Một số quốc gia châu Âu thêm một lần nữa đã thất bại trong việc hàn gắn những chia rẽ sâu sắc hiện có, Bộ Ngoại giao Nga cho biết sau Hội nghị thượng đỉnh Riga.

Thay vào đó, sự thúc đẩy các thoả thuận hợp tác theo hướng đông tây lại thắng thế, Moscow nhận định.

“Dưới áp lực của lợi ích tức thời trong các mối quan hệ tách biệt, cơ hội để cải thiện tình hình chia rẽ sâu sắc của châu lục [châu Âu] một lần nữa bị bỏ qua”, Bộ Ngoại giao Nga cho biết trong một tuyên bố chính thức hôm thứ Sáu (22/5).

Các nước tham gia Hội nghị thượng đỉnh Riga ở Latvia. Ảnh: Reuters

Moscow đã theo sát các cuộc họp của các thành viên trong khối và các nhà lãnh đạo các quốc gia Đông Âu hiện đang có mặt ở Latvia để tham gia hội nghị thượng đỉnh trong tuần. Các nhà lãnh đạo EU nhân hội nghị đã kiểm tra khả năng tiến tới kết nạp thành viên từng là các quốc gia thuộc Liên Xô cũ như Armenia, Azerbaijan, Belarus, Georgia, Moldova và Ukraine, cũng như sự phát triển của chương trình Đối tác miền Đông của họ.

“Thuộc về nền văn minh châu Âu… phải gần gũi hơn với người châu Âu từ Lisbon đến Vladivostok, và không nên chia rẽ bằng cách đưa ra giả định sai lầm “bạn đang đi với ai?””, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, thêm vào rằng Moscow luôn sẵn sàng để hợp tác mang tính xây dựng với toàn bộ EU và các nước khác trong thuộc địa, xây dựng không gian kinh tế và nhân đạo duy nhất “dựa trên an ninh không tách biệt cho tất cả mọi người”.

Chương trình “Đối tác miền Đông” chỉ có thể hiệu quả khi các quốc gia Đông Âu không phải đối mặt một cách khắc nghiệt với lựa chọn “hoặc”, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov nhận định, “Bạn phải đi cùng hoặc phương Tây hoặc Nga là một lựa chọn sai lầm”. Lời nhận định ám chỉ việc Ukraine đã rơi vào khủng hoảng trầm trọng kể từ hồi tháng 11/2013 sau khi buộc phải lựa chọn đi theo EU hay đi theo Nga.

Mặc dù có một số quốc gia hy vọng sẽ hội nhập EU, Hội nghị thượng định Riga đã không đưa ra được bất kỳ lời hứa kết nạp ngay lập tức nào từ các lãnh đạo của khối. Thậm chí hội nghị còn bộc lộ sự không sẵn lòng chào đón các đối tác đến từ các quốc gia không phải miền đông, bao gồm cả Ukraine. Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Jean-Claude Juncker cho biết: “Họ chưa sẵn sàng, chúng tôi chưa sẵn sàng”.

“Không ai hứa rằng Đối tác miền Đông sẽ tự động trở thành thành viên của Liên minh châu Âu”, Chủ tịch EU Donald Tusk nói với các nhà báo tại Riga, thêm vào rằng không có triển vọng kết nạp thành viên mới trong tương lai với sáu quốc gia thuộc Liên Xô cũ. 

“Chúng tôi nhận thấy sự mệt mỏi đang lan rộng trong các thành viên cũ của Liên minh châu Âu. Họ đang ở trong tâm trạng không muốn thực hiện bất kỳ lời hứa nào với các nước không ổn định và khủng hoảng như Ukraine. Thậm chí sẽ còn cả một quãng đường rất dài họ mới có thể thực sự gia nhập EU”, Srdja Trifkovic, nhà phân tích vấn đề quốc tế của tạp chí Chronicles, trả lời phỏng vấn của hãng tin RT. 

"Ngay từ đầu, chương trình Đối tác miền Đông đã được thiết kế để đáp ứng cái gọi là định hướng châu Âu cho một số các nước thuộc Liên bang Xô Viết cũ, nhưng không thực sự đem lại cho họ nhiều lợi nhuận, kể cả là chính trị hay tài chính", Trifkovic nói. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ Nước Nga Ngày nay (RT) của Nga. RT được thành lập vào tháng 12/2005. RT chuyên nắm bắt những câu chuyện và vấn đề thường bị các phương tiện truyền thông bỏ qua để tạo ra những tin tức ở một khía cạnh rất khác biệt.

Minh Anh (lược dịch)