Không quân Mỹ mới đây quyết định tạm thời ngừng chiến dịch kêu gọi ngừng sử dụng máy bay không đối đất A-10 Warthog bởi máy bay này vẫn rất quan trọng trong việc chiến đấu chống lại tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq và Syria.

Với vẻ ngoài đặc trưng, máy bay Warthog được lực lượng bộ binh Mỹ ưa chuộng bởi họ phụ thuộc vào các loại phi cơ bay thấp để hỗ trợ trên không trong các trận chiến ở Iraq và Afghanistan. Nhưng Không quân Mỹ từ lâu đã có chiến dịch cho máy bay ngừng sử dụng để chuẩn bị đưa vào sử dụng phi cơ tiêm kích tàng hình đa chức năng F-35.

Máy bay không đối đất A-10 Warthog của Mỹ.

“Dường như Không quân Mỹ cuối cùng đã nhận ra được tầm quan trọng của máy bay A-10 đối với lực lượng bộ binh và an ninh quốc gia. Từ trước khi được bầu làm đại biểu Quốc hội, tôi đã nhiều lần đề cập đến những khả năng mà đến nay chúng ta vẫn chưa thể thay thế được của A-10 nhằm chứng minh rằng quyết định ngừng sử dụng sớm máy bay này là không đúng đắn”, bà Martha McSally, một cựu chỉ huy Không quân Mỹ và là thành viên của Ủy ban Lực lượng Vũ trang thuộc Hạ viện Mỹ cho biết.

Bà nói thêm: “Với việc A-10 được điều động đến vùng Trung Đông để chống IS, đến châu Âu để đề phòng Nga cũng như cả bán đảo Triều Tiên, Không quân Mỹ nay không thể phủ nhận tầm quan trọng của máy bay này. Nhưng cuộc chiến của chúng ta không dừng lại ở đó. Không quân Mỹ từ lâu đã có ý định vứt bỏ máy bay hỗ trợ quân bộ tốt nhất mà Mỹ đang có mà không có phương án thay thế. Đó là điều không thể chấp nhận được và tôi thề sẽ tiếp tục đấu tranh để các máy bay này có thể tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi một loại máy bay mới có thể đảm đương chức năng của A-10 xuất hiện”.

Các chỉ huy Không quân Mỹ khẳng định rằng F-35 có thể hỗ trợ quân bộ rất tốt, thậm chí là hơn cả A-10, đặc biệt là trong lúc diễn biến chiến trường phức tạp. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đã lên tiếng không đồng tình với quan điểm này.

Theo một số sĩ quan Không quân Mỹ, máy bay Warthog làm những nhiệm vụ mà chỉ nó có thể làm được, bao gồm tấn công kẻ địch khi chúng tiếp cận rất gần lực lượng quân bộ hoặc tiến hành các hoạt động tìm kiếm cứu nạn. Không quân Mỹ hiện vẫn chưa có loại khí tài nào khác có thể tiêu diệt xe tăng địch từ trên không hiệu quả như A-10. Ngay cả Lầu Năm Góc cũng công nhận điều này trong phiên điều trần Quốc hội vào tháng 4/2015.

Mặc dù Quốc hội Mỹ đã ra quyết định tiếp tục để máy bay hoạt động, các chỉ huy Không quân Mỹ luôn đề xuất ngừng sử dụng A-10. Họ công bố số liệu thống kê về số dân thường thiệt mạng trong mỗi lần A-10 cất cánh, sau đó bị phát hiện có chỉnh sửa. Hơn nữa theo một số nguồn tin, Lầu Năm Góc thực hiện nhiều cuộc kiểm tra nhằm so sánh khả năng hỗ trợ lục quân của A-10 và F-35 nhưng được dàn xếp để phi cơ hiện đại hơn có kết quả tốt.

Mỹ vẫn chưa có phương án nào để thay thế A-10.

Nhưng khi các tướng Mỹ cần sự phục vụ của A-10 tại Iraq, Syria, Hàn Quốc và cả châu Âu, Không quân Mỹ đã buộc phải tạm ngừng chiến dịch của mình. Chủ tịch Ủy ban Lực lượng Vũ trang Hạ viện Mỹ là thượng nghị sĩ John McCain cũng hoan nghênh động thái này. “Tôi rất mừng khi nghe tin Không quân Mỹ vẫn sử dụng máy bay A-10, giúp lực lượng bộ binh được đảm bảo hỗ trợ khi tấn công”.

“Ngày nay, các phi đội A-10 đóng vai trò rất quan trọng trong cuộc chiến chống IS ở Iraq và hỗ trợ NATO đề phòng Nga. Trong bối cảnh diễn biến toàn cầu phức tạp và khó lường, chúng ta chưa thể vứt bỏ loại phi cơ không đối đất tốt nhất hiện có mà không có một giải pháp thay thể hợp lý”, ông nói thêm.

Tuy nhiên, ông McCain nhấn mạnh rằng Không quân Mỹ chưa từ bỏ việc bãi bỏ máy bay A-10. “Khi chính phủ Tổng thống Obama đệ trình kế hoạch chi tiêu ngân sách quốc gia trong thời gian tới, tôi hi vọng nội dung trong đó cũng ghi nhận tầm quan trọng của A-10 để nó có thể tiếp tục làm nhiệm vụ của mình”, ông nói. Hiện tại, Lầu Năm Góc vẫn chưa bình luận chính thức về vấn đề này chừng nào Tổng thống Mỹ công bố kế hoạch chi tiêu ngân sách vào tháng 2 tới.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)