao, tăng các dịch vụ thương mại, công nghiệp hóa...

Vào năm 2012, xã Tân Dĩnh là một điểm sáng về xây dựng nông thôn mới. Ngày ấy, trong 19 tiêu chí làm nông thôn mới thì xã đã đạt được 15 tiêu chí, những tiêu chí còn lại dự tính sẽ phấn đấu đạt hết khi sang 2015. Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới của xã lo nhiều việc, nào tiền đầu tư xây dựng các công trình công cộng như đường nội đồng, hệ thống tưới tiêu, rồi trường học. Mà lo nhất phải làm thế nào để dân tin, dân ủng hộ bởi nguồn vốn nhà nước đầu tư chỉ là tạo sức bật. 

Từ đề án được phê duyệt Đảng ủy, UBND xã Tân Dĩnh xây dựng kế hoạch chi tiết từng năm và cả giai đoạn. Đảng uỷ xã quán triệt sâu sắc tư tưởng và nhiệm vụ đến cán bộ đảng viên. Ban quản lý tuyên truyền sâu rộng để nhân dân hiểu rõ người dân là chủ thể, là người thụ hưởng trực tiếp, từ đó nêu cao tinh thần và chủ động thực hiện. Các tiểu ban cấp thôn đã phổ biến Đề án, tổ chức họp để nhân dân thảo luận, đóng góp ý kiến. Công việc này còn được gắn với phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư". Hàng chục hội nghị lớn nhỏ được tổ chức, các công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức về xây dựng NTM đã giúp nhân dân hiểu được mục tiêu quan trọng trong công cuộc xây dựng này.

Thôn Tân Văn 1, nơi nổi tiếng nghề trồng nấm và nhiều nghề phụ. Đất nông nghiệp chỉ còn 2/3, còn lại là xưởng sản xuất của các doanh nghiệp, công ty. Trong thôn có hơn chục hộ làm nấm sò, nấm trứng đều cho thu nhập cao và ổn định.  Mỗi một vụ nấm cho thu nhập từ 40 đến 60 triệu đồng. Khi vào vụ gặt lúa, trồng màu trên ruộng thì cũng là lúc vườn nấm nghỉ để chờ thời gian đổi vụ trong vòng 3 đến 4 tháng. Lúa gặt xong, rơm thơm còn lại sẽ được ủ làm vụ nấm tiếp theo…Được biết đến nay, với mô hình trồng nấm, xã có một tổ hợp sản xuất nấm, diện tích trên 120.000 mét vuông nhà lán trồng nấm cho thu nhập tốt và ổn định. Còn thôn Cầu Chính với trên 200 hộ dân hầu hết là người công giáo, nằm sát cạnh đường cao tốc có thu nhập cao từ trồng hoa.

Với cụm từ “làng năng xuất xanh” - Dĩnh Xuyên nằm áp trục đường A1 cũ, không xa UBND xã là mấy, đường đi thông thoáng, thuận tiện. Ngay từ cổng làng chúng tôi đã gặp trưởng thôn Phùng Ngọc Thức, người mệnh danh “nói ít làm nhiều”. Ông cởi mở: “Mọi công trình xây dựng và các phong trào xây dựng nông thôn ở đây dân tự nguyện đóng góp là phần lớn. Con cháu trong làng này nhiều người làm chủ doanh nghiệp lớn nhỏ ở các nơi, họ có điều kiện kinh tế nên ủng hộ tích cực lắm”. Năm trước đình và chùa làng được đầu tư tu sửa lên tới 1,5 tỷ đồng, rồi ngay trước khu đình chùa là sân thể thao rộng do người dân hiến đất. Đường làng ngõ xóm trước kia đã sạch sẽ nay càng xanh - sạch hơn vì có một tổ vệ sinh thường xuyên đi thu gom rác trong thôn. Thôn Dĩnh Xuyên có 703 khẩu, diện tích nông nghiệp còn 50 mẫu. Với lợi thế ở sát thành phố, người dân trong thôn đã lựa chọn cho mình hướng đi của thời đại để phát triển kinh tế.

Nếu ở thôn Dĩnh Xuyên việc xã hội hóa trong xây dựng nông thôn mới thuận lợi thì ở thôn Tân Sơn 1, việc vận động đóng góp xã hội hóa xây dựng công trình công ích lại gặp phải những khó khăn bởi là làng cổ nhiều người già, cán bộ hưu, trẻ con, lực lượng lao động làm kinh tế giỏi còn hạn chế. Dù còn nhiều hạn chế về huy động nguồn vốn nhưng người dân có ý thức tốt về xây dựng nông thôn mới.  Các thiết chế về văn hóa, an ninh trật tự được người dân thực hiện nghiêm. Nhà văn hóa của thôn đã phát huy vai trò là nhà sinh hoạt cộng đồng với những sân chơi bóng hơi, hội họp đoàn thể... Thời gian qua điểm sáng nhất của thôn là mở rộng và cứng hóa bê tông đường bao quanh làng dài 680 mét. Các gia đình có tường bao lấn chiếm trước, tự nguyện trả lại mặt bằng chung. Thôn được chính quyền xã, các hộ gia đình có công ty ủng hộ những số tiền lớn để hoàn thành các hạng mục xây dựng công cộng của thôn như nhà văn hóa, kênh mương thoát nước, tưới tiêu chạy quanh thôn...

 Trên địa bàn với diện tích tự nhiên trên 1018 hécta, có dân số trên 12.500 dân, phân bổ ở 16 thôn. Lao động nông nghiệp chiếm 34% (trong đó đã qua đào tạo nghề có cấp bằng, chứng chỉ chiếm 23%), lao động phi nông nghiệp chiếm 65%. Tại xã có hàng chục nhà máy sản xuất, các doanh nghiệp vừa và nhỏ đã hỗ trợ đắc lực cho việc chuyển đổi cơ cấu lao động của địa phương. Đây được coi là mục tiêu thắng lợi trong dịch chuyển cơ cấu kinh tế ở Tân Dĩnh. Hiện nay, ước thu nhập bình quân đầu người của xã là 30 triệu đồng/ người/ năm.

Hiện nay, ước tính người làm nông nghiệp của xã chỉ còn 2000/7000 lao động mà đa phần lại không mặn mà với đồng ruộng. Nông nghiệp sẽ chuyển dịch sang các dịch vụ thương mại, công nghiệp hóa.  Một vài hướng đi cụ thể trong thời gian tới của Đảng ủy và UBND xã đưa ra như tập trung dồn điền đổi thửa xây dựng các khu nuôi trồng thủy sản, trồng nấm, trồng hoa, rau củ chế biến xuất khẩu, chọn giống lúa nếp cái hoa vàng và các loại lúa cho năng xuất cao chất lượng tốt. Trên các diện tích vườn tạp sẽ có chủ trương giảm cây vải thiều, thay thế bằng các loại cây bưởi Diễn, nhãn, đã trồng thí điểm ở một số thôn như Dĩnh Lục 2 cho kết quả khả quan; giảm tỉ lệ sản xuất nông nghiệp và đẩy mạnh công nghiệp hóa với việc thu hút các đầu tư xây dựng nhà xưởng sản xuất, công ty tư nhân... và chú trọng thương mại dịch vụ; phát triển chợ Giỏ thành khu trung tâm thương mại của xã; bổ sung thêm quy hoạch khu xử lý rác thải bên cạnh khu xử lý rác thải ở đồi Móc thôn Tân Văn  và  tiếp tục phát động các phong trào thi đua làng xanh - sạch - đẹp.

Đồng hành với quá trình phát triển kinh tế, xã coi trọng việc đầu tư cho giáo dục, văn hóa. Thời gian qua, UBND xã đã đầu tư 7 tỉ đồng cho hai trường học là mầm non và tiểu học để con em  trong xã có thêm 12 phòng học mới cùng các công trình phụ trợ. Năm 2014, trường tiểu học của xã sẽ đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2.

Với niềm vui cán đích 19 tiêu chí NTM của Tân Dĩnh ( năm 2014) đã hoàn thành trước một năm so với dự kiến của xã đã tạo được niềm phấn khởi cho toàn thể nhân dân và chính quyền địa phương. Đây là bước ngoặt đánh dấu sự phát triển của Tân Dĩnh sau 60 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành. Tân Dĩnh luôn tự hào là một vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Qua các thời kỳ kháng chiến, nhân dân Tân Dĩnh đã chung một lòng dưới ngọn cờ của Đảng lãnh đạo làm nên những cuộc đấu tranh thành công góp phần vào tổng khởi nghĩa tháng 8/1945 thành công. Từ năm 1955 đến công cuộc đổi mới và đến nay, Đảng bộ Tân Dĩnh lãnh đạo nhân dân luôn thực hiện tốt các mục tiêu nhiệm vụ đã đề ra. Trong thời kỳ xây dựng, Đảng bộ xã nhiều năm liên tục được công nhận đạt “trong sạch vững mạnh” và là xã đầu tiên của huyện 3 năm liền đạt danh hiệu“xã Văn hoá”. Xây dựng nông thôn mới từ đề án đã thành hiện thực. Tới nay, Đảng ủy và chính quyền xã Tân Dĩnh tiếp tục làm sâu sắc hơn các tiêu chí với mục tiêu cải thiện nhanh, bền vững đời sống nhân dân nông thôn ở giai đoạn kế tiếp. Trong nắng hè rực rỡ, chúng tôi chia tay những cánh đồng trù phú, làng xóm khang trang với những con phố nhỏ trở về cùng niềm vui – một Tân Dĩnh đang vươn lên tầm cao mới, xứng đáng là vùng quê có chi bộ Đảng đầu tiên trong huyện Lạng Giang ở tỉnh Bắc Giang này.

Thu Hà