Phân tích bối cảnh tình hình hiện nay, các chuyên gia phân tích đi đến kết luận rằng: “Một châu Âu yên bình đã lùi vão dĩ vãng - các vụ khủng bố ở Brussels đã cho thấy rõ điều này".
Khủng bố tại Bỉ hôm 22/3

Các vụ khủng bố liên hoàn tại sân bay và tàu điện ngầm ở Thủ đô Brussels của Bỉ dường như là điều không bất ngờ vì các cơ quan mật vụ đã cảnh báo trước về điều này.

Vụ tấn công khủng bố này sẽ gây ra những tác động tiêu cực lâu dài đối với cả Trung Đông cũng như toàn bộ hệ thống an ninh châu Âu. Một điều đã trở nên rõ ràng hơn: một châu Âu yên bình đã “lùi vào dĩ vãng”.

Theo các số liệu thống kê chưa đầy đủ, các vụ khủng bố ở sân bay và tàu điện ngầm ở Thủ đô Brussels ngày 22/3 đã khiến ít nhất 34 người thiệt mạng và hơn 200 người bị thương. Tuy nhiên, con số nạn nhân có thể sẽ tiếp tục gia tăng.

Vụ khủng bố ở sân bay được thực hiện tại khu vực đăng ký của hãng hàng không American Airlines. Trước đó, người ta nghe thấy “tiếng súng và tiếng la hét bằng tiếng Arab”. Sau đó, một quả bom chưa được kích nổ cũng đã được tìm thấy trong khuôn viên sân bay.

Vụ nổ tiếp theo xảy ra ở ga tàu điện ngầm gần các cơ quan của EU đóng tại Bỉ cũng khiến nhiều người bị thương và thiệt mạng.

Điều đáng nói là khả năng Pháp và Bỉ sẽ phải gánh chịu các vụ tấn công khủng bố đã không ít lần được các cơ quan mật vụ đề cập trước đó. Mức độ cảnh báo khủng bố ở hai nước này sau các vụ khủng bố hồi tháng 11/2015 tại Thủ đô Paris của Pháp vẫn được giữ nguyên ở mức độ 3 (có nghĩa là các mối đe dọa vẫn đang tồn tại), kể cả sau khi nghi phạm chính thực hiện các vụ khủng bố ở Paris là Salah Abdeslam bị bắt giữ.

Các phương tiện truyền thông địa phương khi đó đã kêu gọi giới chức giảm mức độ cảnh báo khủng bố xuống nhưng không được chấp nhận.

Theo nhận định của giới phân tích, việc bắt giữ Abdeslam có thể trở thành nguyên nhân trực tiếp dẫn đến một loạt vụ khủng bố ở Brussels. Hiện mức độ cảnh báo khủng bố ở các nước châu Âu đã được nâng lên cấp 4, cấp cao nhất trong nấc thang cảnh báo khủng bố.

Mặc dù các cơ quan an ninh đã siết chặt các biện pháp ngăn chặn khủng bố nhưng việc các vụ khủng bố ở Bỉ được thực hiện sau khi nghi phạm chính tấn công khủng bố ở Paris bị bắt cho thấy bất cứ quốc gia nào cũng đều trở nên mất khả năng tự bảo vệ trước chủ nghĩa khủng bố quốc tế.

Bỉ đã nhiều lần bị các chuyên gia đánh giá là mục tiêu thuận lợi và mong muốn nhất của các phần tử khủng bố. Tại Bỉ, cộng đồng người Hồi giáo xuất thân từ Afghanistan và Trung Đông khá đông đảo. Cộng đồng này sinh sống khá tập trung nên mức độ truyền bá các tư tưởng Hồi giáo cực đoan được thực hiện rất nhanh chóng.

Sau các vụ khủng bố ở Paris và Brussels, câu hỏi đặt ra với châu Âu lúc này là thành phố nào, quốc gia nào sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo của các phần tử khủng bố và liệu châu Âu có thể ngăn chặn các vụ khủng bố mới hay không?

Rõ ràng, câu trả lời cho vấn đề thứ hai sẽ là “không”. Mặc dù các cơ quan an ninh đã tăng cường bắt giữ các phần tử và các nghi phạm khủng bố nhưng các vụ khủng bố vẫn tiếp tục xảy ra.

Tình hình này cũng đang xảy ra ở Nga khi các nguyên nhân làm nảy sinh chủ nghĩa khủng bố ở Chesnia vẫn chưa được loại trừ thì các phần tử khủng bố sẽ vẫn tiếp tục tăng cường hoạt động và tiến hành các vụ khủng bố ở Moscow.

Các vụ khủng bố ở Volgograd vào cuối năm 2013 đã cho thấy mối đe dọa của chủ nghĩa khủng bố vẫn rất đáng lo ngại đối với Nga.

Cũng giống như Paris, Brussels bị các phần tử khủng bố tấn công không chỉ là do cộng đồng người Hồi giáo sinh sống khá đông ở Brussels mà còn do Brussels có ý nghĩa là biểu tượng của EU, NATO.

Tấn công vào Brussels sẽ gây ra những tác động tiêu cực to lớn hơn so với tấn công vào Paris. Paris chỉ được coi là “thủ đô tình yêu”, còn Brussels trên thực tế không chỉ là “thủ đô” của EU mà phần lớn các cơ quan đầu não của NATO đều được đặt trụ sở tại đây.

Điều đó có nghĩa là đối với IS, Al-Qaeda hay các tổ chức khủng bố quốc tế khác, tấn công khủng bố vào Brussels cũng đồng nghĩa với việc tấn công vào “trái tim” của “kẻ thù trực tiếp”.

Khủng bố tại Bỉ hôm 22/3

Giới phân tích cho rằng việc đưa ra dự đoán về mục tiêu tiếp theo của các phần tử khủng bố hầu như là điều không thể. Các vụ tấn công này có thể được thực hiện ở Amsterdam, Berlin, cũng như ở Paris hoặc Brussels.

Đan Mạch và Thụy Điển cũng đang bị đe dọa. Hiện chỉ có các quốc gia Đông Âu, nơi không có cộng đồng người Hồi giáo đông đảo sinh sống, còn được coi là tương đối an toàn.

Kết quả điều tra các vụ khủng bố thời gian qua cho thấy các phần tử khủng bố thường trà trộn vào dòng người nhập cư vào châu Âu và tác giả tổ chức các vụ khủng bố thường là người nhập cư “thế hệ thứ hai”.

Các vụ khủng bố ở Brussels có thể sẽ khiến tình hình Trung Đông có những thay đổi không nhỏ trong thời gian tới. Ý tưởng đưa bộ binh vào Iraq và Syria để tiêu diệt IS có thể sẽ lại được bàn thảo trong thời gian tới.

Tuy nhiên, hiện chưa rõ khả năng EU và NATO sẽ trực tiếp cử lực lượng bộ binh của mình đến Iraq và Syria hay là sẽ thuyết phục Arab Saudi và các quốc gia Hồi giáo khác thực hiện nhiệm vụ này.

Cho dù thế nào chăng nữa thì các vụ khủng bố ở “trái tim châu Âu” sẽ làm tình hình Trung Đông thêm căng thẳng vì đây có thể là một trong những mục đích chính của các phần tử khủng bố khi tấn công vào Brussels.

Phân tích bối cảnh tình hình hiện nay, các chuyên gia phân tích Nga đi đến kết luận rằng: “Một châu Âu yên bình đã lùi vão dĩ vãng- các vụ khủng bố ở Brussels đã cho thấy rõ điều này.

Người châu Âu và thế giới cần phải thích nghi với việc sống trong một thế giới mới mà ở đó, sự yên ổn là cái gì đó khá xa lạ”.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ báo Quan điểm, một trong những tờ báo điện tử uy tín tại Nga.

Đức Dũng