Ngày 14/9, UBND TP.HCM đã tổ chức cuộc họp để xem xét lại những nguyên nhân chính gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường và các giải pháp khắc phục. Trong buổi làm việc này nhiều ý kiến đã đề cập đến quy định phân loại rác tại nguồn.
Ông Lê Hòa Bình - Chủ tịch UBND Quận 7

Theo đó, ông Lê Hòa Bình – Chủ tịch UBND Quận 7 đã đề xuất, sau thời gian thí điểm TP nên cho phép thực hiện đại trà phân loại rác tại nguồn ở 24 quận, huyện.

Tuy thừa nhận hiện nay ngay cả Phú Mỹ Hưng (khu vực nổi tiếng giàu có với dân số đa phần là những người có học vấn cao) cũng chưa thực hiện được phân loại rác tại nguồn, nhưng ông Lê Hòa Bình vẫn khẳng định “Quận 7 đang rất muốn làm”.

Theo ông Lê Hòa Bình, có thể lúc đầu kinh phí thực hiện sẽ tốn kém, tuy nhiên về lâu dài sẽ giảm chi phí xử lý rác, hay việc đánh giá tác động của mùi hôi, ô nhiễm để khắc phục sẽ rõ ràng hơn. Ngoài ra, ông còn đề nghị TP nên quy định các dự án đầu tư mới phải tổ chức phân loại rác tại nguồn.

Trong khi đó bà Nguyễn Thị Thanh Mỹ - Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM (Sở TNMT) cho rằng từ năm 2000 đến nay TP đã có nhiều dự án hợp tác quốc tế về phân loại rác tại nguồn, và hiện nay vẫn triển khai tại 6 đơn vị quận, huyện.

“Tuy nhiên chỉ dừng ở mức tạo thói quen cho người dân chứ chưa có sự đồng bộ” bà Mỹ nói và cho biết tại những đơn vị thí điểm việc tuyên truyền được thực hiện rất tốt, thậm chí có cả một lực lượng đi tới từng hộ dân để hướng dẫn nhưng hiệu quả chưa cao.

“Lý do là hầu hết chúng ta chỉ chỉ kêu gọi sự tự nguyện của người dân chứ chưa có giải pháp về chế tài” – bà Mỹ chia sẻ.

Một nguyên nhân khác làm việc này không hiệu quả theo bà Mỹ là do các quận, huyện thực hiện thí điểm không đồng bộ, vì thế đã gây khó khăn cho việc bố trí hệ thống thu gom, vận chuyển chất thải rắn sau phân loại về khu xử lý.

“Hiện nay trong 6 quận, huyện thực hiện thí điểm thì có quận chọn 1 phường, có quận chỉ chọn 1 cụm, có quận chỉ chọn 1 tuyến, hoặc 1 chung cư nên không đồng bộ” – bà Mỹ cho hay.

Bà Nguyễn Thị Thanh Mỹ - Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM

Theo bà Mỹ, từ những bất cập trên,  Sở TNMT đã có một sơ kết cho thấy rằng nếu muốn triển khai phân loại rác tại nguồn trên phạm vi toàn TP thì cần xem xét quy mô thí điểm.

“Bây giờ các quận huyện thí điểm muốn thực hiện phân loại rác tại nguồn phải triển khai trên địa bàn ít nhất 1 phường, 1 xã (…). Sở cũng đang xây dựng các dự thảo để xin một cơ chế ban hành quy định phân loại rác tại nguồn, một quy định đặc thù với đơn vị thí điểm, ví dụ như bên cạnh vận động tuyên truyền thì phải có chế tài xử lý” – bà  Mỹ đề xuất.

Nói thêm về phân loại rác tại nguồn ở Phú Mỹ Hưng, bà Mỹ cho rằng trước đây đã lựa chọn khu vực này để triển khai nhưng không thành công.

“Trong thực hiện cũng cực kỳ khó vì có những đặc thù riêng như không phải lực lượng tuyên truyền lúc nào cũng tiếp cận được, rồi chưa kể chỉ tiếp cận được người giúp việc, chưa kể họ (người dân - PV) cũng không chịu” – bà Mỹ thông tin.

Trước những phân tích trên, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thành Phong đồng ý sẽ dành riêng một buổi để nghe báo cáo cụ thể và có giải pháp thích hợp cho vấn đề này.

“Trong quy trình xử lý rác, dù áp dụng bất cứ công nghệ nào như đốt, chôn lấp hay tái chế đều rất cần phân loại rác tại nguồn. Chúng ta không phân loại cũng được thôi, nhưng để đốt hiệu quả thì phải làm ráo ẩm, có nghĩa phải tốn nhiên liệu cho việc này. Trung bình TP có khoảng gần 7.500 tấn/ngày nhưng vào mùa mưa thì có ngày lên đến 8.000 tấn, chúng ta đốt thẳng cũng được nhưng chi phí rất cao” – Phó giám đốc Sở TNMT TP.HCM Nguyễn Thị Thanh Mỹ nói.

Số liệu thống kê của Sở TNMT cho thấy hiện TP.HCM có 2 nơi chôn lấp chất thải rắn là tại Đa Phước (do Công ty TNHH xử lý chất thải rắn VN (VWS) làm chủ đầu tư) và tại Tây Bắc Củ Chi. Mỗi ngày 2 nơi này tiếp nhận khoảng 7.700 tấn chất thải rắn của TP.

Nguyễn Cường